III CZ 24/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 24/13

POSTANOWIENIE

Dnia 15 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Anna Owczarek

w sprawie ze skargi G. P. i G. P. o wznowienie postępowania w sprawie …211/11

zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 27.05.2011 r.

w sprawie z powództwa G. P. i G. P.

przeciwko J. K. i E. K.

o wydanie nieruchomości,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 maja 2013 r.,

zażalenia powodów

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 1 lutego 2013 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2013 r., Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę

kasacyjną powodów G. P. i G. P. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 18

września 2012 r., …1372/12, wydanego po wznowieniu postępowania. Swoje

rozstrzygnięcie oparł na treści art. 3986 § 2 k.p.c. wskazując, że w sprawie nie

przysługuje skarga kasacyjna.

Zażalenie na to postanowienie wnieśli powodowie, zaskarżając je w całości,

wnosząc o jego zmianę i nadanie sprawie biegu. Żalący powołali się na treść

rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd Najwyższy dnia 28 stycznia 2009 r., IV CNP

114/08, które w ich ocenie stanowi argument za przyjęciem dopuszczalności skargi

kasacyjnej w omawianej sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w powołanym przez żalących postanowieniu

z dnia 28 stycznia 2009 r., IV CNP 114/08 (LEX nr 746183), skarga kasacyjna

przysługuje od wyroku orzekającego o roszczeniu windykacyjnym, niezależnie od

wartości zaskarżenia, jeżeli w wyroku tym sąd przeprowadził rozgraniczenie na

podstawie art. 36 ustawy z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd

ten odnieść należy także do sytuacji, gdy orzeczenie o rozgraniczeniu nastąpiło

w wyroku uwzględniającym powództwo negatoryjne, skoro sprawa wszczęta takim

powództwem należy do spraw o własność w rozumieniu art. 36 ustawy z dnia

17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst: Dz.U. z 2010 r.,

Nr 193, poz. 1287 ze zm. dalej: „p.g.k.”).

Sąd Okręgowy odrzucając skargę kasacyjną wyraźnie podniósł, że podziela

przytoczone na wstępie stanowisko Sądu Najwyższego, lecz skarga kasacyjna

w sprawie nie przysługuje, albowiem sąd ten rozstrzygając o roszczeniu

windykacyjnym nie przeprowadził rozgraniczenia nieruchomości na podstawie

art. 36 p.g.k.

Zaskarżone rozstrzygnięcie jest trafne, choć trzeba także zgodzić się

ze skarżącym, że dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od istoty sporu.

Sprawa powodów ze swej istoty przynależała do drogi procesu. Powodowie

wytoczyli bowiem powództwo windykacyjne i choć je zmieniali sprawa nie zmieniła

procesowego

charakteru.

Podnosili

bowiem,

że

objęte

sporem

części

nieruchomości przynależą do ich działki nr 105, położonej w miejscowości P. gmina

K. Powództwo zostało prawomocnie oddalone na skutek ustalenia, że sporny

obszar gruntu jest częścią działki nr 118/2 stanowiącej własność pozwanych.

W sprawie z powództwa właściciela o wydanie części nieruchomości, czy

o zaniechanie naruszeń sąd może przeprowadzić rozgraniczenie sąsiadujących

nieruchomości, jeżeli ustalenie granic jest przesłanką do rozstrzygnięcia sprawy

procesowej (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 31 grudnia 1967 r., III CZP

95/67, OSNCP 1968, nr 6, poz. 98). W takim jednak wypadku sprawa nie zmienia

swego charakteru procesowego.

Gdy żądanie obejmuje wydanie nieruchomości lub zakazanie jej naruszeń

oraz rozgraniczenie droga procesu jest właściwa, gdy żądanie „procesowe” jest

głównym i samodzielnym, dokonanie zaś rozgraniczenia ma charakter pomocniczy

i potrzebne jest do rozstrzygnięcia sprawy o własność. W przeciwnym dopiero

wypadku, tj. gdy żądanie wydania przygranicznego pasa gruntu uzależnione jest

od rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie sprawa przynależy do trybu

nieprocesowego (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1962 r.,

OSPiKA 1964, nr 3, poz. 55).

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem prawnym przysługującym

stronie w ściśle określonych w ustawie sytuacjach. Oznacza to, że przepisy

regulujące

jej

dopuszczalność

nie

podlegają

wykładni

rozszerzającej.

W rozpoznawanej sprawie, sami powodowie wnosili o wydanie nieruchomości

opierając swoje żądanie na podstawie art. 222 k.c. Dokonane ustalenia,

odnoszące się do przebiegu granicy między nieruchomościami stron miały tylko

charakter subsydiarny i pomocniczy, a zatem nie dawały podstawy do przyjęcia,

że sprawa dotyczyła rozgraniczenia. W tym stanie rzeczy powołane przez żalących

trafne orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r., IV CNP 114/08,

nie jest adekwatne do okoliczności sprawy.

Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 39814 w zw. z art.

3941 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.