III CZ 24/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 24/12

POSTANOWIENIE

Dnia 23 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi J. K. o wznowienie postępowania

w sprawie z powództwa J. K.

przeciwko B. G.

o ustalenie,

zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego

z dnia 12 września 2008 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie

Cywilnej

w dniu 23 maja 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 listopada 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 listopada 2011 r. odrzucił

zażalenie J. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r.,

którym

odrzucono

skargę

o

wznowienie

postępowania

zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 12 września 2008 r. Sąd

Apelacyjny

wskazał

że,

skoro

właściwym

do

rozpoznania

tego

środka

odwoławczego w myśl art. 394 § 2 k.p.c. (w brzmieniu wówczas obowiązującym)

jest Sąd Najwyższy, przy jego wnoszeniu na podstawie art. 871 § 1 k.p.c.

obowiązuje przymus adwokacko - radcowski.

J. K. w zażaleniu na wskazane postanowienie, wnosząc o jego uchylenie,

zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 5 k.p.c. w zw. z art. 357 § 2

k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył:

Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo

to dotyczy także czynności procesowych związanych ze sporządzeniem i złożeniem

środków odwoławczych w postaci zażalenia (art. 3941 § 2 k.p.c.), podejmowanych

przed sądem niższej instancji. Istotą powyższego przepisu jest pozbawienie strony

zdolności

postulacyjnej

w

postępowaniu

przed

Sądem

Najwyższym.

Wyjątki od tej zasady dotyczą składania wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia

z uzasadnieniem,

postępowania

o

zwolnienie

o

kosztów

sądowych

oraz

o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz sytuacji, gdy stroną, jej

organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia,

prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także

gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca

prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 87 1 § 2 k.p.c.).

Przepisu art. 871 § 1 k.p.c. nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe

Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa

(art. 871 § 3 k.p.c.). Skarżący nie wykazał, aby należał do kręgu wymienionych

osób, które są zwolnione od zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego.

Składający zażalenie zarzuca, że obowiązkiem sądu, wynikającym z art. 5

k.p.c. było pouczenie go o tych ograniczeniach, w szczególności o konieczności

skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej przy składaniu skargi o wznowienie

postępowania. Pogląd ten nie znajduje oparcia w treści art. 5 k.p.c. ani art. 87 1 § 1

k.p.c. Artykuł 5 k.p.c. upoważnia sąd, w razie uzasadnionej potrzeby, do udzielania

stronom i uczestnikom postępowania, występującym w sprawie bez adwokata lub

radcy prawnego, niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych. Oczywistym

jest, że pouczenia mogą być udzielane jedynie po wszczęciu postępowania, zatem

nie ma żadnych podstaw do udzielania ich stronie przed złożeniem pisma

je inicjującego. Niezależnie od tego wskazać należy że J. K., w prawomocnie

zakończonym postępowaniu toczącym się pod sygn. akt I ACa 660/08, był

reprezentowany

przez

profesjonalnego

pełnomocnika.

Ustawowy

zakres

pełnomocnictwa procesowego udzielonego w postępowaniu rozpoznawczym

obejmuje, z mocy samego prawa, umocowanie do czynności związanych ze skargą

o wznowienie postępowania (art. 91 pkt 1 k.p.c.). Tym samym nie zachodziły

przyczyny, aby skarżącego pouczać o przymusie adwokacko-radcowskim.

Skutkiem braku zdolności postulacyjnej osób nie wymienionych wart. 871 § 2 k.p.c.,

będącego wymogiem o charakterze nieusuwalnym, nie wymagającym podjęcia

działań naprawczych jest bezskuteczność czynności podejmowanych samodzielnie

przez takie podmioty kręgu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31

sierpnia 2006 r., I CZ 45/06, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14

stycznia 1997 r., I CZ 23/96, OSNC 1997r„ nr 6-7, poz. 77).

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy, na mocy art. 394 14 w związku

z art. 3941 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.