III CZ 229/24 · Sąd Najwyższy

III CZ 229/24 POSTANOWIENIE 27 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 listopada 2025 r. w Warszawie‎zażalenia E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.‎na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie‎z 27 czerwca 2024 r., VII AGa 246/24,‎w sprawie z powództwa P.K.‎przeciwko E. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.‎o ustalenie, umarza postępowanie zażaleniowe. a.w. UZASADNIENIEWyrokiem z 12 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo P.K. przeciwko E. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (pkt I), zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu (pkt II), przyznał pełnomocnikowi powoda ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu (pkt III) i orzekł o wypłaceniu tej kwoty (pkt IV).Wyrokiem z 27 czerwca 2024 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie na skutek apelacji powoda uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.Powyższy wyrok w całości zaskarżył pozwany, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie prawa procesowego w postaci:- art. 386 § 4 k.p.c., przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że Sąd Okręgowy w Warszawie, wydając zaskarżony wyrok z dnia 12 grudnia 2023 r. i nie wzywając do sprawy E1 Sp. z o.o., naruszył art. 195 § 1 k.p.c., podczas gdy żądaniem pozwu objęte było wyłącznie oświadczenie pozwanego (E. Sp. z o.o.) z dnia […] r. o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki E1 Sp. z o.o. (dawniej:

T. Sp. z o.o.), złożone w trybie art. 258 § 2 k.s.h., będące czynnością prawną jednostronną, która – inaczej niż umowa wniesienia przedsiębiorstwa aportem nieobjęta żądaniem pozwu – nie przeniosła prawa własności przedsiębiorstwa pozwanego na T. Sp. z o.o.,- art. 391 § 1 k.p.c. w z art. 321 § 1 k.p.c., przez orzeczenie ponad żądanie pozwu, tj. orzeczenie o ważności przeniesienia przedsiębiorstwa pozwanego na T. Sp. z o.o., podczas gdy ustalenie nieważności czynności, która mogłaby przenieść przedsiębiorstwo, tj. umowy przeniesienia przedsiębiorstwa nie było objęte żądaniem pozwu,- art. 391 § 1 k.p.c. w z art. 321 § 1 k.p.c., przez orzeczenie ponad żądanie pozwu, tj. orzeczenie o ważności uchwały nr […] nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki T.

Sp. z o.o. z dnia […] r. o podwyższeniu kapitału zakładowego, podczas, gdy czynność ta nie była objęta żądaniem pozwu,- art. 252 § 1 k.s.h., przez orzeczenie o ważności uchwały nr […] zgromadzenia wspólników spółki T. Sp. z o.o. z dnia […] r. o podwyższeniu kapitału zakładowego, podczas gdy powód nie jest w świetle tego przepisu czynnie legitymowany do żądania stwierdzenia nieważności uchwał zgromadzenia wspólników T., Sp. z o.o. (obecnie: E1 Sp. z o.o.),- art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 189 k.p.c., polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, przejawiające się w uznaniu, że powód ma interes prawny w stwierdzeniu nieważności czynności objęcia udziałów przez pozwanego w podwyższonym kapitale T.

Sp. z o.o., podczas gdy ważność tego oświadczenia nie wpływa w żaden sposób na sytuację prawną powoda,- art. 391 § 1 k.p.c. w z art. 3271 § 1 pkt 2) k.p.c., przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego, jak ustalone w sprawie fakty, a w szczególności fakt posiadania przez powoda udziałów w pozwanym przekłada się na posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. w ustaleniu nieważności czynności pozwanego w postaci objęcia udziałów w podwyższonym kapitale T. Sp. z o.o.Pozwany wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi.W piśmie z 23 października 2024 r. pozwany podniósł zarzut nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie wobec braku przekazu obrazu i dźwięku na rozprawie z 27 czerwca 2024 r.W odpowiedzi na zażalenie powód domagał się jego oddalenia oraz zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz zwroty kosztów postępowania zażaleniowego, a także odrzucenia uzupełnienia zażalenia zawartego w piśmie pozwanego z 23 października 2024 r.Pismem z 17 października 2025 r. pełnomocnik pozwanego cofnął zażalenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postępowanie zażaleniowe wobec skutecznego cofnięcia przez skarżącego wniesionego środka zasakrżenia podlega umorzeniu.W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że strona może cofnąć swoje procesowe oświadczenie woli, dopóki nie osiągnie ono skutku w postaci orzeczenia kończącego postępowanie (zob.m.in. postanowienie SN z 15 grudnia 2021 r., IV CZ 54/21; wyrok SN z 11 lutego 2011 r., I CSK 252/10; postanowienie SN z 20 stycznia 2004 r., II CK 80/03). Niewątpliwie orzeczenie sądu drugiej instancji o skutku uchylającym orzeczenie sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy nie kończy postępowania (postanowienie SN z 11 kwietnia 2019 r., IV CZ 17/19).

Stosownie do art. 391 § 2 k.p.c., który w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym, zgodnie z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., znajduje odpowiednie zastosowanie – w razie cofnięcia przez stronę środka odwoławczego sąd drugiej instancji umarza wywołane nim postępowanie. Należy rówież podkreslić, że sąd jest związanytą tą czynnością dyspozytywną strony, a jej konsekwencją jest konieczność umorzenia postępowania zażaleniowego, gdyż w takiej sytuacji wydanie orzeczenia staje się zbędne. Cofnięcie zażalenia nie podlega przy tym kontroli sądu, bowiem art. 203 § 4 k.p.c. nie znajduje tu odpowiedniego zastosowania (uchwała SN z 29 maja 2000 r., III CZP 6/00).W konsekwencji jednoznacznego oświadczenia pozwanego o cofnięciu wniesionego zażalenia Sąd Najwyższy - na postawie powołanych przepisów - umorzył postępowanie zażaleniowe.O kosztach postępowania zazaleniowego orzeknie Sąd meriti w orzeczeniu kończącym sprawę. a.w.[a.ł] Agnieszka Jurkowska-Chocyk ‎