III CZ 226/25 · Sąd Najwyższy

III CZ 226/25 POSTANOWIENIE 20 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 stycznia 2026 r. w Warszawie‎zażalenia M.S.‎na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach‎z 28 sierpnia 2025 r., V Ca 394/24 (WSC 18/25),‎w sprawie z wniosku M.D.‎z udziałem M.S.‎o zniesienie współwłasności, oddala zażalenie. (M.T.)

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 28 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania, wskazując, że zaskarżył on wydane przez Sąd drugiej instancji postanowienie z 7 maja 2025 r. w całości i podał jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 50 000 zł. W związku z tym, że wskazana przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwotę 50 000 zł, Sąd Okręgowy uznał, że wniesienie skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie było niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w postępowaniu zainicjowanym skargą kasacyjną uczestnika w przedmiocie zniesienia współwłasności, wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość wskazana w treści skargi kasacyjnej, w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy badając dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowienia z 7 maja 2025 r. powinien był ustalić z urzędu wartość przedmiotu zaskarżenia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 5191 §4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących: zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną w niniejszej sprawie wynosi 50 000 zł.

Taką też wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał uczestnik w skardze kasacyjnej.Wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez skarżącego wyznaczana jest przez wartość zaskarżonego interesu. Znajdują tu zastosowanie reguły ogólne z art. 25 i art. 26 k.p.c. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, sąd może sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powoda i zarządzić w tym celu dochodzenie, ale po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedynie na zarzut pozwanego, zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

Według zaś art. 26 k.p.c., po ustaleniu w myśl artykułu poprzedzającego, wartość przedmiotu sporu nie podlega ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania. W orzecznictwie utrwalone zostało zapatrywanie, że z art. 25 i art. 26 k.p.c. wynika reguła utrwalenia niezakwestionowanej przez pozwanego lub niesprawdzonej przez sąd wartości przedmiotu sporu na czas całego postępowania we wszystkich instancjach, a stanowisko to uwzględniało także występujące zjawiska inflacyjne (zob. postanowienie SN z 5 maja 2016 r., II CZ 24/16 oraz orzecznictwo powołane w jego uzasadnieniu).

Wartość ta w niniejszej sprawie wynosi właśnie 50 000 zł. Wskazać również należy, że taka wartość przedmiotu sporu została wskazana we wniosku o zniesienie współwłasności oraz w apelacji, zaś uczestnik w toku całego postępowania nie kwestionował tej wartości przedmiotu sporu. Na obecnym etapie postępowania nie ma podstaw do jej zmiany. Obowiązkiem skarżącego, a nie Sądu, było wykazanie wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia, tymczasem skarżący nie podołał temu ciężarowi. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak wyżej.

Ewa Stefańska‎ (M.T.)[a.ł]