III CZ 22/24 · Sąd Najwyższy

III CZ 22/24 POSTANOWIENIE 24 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 lipca 2024 r. w Warszawie‎zażalenia A. M.‎na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie‎z 25 stycznia 2023 r., XXVI WSC 1/23,‎w sprawie z powództwa A. M.‎przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.‎o ustalenie, oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 25 stycznia 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, ‎w sprawie z powództwa A. M. przeciwko Bank spółce akcyjnej ‎w W., o ustalenie, w przedmiocie skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia o zwrocie pozwu, odrzucił skargę. W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka zarzuciła naruszenie przepisów, które miało wpływ na treść postanowienia, to jest art. 328 § 2 w zw. ‎z art. 361 k.p.c.; art. 5 k.p.c., 504 § 1 k.p.c.; 359 k.p.c.; art. 102 i 117 ustawy ‎o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W przedmiotowej sprawie powódka wniosła zażalenie osobiście (nie była zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika). Przypomnieć należy, że m.in. z tego względu została odrzucona (przez Sąd Okręgowy) skarga powódki ‎o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia o zwrocie pozwu. W praktyce Sądu Najwyższego dominuje pogląd, iż w tego typu przypadku zażalenie powinno podlegać odrzuceniu. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje bowiem zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 871 § 1 k.p.c.).

Dotyczy to także postępowania toczącego się na skutek wniesienia do Sądu Najwyższego zażalenia (zob. np. postanowienie ‎SN z 14 kwietnia 2021 r., I CZ 33/20). Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę (uczestnika postępowania nieprocesowego) pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym ‎i powoduje konieczność odrzucenia takiego zażalenia wprost, jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Niemożliwe również jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę, ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (zob. m.in. postanowienia SN z 9 lipca 2021 r., IV CZ 26/21; z 16 lipca 2021 r., I CZ 21/21; z 25 lutego 2022 r., III CZ 46/22; z 14 czerwca ‎2022 r., III CZ 197/22).

Jednak w orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawia się również stanowisko wskazujące na konieczność rozpoznania zażalenia w opisanej powyżej sytuacji (postanowienie SN z 14 maja 2024 r., III CZ 47/24). Wskazuje się, że zażalenie na odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinno zostać wniesione przez adwokata lub radcę prawnego. Jeżeli jednak odrzucenie skargi nastąpiło z powodu naruszenia art. 871 § 1 k.p.c., to zażalenie na odrzucenie wniesione z naruszeniem tego przepisu nie może zostać odrzucone, gdyż w ten sposób Sąd Najwyższy nigdy nie mógłby skontrolować merytorycznie prawidłowości odrzucenia skargi przez sąd powszechny.Podzielając drugi z wymienionych poglądów, Sąd Najwyższy wskazuje, iż Sąd Okręgowy podjął prawidłowe rozstrzygnięcie.

Sąd ten właściwie odrzucił skargę powódki na podstawie art. 4246 § 3 k.p.c. Podstawy odrzucenia skargi zostały właściwie i szczegółowo opisane w uzasadnieniu postanowienia ‎Sądu Okręgowego. Dotyczy to zarówno odrzucenia skargi w związku ‎z art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. (powódka wniosła przecież skargę na orzeczenie sądu pierwszej instancji), jak też i w związku z art. 871 § 1 k.p.c. (skarga nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika). Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c. oddalił zażalenie. [SOP] [ms] ‎