III CZ 22/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 22/10

POSTANOWIENIE

Dnia 21 lipca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

SSN Marek Sychowicz

w sprawie z wniosku M. G. i G. G.

przy uczestnictwie T. P.

o przysposobienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 lipca 2010 r.,

zażalenia wnioskodawców

na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 8 marca 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 2 marca 2010 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił wniosek

M. R. G. i odrzucił wniosek G. G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o

doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 stycznia

2010 r. zapadłego w sprawie z wniosku M. R. G. i G. G. z udziałem T. P. o

przysposobienie. Zdaniem Sądu zgodnie z treścią art. 168 § 1 k.p.c. jedynie brak

winy strony w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej uzasadnia

jego przywrócenie. Tymczasem na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu

wnioskodawcy załączyli zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, iż w okresie

od 25 stycznia do 3 lutego 2010 r. pełnomocnik wnioskodawców adwokat M. O. –

R. miała zaburzenia wzroku spowodowane przyjmowaniem leków rozszerzających

źrenice, co doprowadziło do błędu pełnomocnika w postaci omyłkowego

oznaczenia we wniosku o doręczenie uzasadnienia postanowienia sygnatury akt

sprawy. Choroba wnioskodawcy lub pełnomocnika, która nie uniemożliwia podjęcia

działania przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do

dokonania czynności procesowej. Pełnomocnik wnioskodawców miała możliwość

podjęcia właściwego działania przy pomocy adwokata, korzystając w sprawie z

zastępstwa substytucyjnego. Z tych względów Sąd Okręgowy oddalił wniosek M.

R. G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia.

Natomiast wniosek G. G. Sąd Okręgowy odrzucił na podstawie art. 171 k.p.c.

z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie był w sprawie reprezentowany w sprawie

przez adwokat M. O. – R., wobec czego złożony przez nią w jego imieniu wniosek

był niedopuszczalny.

W konsekwencji tych rozstrzygnięć postanowieniem z dnia 8 marca 2010 r.

Sąd Okręgowy odrzucił wnioski M. R.G. i G. G. o doręczenie im postanowienia

Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2010 r.

Zażalenie na to orzeczenie wnieśli M. R. G. i G. G., zaskarżając je w całości

i zarzucając naruszenie: art. 168 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że zaburzenia widzenia,

spowodowane stanem chorobowym oczu, które doprowadziły do błędnego

sformułowania wniosku o sporządzenie uzasadnienia, nie stanowią podstaw do

uznania braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy stan ten nie uświadamiał

możliwości popełnienia błędu; art. 168 § 1 k.p.c. przez uznanie, iż pomyłkowe

podanie złej sygnatury i daty orzeczenia w sytuacji tożsamości stron, Sądu, a także

znacznego podobieństwa cyfr, nie może być poczytane za brak winy; art. 328 § 2 z

zw. z art. 361 i 391 § 1 k.p.c. przez pominięcie w uzasadnieniu wykazanym,

złożonym na rozprawie pismem, faktu nieświadomej pomyłki popełnionej w czasie

zbieżnym z datą składania wniosku i z tych samych co w przedmiotowej sprawie

przyczyn,

pomimo

że

okoliczność

ta

miała

istotne

znaczenie

dla

uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu; art. 130 § 1 w zw. z art. 391

§ 1 k.p.c. przez przyjęcie, że G. G. nie był skutecznie reprezentowany mimo

złożonego przez niego pełnomocnictwo, a Sąd przy założeniu, że jest ono

nieprawidłowe, nie wezwał do uzupełnienia tego braku formalnego. W konkluzji

wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie jest zasadne stanowisko Sądu Okręgowego w zakresie oddalenia

wniosku wnioskodawczyni M. R. G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o

doręczenie uzasadnienia orzeczenia, a w konsekwencji odrzucenia wniosku o

doręczenie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 21 stycznia 2010 r. Sąd

Okręgowy powołuje się na utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd

(por. m.in. postanowienia z dnia 27 października 2005 r., III CZ 79/05, z dnia 11

stycznia 2007 r., II CZ 116/06, niepubl., z dnia 11 grudnia 2008 r., IV CZ 102/.08,

niebubl., z dnia 24 listopada 2009 r., V CZ 57/09, niebubl., z dnia 27 stycznia 2005

r., IV CZ 172/04, niebubl.), że choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie

uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia

przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Trzeba jednak zwrócić

uwagę, iż stanowisko to wynika z faktu, że zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c.

przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy strona nie dokonała w

terminie czynności procesowej bez swej winy. Brak winy strony w uchybieniu

terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy,

w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać

od strony dbającej należycie o swoje interesy. W związku z tym, w okolicznościach

rozpatrywanej sprawy, należy przyjąć, iż błąd w oznaczeniu sygnatury sprawy,

popełniony podczas redagowania pisma procesowego przez pełnomocnik M. O. –

R., w warunkach przyjmowania przez nią leków, których skutkiem ubocznym

działania były zaburzenia ostrości widzenia, nie był zawiniony w rozumieniu art. 168

§ 1 k.p.c. Pełnomocnik nie była bowiem świadoma popełnionej omyłki i działała

w przekonaniu, że sporządzone przez nią pismo procesowe pozbawione jest

błędów. Wobec braku tej świadomości, nie można wymagać od pełnomocnika, aby

korzystała ona z pomocy osób trzecich, w tym z pomocy innego adwokata.

Skarżący trafnie zarzucili również naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 130

§ 1 k.p.c., regulującego sposób usuwania braków formalnych pisma procesowego.

Zgodnie z tym przepisem sąd powinien wezwać pełnomocnika do uzupełnienia

braku formalnego pisma przez dołączenie pełnomocnictwa od wnioskodawcy G. G.,

a dopiero w razie nieusunięcia tego braku w terminie, zastosować odpowiednią

sankcję

procesową.

Odrzucenie

wniosku

o

doręczenie

uzasadnienia

pełnomocnikowi bez wdrożenia tego postępowania sanacyjnego było więc

przedwczesne.

Z przytoczonych względów zażalenie okazało się zasadne, a zatem Sąd

Najwyższy na podstawie art. 39815 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.,

postanowił jak w sentencji.

jz