III CZ 212/23 · Sąd Najwyższy

III CZ 212/23 POSTANOWIENIE 31 października 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 31 października 2023 r. w Warszawie‎zażalenia A.K.‎na postanowienie Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie‎z 14 kwietnia 2023 r., VIII WSC 1/23, w sprawie z wniosku Banku spółki akcyjnej we W.‎przeciwko A.K. o świadczenie pieniężne na skutek skargi dłużniczki na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie w sprawie Km […] w przedmiocie skargi dłużniczki z 7 marca 2023 r. o stwierdzenie niezgodności ‎z prawem prowomocnego orzeczenia referendarza sądowego z 5 stycznia 2023 r. ‎w sprawie VIII Cz 136/22 odrzuca zażalenie.(R.N.)

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie odrzucił skargę A.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako wniesioną osobiście przez skarżącą, która w postępowaniu przed Sądem Najwyższym właściwym do rozpoznania skargi nie ma zdolności postulacyjnej. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy powołał art. 871 § 1 i art. 4246 § 3 k.p.c. We wniesionym osobiście zażaleniu na postanowienie Sądu Rejonowego z 14 kwietnia 2023 r. skarżąca zażądała jego zmiany (uchylenia w całości).

Stwierdziła, że sytuacja majątkowa, w jakiej się znajduje, uzasadnia zwolnienie od kosztów i wyznaczenie rozprawy w sprawie, a jednocześnie nie pozbawia jej zdolności sądowej i prawa do sprawiedliwego procesu. Skarżąca domagała się również ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie należy do Sądu Najwyższego. Oznacza to zarazem, że w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji ‎(art. 871 § 1 k.p.c.). W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego odrzucające skargę A.K., jako wniesioną z naruszeniem ‎art. 871 § 1 k.p.c., miało wprost oparcie w art. 4246 § 3 k.p.c., który przewiduje odrzucenie skarg dotkniętych omawianym brakiem przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie. Trzeba mieć również na względzie, że ustawodawca ‎w art. 7674 § 3 k.p.c. wykluczył wniesienie skargi w sprawach egzekucyjnych.

Wymaganie przewidziane w art. 871 § 1 k.p.c. dotyczy również zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego z 14 kwietnia 2023 r., odrzucającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zażalenie dotknięte było zatem brakiem, którego w świetle obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie można uzupełnić. Potwierdza to także ugruntowana już linia orzecznicza Sądu Najwyższego, według której tego ‎rodzaju braku nie sanuje nawet następcze ustanowienie pełnomocnika ‎(zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 września 2020 r., II CZ 33/20;

‎z 8 września 2016 r., II CZ 92/16). Z tych względów wniesione zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie ‎art. 3986 § 3 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. A.W.[ał]