III CZ 210/25 · Sąd Najwyższy

III CZ 210/25 POSTANOWIENIE 3 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 3 grudnia 2025 r. w Warszawie‎zażalenia M.T.‎na postanowienie Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu‎z 29 września 2023 r., XII GC 692/22,‎w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej w P.‎przeciwko M.T.‎o zapłatę, odrzuca zażalenie.

UZASADNIENIE

1. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu postanowieniem z 29 września 2023 r. odrzucił skargę M.T. o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia z 18 lipca 2023 r. w sprawie XII GC 692/22.2. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył osobiście skarżący.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:3. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, obejmuje ono również czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji.

Wskazanego przepisu nie stosuje się jedynie w postępowaniu o zwolnienie o kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (art. 871 § 2 k.p.c.). Przepisu nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (art. 871 § 3 k.p.c.).4.

Przymus adwokacko - radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia.5. Przewidziany w art. 871 § 1 k.p.c. przymus adwokacko - radcowski pozbawia strony zdolności postulacyjnej i wyłącza możliwość strony do samodzielnego (osobistego) podejmowania czynności procesowych. Oznacza to, że czynności samej strony lub pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym nie wywołują żadnych skutków prawnych.6.

Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny, a uchybienie to ma charakter nieusuwalny.7. W związku z powyższym wniesione przez skarżącego zażalenie podlegało odrzuceniu a limine jako niedopuszczalne (art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).(G.N.-J.)[r.g.] ‎