III CZ 20/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 20/06

POSTANOWIENIE

Dnia 12 kwietnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie z powództwa A.L. i M.F.

przeciwko Powiatowi S. DPS

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 kwietnia 2006 r.,

zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 21 października 2005 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 października 2005 r. odrzucił

skargę kasacyjną powodów od wyroku tego Sądu z dnia 7 czerwca 2005 r., a to z

tej przyczyny, że nie została opłacona w terminie.

W zażaleniu na to postanowienie powodowie wnieśli o jego uchylenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trzeba zauważyć, że wprawdzie postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia

8 września 2005 r. odmawiające powodom (omyłkowo w postanowieniu napisano:

„wniosku strony pozwanej” – k. 406) zwolnienia od kosztów sądowych (opłaty od

kasacji) nie podlega zaskarżeniu zażaleniem (ani kasacją), to jednak okoliczność ta

nie zwalniała tego Sądu od rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionego na to

postanowienie zażalenia.

W tym stanie rzeczy jest oczywiste, że intencją rozpoznawanego zażalenia

jest poddanie kontroli przez Sąd Najwyższy wymienionego postanowienia z dnia

8 września 2005 r. Drogę ku temu otwiera fakt, że nie podlega ono, jak wskazano,

zaskarżeniu zażaleniem.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 8 września 2005 r. odmówił

powodom zwolnienia od opłaty od kasacji, gdyż, w jego ocenie, złożone przez ich

pełnomocnika oświadczenie „nie zawiera dokładnych danych, ani o stanie

majątkowym, ani o stanie rodzinnym”. Wychodząc z tego założenia Sąd Apelacyjny

z naruszeniem art. 113 k.p.c. (uchylonego z dniem 2 marca 2006 r.) pominął,

że powodowie w sprawie dwukrotnie składali przewidziane w § 1 tego przepisu

oświadczenia, mianowicie z dnia 15 lutego 2003 r. (k. 85 – 86) oraz z dnia

31 marca 2005 r. (k. 364 – 365), a ponadto, że przedłożyli dowody (k. 90 – 161,

367 – 368) mające wskazywać, że „nie mają dostatecznych środków na koszty

sądowe". Nie można zaś wykluczyć, że te dowody bezzasadnie pominięte przez

Sąd Apelacyjny mogły być pomocne w ocenie zasadności wniosku powodów. Sąd

ten rozpatrując wniosek powodów powinien je brać pod uwagę pomimo

niewskazania ich we wniosku.

Koszty sądowe w sprawach cywilnych, w tym również gospodarczych, mogą

stanowić skuteczną barierę uniemożliwiającą stronie wniesienie sprawy do sądu,

czy też, jak w sprawie, wniesienie środka zaskarżenia od wydanego już orzeczenia

sądowego.

Prawo do sądu nie może być prawem „papierowym". Oznacza to, że

w każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty sądowe miałyby stanowić tamę

do sądowego rozpatrzenia sprawy, czy też środka zaskarżenia sąd jest obowiązany

do takiego rozstrzygnięcia o kosztach, które umożliwi stronie (realnie) ich

wniesienie.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.