III CZ 2/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 2/11

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSA Maria Szulc

w sprawie z wniosku C. M.

przy uczestnictwie W. P., J. P., K. P.,

T. H.-T., H. M. i Z. P.

o zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 4 lutego 2011 r.,

zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 20 października 2010 r.,

uchyla postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 20

października 2010 r., w części dotyczącej rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania za pierwszą instancję (pkt II) i w tym

zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do

ponownego

rozpoznania,

pozostawiając

temu

Sądowi

rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 października 2010 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił

postanowienie Sądu Rejonowego w K., którym uwzględniono wniosek o

zasiedzenie nieruchomości, w ten, że oddalił wniosek o zasiedzenie (pkt 1 I

sentencji postanowienia), zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki

postępowania W. P. kwotę 2196 zł brutto kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

udzielonej z urzędu (pkt 1 II sentencji postanowienia), obciążył Skarb Państwa

kosztami opinii biegłego (pkt 1 III sentencji postanowienia) i zasądził od

wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki W. P. kwotę 1098 zł brutto tytułem kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym

(pkt 2 sentencji postanowienia). Uzasadnienie rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania, zawartego w pkt 1 II sentencji postanowienia, Sąd Okręgowy

ograniczył do przytoczenia art. 520 § 2 k.p.c. oraz § 2 i § 7 ust. 1 z związku z § 6

pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w

sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.

1348 ze zm., dalej: „rozporządzenie MS”).

Postanowienie

w

części

zawierającej

rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania za pierwszą instancję (pkt 1 II sentencji) zaskarżył pełnomocnik

wnioskodawczyni. Zarzucając, że zostało ono wydane z naruszenie art. 102 k.p.c.,

art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. i § 7 ust. 1 w związku z art. 361 k.p.c.,

wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ograniczenie

uzasadnienia

zaskarżonego

orzeczenia

o

kosztach

postępowania do przytoczenia przepisów prawa nie pozwala odeprzeć zarzutów

skarżącej kwestionujących prawidłowość rozstrzygnięcia. Sąd nie wyjaśnił,

dlaczego odstąpił od obowiązującej w postępowaniu nieprocesowym zasady,

zgodnie z która z reguły obowiązek zwrotu kosztów postępowania między

uczestnikami postępowania nie istnieje, lecz każdy uczestnik ponosi koszty

postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.).

Wprawdzie

przytoczona

zasada

orzekania

o

kosztach

w

postępowaniu

nieprocesowym nie obowiązuje bezwzględnie (art. 520 § 2 i 3 k.p.c.), jednakże

odstąpienie od niej wymaga podania – co nie ma miejsca w sprawie – motywów tej

decyzji,

uzasadniających

zastosowanie

wyjątków

od

wspomnianej

zasady

orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym. Ze względu na sytuację

rodzinną i majątkową wnioskodawczyni, która stanowiła podstawę zwolnienia jej od

kosztów sądowych, niezbędne było także odniesienie się Sądu – co trafnie

zarzucono w zażaleniu – do możliwości nieobciążenia wnioskodawczyni kosztami

postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. Orzekając o zaskarżonych kosztach

postępowania, Sąd nie wyjaśnił także, dlaczego za podstawę ustalenia opłaty za

czynności pełnomocnika procesowego uczestniczki postępowania przyjął –

zdaniem skarżącej – nieprawidłowo ustaloną wartość przedmiotu sporu. Oczywiście

uzasadniony jest zarzut naruszenia przez błędne zastosowanie § 7 ust. 1

rozporządzenia MS, albowiem reguluje on stawki minimalne w sprawach z zakresu

prawa rodzinnego i opiekuńczego.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 39815 § 1 i 108 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).