III CZ 2/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 2/05

POSTANOWIENIE

Dnia 10 marca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Tadeusz Domińczyk

SSA Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa G. F.

przeciwko (…) Spółdzielni Mieszkaniowej "A.(…)" w K.

o uchylenie uchwał, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu

10 marca 2005 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14

września 2004 r., sygn. akt I ACa (…),

oddala zażalenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił kasację powódki G. F. od

wyroku tego Sądu z dnia 26.03.2004 r. przyjmując, że kasacja nie została należycie

opłacona. Podlegała bowiem opłacie w kwocie stałej, a została złożona przez radcę

prawnego. Uzasadniało to jej odrzucenie na podstawie art. 17 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych.

W zażaleniu na to postanowienie powódka wniosła o jego uchylanie, zarzucając wadliwe

przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że wpis od kasacji winien być zapłacony bez wezwania

jej do uiszczenia tego wpisu, w sytuacji, gdy kasacja nie została wniesiona przez

kwalifikowanego pełnomocnika, a jedynie przez stronę wykonującą zawód radcy

prawnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 17 ustawy z dnia 13.06.1967 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zmianami), który wymaga, aby

pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego i podlegające opłacie stałej były

przez nich opłacane bez wzywania o uiszczenie takiej opłaty, jest niewątpliwie

adresowany głównie do adwokatów i radców prawnych występujących w sprawie w

charakterze pełnomocników stron, choćby z tego względu, że w praktyce występowanie

adwokatów i radców prawnych jako stron we własnych sprawach zdarza się stosunkowo

rzadko.

Stwierdzenie to wynika nadto z faktu, że w przypadku postępowania przed

Sądem I i II instancji posiadanie przez określone osoby, będące stronami postępowania

sądowego, specjalnych kwalifikacji będących wynikiem wykonywania zawodu adwokata

lub radcy prawnego, nie jest przez przepisy k.p.c. eksponowane, jako przesłanka

stwarzająca dla tych przedstawicieli zawodów prawniczych szczególną sytuację

procesową w odniesieniu do uprawnień i obowiązków innych osób będących stronami

postępowania sądowego.

W tego rodzaju postępowaniach adwokat lub radca prawny będący stroną nie ma

zatem potrzeby ujawnienia faktu posiadanych kwalifikacji zawodowych i jako strona nie

może znajdować się w innej sytuacji procesowej niż osoby nie posiadające takich

kwalifikacji, co dotyczy zatem także zasad ponoszenia kosztów sądowych.

Sytuacja przedstawia się odmiennie w postępowaniu kasacyjnym. Art. 393 3 § 2

k.p.c., który miał zastosowanie w sprawie, zawiera bowiem szczególną regulację, która

przewiduje, że osoby posiadające określone przez ustawę kwalifikacje wynikające z

wykonywania zawodu, między innymi adwokata i radcy prawnego, z racji tych

kwalifikacji, są traktowane w sposób specjalny. Mogą bowiem osobiście złożyć kasację,

do czego co do zasady wymagany jest tzw. przymus adwokacki. Ustawodawca w tym

zakresie zrównał zatem pozycję procesową strony będącej adwokatem lub radcą

prawnym z pozycją strony reprezentowanej w procesie przez takie osoby jako

zawodowych pełnomocników.

Strony będące adwokatami lub radcami prawnymi nie mają też rzecz jasna

obowiązku osobistego wnoszenia kasacji i mogą we własnych sprawach korzystać także

z zastępstwa procesowego pełnomocników. Skoro jednak decydują się na złożenie

kasacji osobiście, to w konsekwencji nie powinny być traktowane odmiennie niż sami

zawodowi pełnomocnicy, ze wszystkimi następstwami przewidzianymi także przez art.

17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Szczególne unormowanie przewidziane dotychczas w art. 393 3 § 2 k.p.c. jest

bowiem wynikiem założenia, że strona procesu będąca adwokatem lub radcą prawnym

we własnej sprawie posiada kwalifikacje równorzędne z zawodowym pełnomocnikiem.

Brak jest zatem przesłanek dla różnicowania sytuacji adwokata lub radcy prawnego

składającego kasację we własnej sprawie od sytuacji strony reprezentowanej przez

adwokata lub radcę prawnego.

Wymaga także podkreślenia, że takiej wykładni treści art.17 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych nie sprzeciwia się samo brzmienie tego przepisu. Jest

w nim bowiem mowa o pismach wnoszonych przez adwokatów i radców prawnych nie

zaś o pismach wnoszonych przez pełnomocników stron będących adwokatami lub

radcami prawnymi.

Taka treść przepisu art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

zezwala zatem przyjąć, że ma on zastosowanie również w przypadkach, gdy kasację

podlegającą opłacie stałej składa osobiście adwokat lub radca prawny będący stroną

postępowania.

Nie znajduje wobec tego uzasadnienia pogląd skarżącej, że radca prawny,

składający we własnej sprawie kasację podlegającą opłacie w wysokości stałej, nie ma

obowiązku uiszczenia tej opłaty bez wezwania ze strony Sądu do jej opłacenia. Dlatego

też zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, podlegało oddaleniu w oparciu

o treść art. 3941 § 3 i 39814 k.p.c.