III CZ 19/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 19/13

POSTANOWIENIE

Dnia 5 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)

SSN Maria Szulc

w sprawie ze skargi J. K. o wznowienie postępowania

przeciwko Deutsche Bank PBC S.A. w Warszawie

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 kwietnia 2013 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie

z dnia 5 listopada 2012 r.,

1) oddala zażalenie,

2) nie obciąża J. K. kosztami zastępstwa procesowego

Deutsche Banku PBC S.A. w postępowaniu zażaleniowym,

3) przyznaje adw. B. G., prowadzącej Kancelarię Adwokacką

od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 3.600,(trzy tysiące sześćset) zł, powiększoną o należną stawkę

podatku

od towarów

i

usług,

tytułem

kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu J.

K.w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 5 listopada 2012 r. odrzucił skargę

powoda J. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego z dnia 24 marca 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że powołana

w skardze jako nowa okoliczność dotycząca ujawnienia w toku postępowań

sądowych jedynie kopii spornych dokumentów zamiast ich oryginałów była

skarżącemu znana, zatem skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie

wznowienia i z tej przyczyny podlega odrzuceniu.

Powód wniósł zażalenie na wskazane postanowienie wnosząc o jego

uchylenie i przyjęcie skargi do rozpoznania, a nadto o zasądzenie kosztów

nieopłaconej w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu

w postępowaniu zażaleniowym.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 403 § 2 w zw. z art. 410 § 1 k.c. poprzez

przyjęcie, że skarżący nie oparł skargi na ustawowej podstawie. Wywodził, że nie

miał obiektywnej możliwości podniesienia zarzutu sfałszowania dokumentów,

gdyż kompletną wiedzę o technikach ich wytwarzania i obiegu w pozwanym banku

uzyskał dopiero z załączonych do skargi pism prokuratury, a nadto działał

w zaufaniu do banku. Skarżący dodał, że należy odróżnić potencjalną możliwość

kwestionowania prawdziwości dokumentów od obiektywnej możliwości dowodzenia

ich

autentyczności,

która

występuje

jedynie

w

razie

istnienia

podstaw

do przypuszczenia, że dokument, na który powołuje się strona jest nieprawdziwy

co do formy i sposobu jego wystawienia.

Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od skarżącego kosztów

zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.

Sąd Najwyższy zważył:

Zażalenie jest bezzasadne.

Skarga

o

wznowienie

postępowania

jest

nadzwyczajnym

środkiem

zaskarżenia umożliwiającym wzruszenie prawomocnych orzeczeń, dlatego podlega

szczególnym rygorom odnośnie formy i treści, zaś przepisy regulujące tę instytucję

nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 24 lutego 1999 r., III CKN 184/98). Ustawowe przesłanki dopuszczalności

skargi o wznowienie postępowania zostały enumeratywnie wyliczone w art. 401,

4011 oraz 403 k.p.c. Skarżący powołał się na przesłankę późniejszego wykrycia

środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których

strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z utrwaloną wykładnią przepisu art. 403 § 2 k.p.c. zwrot „późniejsze

wykrycie środków dowodowych” oznacza powzięcie wiadomości w sposób

umożliwiający powołanie się na nie po raz pierwszy, zatem dotyczy tylko takiej

sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości powołania się na dowód

w toku

wcześniejszego

postępowania

(por.

m.in.

postanowienia

Sądu

Najwyższego z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 6/12, niepubl., z dnia 3 lutego 2012 r.,

I CZ 137/11, niepubl., z dnia 9 września 2011 r., I CZ 49/11, niepubl., z dnia

26 stycznia 2011 r., II CZ 180/10, niepubl., z dnia 16 czerwca 2010 r., I CZ 27/10,

niepubl., z dnia 24 czerwca 2009 r., I CZ 32/09, niepubl., z dnia 12 września

2007 r., I CZ 105/07, niepubl.). Judykatura jednoznacznie podziela również pogląd,

że „wykrycie” odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu

w ogóle nie ujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronom, a nie

dotyczy okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania,

tylko nie dostrzeżonych przez stronę. Tymczasem, jak trafnie wskazał Sąd

Apelacyjny, odwołując się do akt sprawy, powód nie tylko miał obiektywną

możliwość powołania się na fakt złożenia przez pozwany bank jedynie kserokopii

dokumentów, ale i z tej możliwości skorzystał podnosząc w toku procesu

przed sądem meriti zarzut sfałszowania wskazanych pism (tak między innymi

w piśmie powoda złożonym w Sądzie Apelacyjnym dnia 17 marca 2010 r., k. 508513), a Sąd rozstrzygając spór w uzasadnieniu ocenił stanowisko powoda w tym

zakresie.

Pisma

Prokuratora,

do

których

odwołuje

się

skarga,

dotyczą

postępowania przygotowawczego wszczętego na skutek doniesienia skarżącego i

odnoszą do jego twierdzeń, co potwierdza wiedzę powoda i brak waloru nowości

okoliczności i środków dowodowych wskazanych jako podstawa wznowienia.

W tym stanie rzeczy nietrafne są wywody pełnomocnika skarżącego, dotyczące

rzekomego braku możliwości kwestionowania dokumentów złożonych przez

pozwany bank z jednoczesnym powoływaniem się na obiektywną niemożliwość

dowodzenia autentyczności dokumentów ze względu na „brak kompletnej wiedzy

o technikach wytwarzania i obiegu dokumentów w pozwanym banku”.

Zgodnie z art. 410 k.p.c., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie

przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego trwale ugruntowany jest pogląd, że przesłanka

do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zachodzi nie tylko wtedy,

gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób

nieodpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy wskazane w skardze

okoliczności wprawdzie dadzą się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie

podstawę wznowienia, jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (por.

m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06,

z dnia 5 listopada 2010 r., I CZ 107/10, z dnia 25 maja 2012 r., I CZ 35/12, wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09). Zasadnie zatem Sąd

Apelacyjny przyjął, że złożona w sprawie skarga o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym orzeczeniem nie była oparta na ustawowo wskazanej

podstawie i ją odrzucił.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14, 39821, 391 § 1

k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.

O kosztach postępowania zażaleniowego poniesionych przez stronę

pozwaną, uwzględniając charakter dochodzonego roszczenia i sytuację majątkową

powoda, orzeczono na podstawie art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz

art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 102 k.p.c.

W przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi

z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 6 pkt 7, § 2 ust. 2 i 3 w zw. z § 13

ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163,

poz. 1348 z późn. zm.).

jw