III CZ 19/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 19/06

POSTANOWIENIE

Dnia 10 maja 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie z urzędu

przy uczestnictwie Arcybractwa […] i Kurii Metropolitalnej

o wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 10 maja 2006 r.,

zażalenia uczestnika Arcybractwa […]

na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 30 stycznia 2006 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

w K.

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2002 r. Sąd Rejonowy w K. – na

podstawie art. 10 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające

ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.) – wpisał

do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji

oraz

publicznych

zakładów

opieki

zdrowotnej,

pod

numerem

KRS

[…],

stowarzyszenie pod nazwą Arcybractwo […]. Natomiast w dniu 8 października 2003

r. wszczął z urzędu postępowanie o wykreślenie wymienionego stowarzyszenia z

rejestru.

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2005 r. Sąd Rejonowy stwierdził, że nie

zachodzą przesłanki do wykreślenia Arcybractwa z Krajowego Rejestru Sądowego i

umorzył postępowanie. Na

skutek apelacji Kurii Metropolitarnej w K. od

postanowienia z dnia 18 stycznia 2005 r., Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z

dnia 21 września 2005 r. uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu

stwierdził natomiast, że wpis dokonany w Krajowym Rejestrze Sądowym – rejestrze

stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz

publicznych zakładów opieki zdrowotnej postanowieniem z dnia 17 stycznia 2002 r.

jest niezgodny z rzeczywistością, wobec czego zachodzą podstawy do jego

wykreślenia na podstawie art. 12 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym

Rejestrze Sądowym (jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.). Z tej

przyczyny uznał apelację za uzasadnioną i na podstawie art. 386 § 4 w związku z

art. 518 k.p.c. oraz art. 7 powołanej ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym

postanowienie Sądu Rejonowego uchylił.

Arcybractwo […] wniosło od postanowienia Sądu Okręgowego skargę

kasacyjną z wnioskiem o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2006 r. Sąd Okręgowy skargę tę

odrzucił, stwierdzając, że, zgodnie z art. 519 1 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna

przysługuje

jedynie

od

postanowień

sądu

drugiej

instancji

kończących

postępowanie w sprawie, natomiast postanowienie objęte skargą nie ma takiego

charakteru. Z tego względu wniesiona skarga kasacyjna ulegała odrzuceniu jako

niedopuszczalna (art. 398 6 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie Arcybractwo […] wnosiło o jego

uchylenie, zarzucając, że, wbrew odmiennemu stanowisku Sądu Okręgowego,

postanowienie tego Sądu z dnia 21 września 2005 r. jest postanowieniem

kończącym postępowanie, ponieważ Sąd Okręgowy jedynie uchylił nim zaskarżone

postanowienie, natomiast nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania. Tak

zresztą zakwalifikował postanowienie z dnia 21 września 2005 r. sam Sąd

Okręgowy, który – oddalając wniosek o jego wykładnię – w uzasadnieniu

postanowienia z dnia 3 listopada 2005 r. stwierdził, że odnośne postanowienie

kończy postępowanie w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 519 1 § 3 k.p.c., w postępowaniu rejestrowym skarga

kasacyjna przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie

wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji. Jest przy tym

oczywiste, że – ze względu na regulację zawartą w art. 519 1 § 1 k.p.c. – muszą to

być postanowienia kończące postępowanie w sprawie.

W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy istotnie w uzasadnieniu postanowienia

z dnia 3 listopada 2005 r., oddalającego wniosek o wykładnię, stwierdził, że

postanowienie z dnia 21 września 2005 r. należy uznać za kończące postępowanie,

postanowieniem tym bowiem Sąd „nie przekazał sprawy do ponownego

rozpoznania ani też nie określił niezbędnych w tym zakresie do stosowania reguł”.

Kwalifikacja ta jest jednak oczywiście błędna. To prawda, że, zgodnie z art. 694 7

k.p.c., w razie uwzględnienia środka odwoławczego od orzeczenia wydanego

w postępowaniu

rejestrowym,

dotyczącego

wpisu

do

Krajowego

Rejestru

Sądowego, sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę

do ponownego rozpoznania sądowi rejestrowemu. Okoliczność, że w sentencji

postanowienia z dnia 21 września 2005 r. Sąd Okręgowy ograniczył się tylko do

uchylenia zaskarżonego postanowienia, nie oznacza jednak, że postanowienie to

staje się przez to orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. O takiej

kwalifikacji przesądza bowiem treść podjętego rozstrzygnięcia. Z sentencji

postanowienia z dnia 21 września 2005 r. wynika natomiast w sposób niebudzący

wątpliwości, że Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia

18 stycznia 2005 r., czyli postanowienie, którym Sąd ten stwierdził, iż nie zachodzą

przesłanki do wykreślenia Arcybractwa z Krajowego Rejestru Sądowego i umorzył

postępowanie w sprawie. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie wykreślenia

Arcybractwa z Krajowego Rejestru Sądowego nie zostało – jak dotąd –

zakończone, oraz że konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd

pierwszej instancji. Tym samym postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 21

września 2005 r. nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, od

którego przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego.

Na marginesie wypada zauważyć, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia

21 września 2005 r. znalazło się – jak należy sądzić w wyniku oczywistej omyłki –

stwierdzenie o uchyleniu postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 17 stycznia 2002

r. O treści podjętego rozstrzygnięcia przesądza jednak sentencja postanowienia

z dnia 21 września 2005 r., z której jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy, na

skutek apelacji wniesionej przez Kurię Metropolitarną w K., uchylił postanowienie

Sądu Rejonowego z dnia 18 stycznia 2005 r. Tylko to postanowienie mógł zresztą

uchylić, ponieważ ono zostało zaskarżone apelacją.

Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14

w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych

podstaw.

jc