III CZ 18/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 18/13

POSTANOWIENIE

Dnia 5 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Anna Owczarek

SSN Maria Szulc

w sprawie ze skargi S. B.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu

Apelacyjnego z dnia 28 marca 2012 r., w sprawie ze skargi S. B. o wznowienie

postępowania

w sprawie z powództwa Deutsche Banku PBC S.A. (poprzednio Bank Współpracy

Regionalnej S.A.)

przeciwko S. B.

o zapłatę zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K.

z dnia 25 maja 1999 r.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 kwietnia 2013 r.,

zażalenia S. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 10 października 2012 r.,

1) oddala zażalenie,

2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego

adwokatowi T. N. prowadzącemu kancelarię adwokacką

kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych powiększoną

o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów

pomocy prawnej udzielonej z urzędu S. B. w postępowaniu

zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 10 października 2012 r., Sąd Apelacyjny odrzucił

skargę pozwanego S. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 28 marca 2012 r., oddalającego zażalenie

na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 stycznia 2012 r., którym

odrzucona została skarga pozwanego o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 maja 1999 r.,

zasądzającego m.in. od pozwanego na rzecz Banku Współpracy Regionalnej

Spółki Akcyjnej kwotę 233.955,15 zł wraz z bliżej określonymi odsetkami

ustawowymi. Uzasadniając odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że została ona

wniesiona przez pozwanego osobiście, co naruszało art. 87 1 § 1 k.p.c. i prowadziło

do jej odrzucenia na podstawie art. 4246 § 3 k.p.c. Niezależnie od tego Sąd

Apelacyjny podniósł, że art. 4241 § 1 k.p.c. pozwala żądać stwierdzenia

niezgodności z prawem

jedynie wyroku, zaś pozwany zaskarżył skargą

postanowienie.

Na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem pozwany wniósł zażalenie, żądając jego uchylenia

i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W zażaleniu

podniósł, że przed odrzuceniem skargi nie został pouczony na podstawie art. 5

k.p.c. o obowiązującym przymusie adwokacko-radcowskim, ani o prawie do

złożenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Ponadto

powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r.,

III CNP 18/05, w myśl którego dopuszczalna jest skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji

oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji, którym

odrzucona została skarga o wznowienie postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 4246 § 3 k.p.c., który nakazuje odrzucenie skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wniesionej

z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., odrzucenie skargi wniesionej przez pozwanego

osobiście należy uznać za prawidłowe. Obowiązek pouczenia pozwanego

o przewidzianym w art. 871 § 1 k.p.c. przymusie adwokacko-radcowskim

w odniesieniu do środka zaskarżenia przysługującego od postanowienia Sądu

Apelacyjnego z dnia 28 marca 2012 r oddalającego zażalenie wchodziłby

w rachubę, gdyby w postępowaniu zażaleniowym pozwany nie był reprezentowany

przez pełnomocnika będącego adwokatem (art. 357 § 2 zd. drugie w zw. z art. 391

§ 1 i art. 397 § 2 k.p.c.). Jednak nawet w takim przypadku pouczanie pozwanego

byłoby bezprzedmiotowe, gdyż od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia

28 marca

2012 r.

pozwanemu

nie

przysługiwała

skarga

o

stwierdzenie

niezgodności z prawem, co trafnie przyjął Sąd Apelacyjny. W myśl art. 424 1 k.p.c.

w brzmieniu obowiązującym po dniu 25 września 2010 r., skarga taka przysługuje

jedynie od orzeczeń będących wyrokami, a stanowiska przeciwnego nie może

wspierać przywołane w zażaleniu postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

27 stycznia 2006 r., III CNP 18/05, bowiem dotyczy ono poprzedniego stanu

prawnego (por. uzasadnienie postanowienia składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 7 grudnia 2010 r., III CZP 108/09, niepubl.).

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji, przyznając koszty nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej pozwanemu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem

Najwyższym przez adwokata ustanowionego z urzędu w oparciu o § 19, 20, 2 ust.

3, § 13 ust. 2 pkt 2 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ... (t.j. Dz. U. z dnia

16 kwietnia 2013 r., poz. 461).

jw