III CZ 17/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 17/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z wniosku S. S.

przy uczestnictwie A. S.

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 kwietnia 2011 r.,

zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w T.

z dnia 7 października 2010 r.,

odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2010 r. Sąd Rejonowy w B. dokonał

rozgraniczenia

nieruchomości

stanowiącej

działkę

ewidencyjną

nr

25/2

z nieruchomością stanowiącą działkę ewidencyjną 355/1, obydwie położone w P. i

obciążył strony kosztami postępowania (w tym także kosztami postępowania

administracyjnego

poprzedzającego

postępowanie

sądowe)

po połowie.

Postanowienie to zostało zaskarżone przez uczestnika A. S. Jego apelację oddalił

Sąd Okręgowy w T. orzeczeniem z dnia 7 października 2010 r. i zasądził od

uczestnika na rzecz wnioskodawczyni S. S. kwotę 287 zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania odwoławczego.

Postanowienie Sądu drugiej instancji zostało doręczone uczestnikowi wraz

z uzasadnieniem 26 października 2010 r. Osiem dni później uczestnik złożył

wniosek o ustanowienie dla niego adwokata z urzędu. Wniosek ten Sąd Okręgowy

oddalił postanowieniem z 8 listopada 2010 r., doręczonym uczestnikowi

16 listopada 2010 r., po ustaleniu, że uczestnik w ciągu ostatnich kilku miesięcy

otrzymał znaczne sumy pieniężne. W dniu 30 listopada 2010 r. uczestnik złożył

kolejny

wniosek

o

ustanowienie

adwokata,

wyjaśniając

sposób

zużycia

otrzymanych funduszy. I ten wniosek został oddalony postanowieniem z 15 grudnia

2011 r., doręczonym uczestnikowi 3 stycznia 2011 r. z pouczeniem, że termin do

wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od doręczenia mu tego postanowienia.

W dniu 31 grudnia 2010 r. uczestnik złożył zażalenie na orzeczenie

o kosztach postępowania zawarte w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. i Sądu

Okręgowego w T., domagając się uchylenia rozstrzygnięć o obciążeniu go kosztami

i zwolnienia od obowiązku ich ponoszenia.

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 18 lutego 2011 r. odrzucił zażalenie

w części skierowanej przeciwko postanowieniu Sądu Rejonowego w B., natomiast

w pozostałym zakresie, to znaczy w części zaskarżającej postanowienie o kosztach

postępowania zawarte w postanowieniu Sądu drugiej instancji, przedstawił je do

rozpoznania Sądowi Najwyższemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uczestnik zaskarżył zażaleniem wniesionym w dniu 31 grudnia 2010 r.

postanowienie o kosztach postępowania zawarte w orzeczeniu Sądu Okręgowego

w T., wydanym w dniu 7 października 2010 r. i doręczonym uczestnikowi wraz z

uzasadnieniem 26 października 2010 r. W tej sytuacji konieczne jest przede

wszystkim

zbadanie,

Podstawą procesową

czy

zażalenie

uprawniającą

złożone

uczestnika

do

zostało

w

zaskarżenia

terminie.

do

Sądu

Najwyższego postanowienia o kosztach procesu, które nie były przedmiotem

rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, jest art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Z kolei art.

3941 § 3 k.p.c. wyznacza reguły postępowania zażaleniowego przez Sądem

Najwyższym, nakazując m.in. zastosować odpowiednio art. 394 § 2 k.p.c.,

określający termin do wniesienia zażalenia. Termin ten jest tygodniowy i liczy się

od doręczenia postanowienia. Przepisy nie wiążą jego biegu z terminem do

wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli jest dopuszczalna, co oznacza, że dochowanie

tego terminu oceniać należy samodzielnie. Jeżeli zatem uczestnik otrzymał – na

skutek prawidłowo złożonego wniosku – odpis postanowienia Sądu Okręgowego

z uzasadnieniem w dniu 26 października 2010 r., to tygodniowy termin do złożenia

zażalenia na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego upłynął mu

w dniu 2 listopada 2010 r. (wtorek). Na bieg terminu nie mógł już wpłynąć złożony

przez uczestnika w dniu 3 listopada 2010 r. wniosek o ustanowienie dla niego

pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z postanowieniem art. 124 § 2 i 4 k.p.c., wniosek

taki przerywa bieg terminu do złożenia zażalenia jedynie wówczas, kiedy został

zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego ustawa

wymaga

zastępstwa

prawnego

przez

adwokata

lub

radcę

prawnego.

Termin biegnie wówczas na nowo od dnia doręczenia z urzędu ustanowionemu

adwokatowi lub radcy prawnemu odpisu postanowienia (§ 2) lub od dnia doręczenia

stronie postanowienia negatywnie załatwiającego jej wniosek o ustanowienie

pełnomocnika

(jeżeli

postanowienie

zapadło

na

posiedzeniu

niejawnym)

ewentualnie od dnia ogłoszenia tego postanowienia (jeżeli zostało wydane na

posiedzeniu jawnym). Jeżeli jednak wniosek nie został skierowany do sądu

w terminie – w rozpatrywanej sprawie jest to termin tygodniowy – zastosowanie

znajduje art. 124 § 1 k.p.c., według którego zasadę stanowi, że zgłoszenie wniosku

o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie wstrzymuje biegu toczącego się

postępowania.

W konsekwencji zażalenie złożone przez uczestnika w dniu 31 grudnia

2010 r. jest spóźnione i z tego powodu podlega odrzuceniu na podstawie art. 394 1

§ 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., art. 373 k.p.c. i art. 370 k.p.c.