III CZ 155/23 · Sąd Najwyższy

III CZ 155/23 POSTANOWIENIE 19 kwietnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Zawistowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 kwietnia 2024 r. w Warszawie‎zażalenia V. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., T. G., J. D., T. D. i W. S.‎na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie‎z 11 maja 2022 r., II WSC 11/22, oraz zażalenia P. G. na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z 18 maja 2022 r., II WSC 13/22,‎w sprawie z wniosku V. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., T.

G., J. D., T. D., W. S.‎z udziałem Gminy Dziwnów, M. G., P. G., R. S., Z. S., K. T., M. S., J. S., M. G., I. P., D. P., K. N,, R. N., I. S., K. S., T. S., M. M., M. M.1, M. S., P. S., J. G., S. W., P. W., L. W., K. F., M. R., E. R., J. K., J. K.1, D. N., W. N., M. L., Skarbu Państwa - Starosty Kamieńskiego, J. D. i E. D.‎o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, ewentualnie o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej, 1. oddala zażalenie wnioskodawców 2. zasądza od wnioskodawców na rzecz Gminy Dziwnów oraz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwoty po 240 zł (dwieście czterdzieści tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku opóźnienia, rozpoczynającego bieg po upływie tygodnia od doręczenia postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego 3. oddala zażalenie uczestnika postępowania P. G.4. zasądza od uczestnika postępowania P. G. na rzecz Gminy Dziwnów oraz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwoty po 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku opóźnienia, rozpoczynającego bieg po upływie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawców na postanowienie tego Sądu z dnia 24 lutego 2022 r., uznając ją za niedopuszczalną. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 maja 2022 r. wnioskodawcy zarzucili naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3981 § 1 k.p.c., art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie lub innemu sądowi równorzędnemu.Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r.

Sąd Okręgowy w Szczecinie odrzucił jako niedopuszczalną skargę kasacyjną uczestnika postępowania P. G. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 24 lutego 2022 r. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej uczestnik postępowania P. G. zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3981 § 1 k.p.c., art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie lub innemu sądowi równorzędnemu.Postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r.

Sąd Najwyższy połączył zażalenia wniesione od postanowień Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 maja 2022 r. i z dnia 18 maja 2022 r. do wspólnego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skargi kasacyjne wnioskodawców i uczestnika postępowania P. G. zostały wniesione od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 24 lutego 2022 r., którym odmówiono podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia 6 września 2021 r., na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. i umorzono postępowanie apelacyjne. Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.

Treść tego przepisu nie uzasadnia stanowiska, że na gruncie regulacji zawartej w Kodeksie postępowania cywilnego skarga kasacyjna przysługuje od innych postanowień, których przedmiot nie został określony w art. 3981 § 1 k.p.c. Postępowanie o umorzeniu postępowania apelacyjnego nie jest postanowieniem o umorzeniu postępowania w sprawie, kończącym to postępowanie. Sąd Okręgowy przyjął zatem zasadnie, że na postanowienie z dnia 24 lutego 2022 r. skarga kasacyjna nie przysługuje. Ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej wynikające z treści art. 3981 § 1 k.p.c. nie stoi w sprzeczności z przepisami Konstytucji powołanymi przez skarżących.

Konstytucja gwarantuje dwuinstancyjność postępowania, zaś skarga kasacyjna jest środkiem prawny o charakterze szczególnym, przysługujących od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji. Ograniczenie dopuszczalności tego rodzaju środka wprowadzone na mocy ustawy nie może być zatem kwalifikowane jako ograniczenie prawo do sądu gwarantowanego przez przepisy Konstytucji. Podnoszony przez skarżących argument, że w obowiązującym wcześniej stanie prawnym przysługiwało zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o umorzeniu postępowania apelacyjnego nie przemawia na rzecz stanowiska, że wyłączenie obecnie dopuszczalności takiego zażalenia spowodowało możliwość zaskarżenia postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego skargą kasacyjną.

Z tych względów zażalenia były pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegały oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.[SOP][ał] ‎