III CZ 13/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 13/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący)‎SSN Józef Frąckowiak‎SSN Karol Weitz (sprawozdawca) w sprawie z wniosku K. P.‎przy uczestnictwie A. P.‎o podział majątku wspólnego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 marca 2015 r.,‎zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 11 grudnia 2014 r., 1. odrzuca zażalenie w zakresie pkt 1 zaskarżonego postanowienia;

2. oddala zażalenie w zakresie pkt 2 zaskarżonego postanowienia. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 11 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w K. ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 122 305,64 zł i odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania A. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 lipca 2014 r. w sprawie z wniosku K. P. o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, którym zmienione zostało - na skutek apelacji uczestnika - postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 30 stycznia 2013 r.Sąd Okręgowy przyjął, że razie wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o podział majątku wspólnego wartością przedmiotu zaskarżenia nie jest wartość całego dzielonego majątku, lecz wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) danego uczestnika, który ogranicza się w wymiarze majątkowym do wysokości jego udziału w poddawanym podziałowi majątku.

W niniejszej sprawie ustalona przez Sąd drugiej instancji wartość majątku podlegającego podziałowi wyniosła 244 611,28 zł. Podanie tej wartości jako wartości przedmiotu zaskarżenia przez uczestnika jest niewłaściwe, gdyż - wobec ustalenia równych udziałów byłych małżonków w majątku wspólnym - wartość jego udziału wyniosła 122 305,64 zł. Ta kwota wyznacza również wartość interesu majątkowego uczestnika w zaskarżeniu postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 31 lipca 2014 r. i stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną.

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, gdyż nieosiągnięta została wymagana minimalna wartość przedmiotu zaskarżenia 150 000,00 zł (art. 5191 § 2 k.p.c.).Uczestnik wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 11 grudnia 2014 r. Zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie art. 25 § 1, art. 233 § 1, art. 3984 § 3 zd. 1 i art. 3986 § 2 w zw. z art. 13 § 2 i art. 5191 § 2 k.p.c. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 244 611,28 zł oraz przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie w zakresie, w którym dotyczy ustalenia w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2014 r. wartości przedmiotu zaskarżenia, jest niedopuszczalne (por. art. 3941 § 1, 11 i 2 k.p.c.). Kontrola tego postanowienia w tym zakresie dokonywana jest w ramach rozpoznawania zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej (art. 380 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.).Utrwalony jest pogląd, że w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej między małżonkami wartością przedmiotu zaskarżenia (art. 5191 § 2 k.p.c.) jest nie wartość całego dzielonego majątku, ale wartość interesu majątkowego, którego dotyczy zaskarżenie.

Z reguły nie może ona przekraczać wartości udziału w majątku wspólnym uczestnika wnoszącego skargę kasacyjną (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60; z dnia 3 czerwca 2009 r., IV CSK 107/09, nie publ.; z dnia 6 maja 2010 r., II CZ 38/10, nie publ.).W niniejszej sprawie uczestnik podważa w skardze kasacyjnej ustalenie przez Sądy pierwszej i drugiej instancji równych udziałów w majątku wspólnym, twierdząc, że jego udział powinien był zostać ustalony na 68,62%, a jego byłej małżonki – na 31,38%.

Podnosi także, że oba Sądy nie ustaliły pełnego składu majątku wspólnego, gdyż nie uwzględniły wśród jego składników odprawy emerytalnej wnioskodawczyni, jej nagrody jubileuszowej i kwoty uzyskanej przez nią ze sprzedaży przysługujących jej wcześniej akcji pracowniczych. Nie podaje wartości tych składników, lecz uważa, że jej ustalenie było obowiązkiem Sądu drugiej instancji.Gdy skarżący podważa wysokość udziałów w dzielonym majątku wspólnym, wartością jego interesu majątkowego jest różnica między wartością jego udziału w tym majątku w wysokości ustalonej w zaskarżonym orzeczeniu a jego wartością w wysokości odpowiadającej jego żądaniu.

Wysokość udziału uczestnika przyjęta przez Sąd drugiej instancji wyniosła 50% (udziały równe), a jego wartość – 122 305,64 zł. Według uczestnika wysokość jego udziału powinna wynieść 68,62%, co dałoby - w przybliżeniu - kwotę 167 852,26 zł. Różnica między wskazanymi kwotami wynosi 45 546,62 zł. Ta różnica wyznacza wartość przedmiotu zaskarżenia uczestnika, gdy kwestionuje on wysokość udziałów w majątku wspólnym. Określa ona bowiem zakres pokrzywdzenia uczestnika z tego tytułu zaskarżonym postanowieniem. Podważanie objęcia albo też nieobjęcia określonych składników majątkowych podziałem wymaga podania ich – choćby przybliżonej – wartości, ponieważ w tym zakresie o wartości przedmiotu zaskarżenia decyduje wartość tych składników (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., OSNC 2004, nr 1, poz. 11; z dnia 12 lipca 2007 r., III CSK 177/07, nie publ.).

W okolicznościach niniejszej sprawy – aby osiągnięty został próg 150 000,00 zł (art. 5191 § 2 k.p.c.) - wartość składników, które zdaniem uczestnika nie zostały uwzględnione w ramach podziału, przy uwzględnieniu kwoty 45 546,62 zł, o której mowa powyżej, musiałaby wynosić około 104 455,00 zł. Brak jednak podstaw do takiego ustalenia w materiale sprawy.Mając to na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 1 i 3 i art. 13 § 2 oraz art. 5191 § 2, orzekł jak w sentencji.