III CZ 13/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 13/07

POSTANOWIENIE

Dnia 16 marca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku "G. Materiały Budowlane" S.A. w L.

przy uczestnictwie A. K. i "P." sp. z o.o. w L.

o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego w księgach wieczystych Kw […]

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 marca 2007 r.,

zażalenia uczestnika "P." sp. z o.o. w L.

na postanowienie Sądu Okręgowego w L.

z dnia 15 stycznia 2007 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 stycznia 2007r. Sąd Okręgowy

w L. odrzucił zażalenie uczestnika postępowania „P.” spółki z o. o. w L. na

postanowienie tego Sądu z dnia 15 grudnia 2006 r. odrzucające skargę kasacyjną

uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 21 września 2006 r.

Przyczyną odrzucenia zażalenia było nieuiszczenie od niego opłat przez

zawodowego pełnomocnika uczestnika (art. 1302 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1

k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 3 pkt. 2 i art. 20 ust.1 w zw. z art. 44

ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).

Sąd Okręgowy stwierdził, że nie zgłoszono także w zażaleniu wniosku

o zwolnienie od opłat od zażalenia. Wskazał, że wprawdzie pełnomocnik zawarł

w nim wniosek o „zwolnienie w całości strony przeze mnie reprezentowanej na

podstawie

oświadczenia

prawnego

złożonego

przy

skardze

kasacyjnej

i podpisanego przez J. W.”, ale w ocenie Sądu z treści tego wniosku nie wynika

czego ma on dotyczyć. Nie wynika też z oświadczenia podpisanego przez J. W. na

k. 333, jakiej treści wniosek miałby być przedmiotem rozpoznania w związku z

wniesieniem zażalenia. W szczególności nie wiadomo, zdaniem Sądu, czy zawarty

w zażaleniu wniosek miałby dotyczyć zwolnienia od kosztów sądowych, a jeżeli tak,

to w jakiej części. Jeżeli miałby on dotyczyć tego samego, co wniosek zawarty w

odrzuconej skardze kasacyjnej, to jest „zwolnienia w całości od opłat od skargi

kasacyjnej”, to zdaniem Sądu zażalenie i tak podlega odrzuceniu, bowiem powinna

być od niego uiszczona opłata od zażalenia, a wniosek o zwolnienie od opłat od

skargi kasacyjnej jest bezprzedmiotowy, skoro została ona odrzucona, choć

nieprawomocnie.

Sąd stwierdził też, że przy ewentualnej wykładni treści wniosku zawartego

w zażaleniu nie można odwołać się do oświadczenia dołączonego do skargi

kasacyjnej i dalszych oświadczeń J. W., bowiem dotyczą one jego sytuacji

rodzinnej i majątkowej jako osoby fizycznej, a nie jest on uczestnikiem

postępowania, którym jest spółka z o. o. „P.” w L.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik uczestnika wnosił

o jego uchylenie i wskazał, że w zażaleniu zawarty był wniosek o zwolnienie

uczestnika w całości od opłaty od zażalenia, a jego treść była zrozumiała, mimo

oczywistej omyłki polegającej na opuszczeniu kilku wyrazów. Sąd Okręgowy nie

powinien mieć trudności ze zrozumieniem treści wniosku, tym bardziej, że

odwoływał się on do analogicznego wniosku zawartego w skardze kasacyjnej.

Oczywista omyłka pełnomocnika nie może być, zdaniem skarżącego, podstawą do

odrzucenia

środka

odwoławczego,

skoro

oczywiste

omyłki

Sądu

ulegają

naprawieniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżącemu nie można odmówić słuszności.

Zawarta w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej treść

wniosku zacytowanego na wstępie jest bez wątpienia zrozumiała dla przeciętnego

odbiorcy, mimo opuszczenia słów wskazujących na przedmiot wniosku. Jest

oczywiste, że dotyczy on zwolnienia od opłat od zażalenia, nawet jeżeli pominąć

odwołanie się w nim do analogicznego wniosku zawartego w skardze kasacyjnej,

dotyczącego zwolnienia od opłat od skargi w całości. Podobnie oczywiste jest, że

wniosek o zwolnienie od opłat zawarty w skardze kasacyjnej dotyczy opłaty od tej

skargi, a wniosek o zwolnienie od opłat zawarty w zażaleniu dotyczy opłaty od

zażalenia, co jednak nie uniemożliwia odwołania się skarżącego w zażaleniu do

wniosku o zwolnienie od kosztów zawartego w skardze kasacyjnej. Bez wątpienia

nie utrudnia też zrozumienia treści i przedmiotu wniosku o zwolnienie od opłaty od

zażalenia, nawet jeżeli Sąd Okręgowy uznał wniosek zawarty w skardze kasacyjnej

za bezprzedmiotowy z powodu jej nieprawomocnego odrzucenia. Tylko zatem na

marginesie można więc stwierdzić, że wniosek ten oczywiście nie jest

bezprzedmiotowy do czasu uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu

skargi kasacyjnej, co, jak wskazano wyżej, nie ma jednak znaczenia ani dla

możliwości zrozumienia treści wniosku o zwolnienie od opłat zawartego w zażaleniu

ani dla jego rozstrzygnięcia.

Nie było zatem podstaw do odrzucenia zażalenia z powodu nieuiszczenia

opłaty, skoro zawierało ono wniosek o zwolnienie od opłaty od zażalenia, a dla

spełnienia wymogu załączenia oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach

odwoływało się do takiego oświadczenia złożonego przy skardze kasacyjnej.

Wprawdzie rację ma Sąd Okręgowy wskazując, że oświadczenie to złożone zostało

przez J. W. i przedstawia jego stan rodzinny i majątkowy, choć uczestnikiem jest

spółka z o. o. „P.”, trzeba jednak stwierdzić, że status prawny tego uczestnika nie

został wyjaśniony żadnym dokumentem, choć taka potrzeba niewątpliwie

zachodziła skoro z akt wynika, że firma ta występowała w sprawie zarówno jako

spółka cywilna (np. wpis hipoteki na k. 276), jak i jako spółka jawna (np. k. 230)

oraz spółka z o. o. W takiej sytuacji wyjaśnienia przez Sąd wymagało także w

jakim charakterze występuje w sprawie J. W., który podpisał apelację oraz udzielił

adwokatowi w imieniu spółki z o. o. „P.” pełnomocnictwa do wniesienia skargi

kasacyjnej.

Niezależnie od tego trzeba stwierdzić, że jeżeli zachodzą wątpliwości co

do zupełności oświadczenia o stanie majątkowym lub inne wątpliwości dotyczące

jego treści, Sąd powinien wezwać do ich wyjaśnienia także wówczas, gdy strona

jest reprezentowana przez pełnomocnika.

Do chwili rozstrzygnięcia zawartego w zażaleniu wniosku o zwolnienie od

opłat, niedopuszczalne jest odrzucenie zażalenia z powodu ich nieuiszczenia.

Z

tych

wszystkich

względów

Sąd

Najwyższy

uchylił

zaskarżone

postanowienie jako wydane bez podstawy prawnej (art. 398 16 w zw. z art. 3941) § 3

k.p.c.).

db