III CZ 12/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 12/11

POSTANOWIENIE

Dnia 1 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

w sprawie z powództwa M. P.

przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Rejonowej

w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 1 kwietnia 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 czerwca 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie

powoda wniesione na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 25 lutego 2010 r.,

w którym zwrócono pozew powoda z racji nieuzupełnienia jego braków formalnych

w wyznaczonym przez Przewodniczącego terminie. Postanowienie to zostało

uzupełnione postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r. (k. 49 akt) w ten sposób,

że dodano do niego nowy punkt, w którym orzeczono odstąpienie od obciążenia

powoda kosztami postępowania zażaleniowego.

Pozwany Skarb Państwa zaskarżył zażaleniem wspomniane rozstrzygnięcie

o kosztach i domagał się jego zmiany w postaci zasądzenia kosztów postępowania

zażaleniowego. W obszernym uzasadnieniu starano się wykazać naruszenie przez

Sąd Apelacyjny art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 397 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W art. 102 k.p.c. sformułowano istotne i zasadnicze odstępstwo od zasady

rozkładu kosztów postępowania, jeżeli pojawi się „szczególnie uzasadniony

wypadek” uzasadniający odstąpienie od reguły ogólnej. Rzecz jasna, takie

odstępstwo wymaga odpowiedniego uzasadnienia przy dokonaniu odpowiednich

ustaleń

faktycznych.

W

judykaturze

Sądu

Najwyższego

wskazywano

niejednokrotnie na określone sytuacje, które mogą uzasadniać zastosowanie

art. 102 k.p.c. i nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania na

podstawie art. 98 k.p.c. (por. np. ostatnio – postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 19 sierpnia 2010 r., IV CZ 50/10, OSNC 2011, z. 3, poz. 107). Nie sposób

stwierdzić, że Sąd Apelacyjny nie dokonał właściwych ustaleń w celu wykazania,

że tworzą one „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c.

Pozostaje tylko kwestia oceny takich ustaleń w świetle tego przepisu.

Niewątpliwie należy przyznać skarżącemu rację, że niezbyt przekonywająco

dla uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c powołano się na charakter sprawy.

Jednakże należy zwrócić przede wszystkim uwagę na to, że Sąd Apelacyjny

wyeksponował (znając akta sprawy i inne sprawy z udziałem powoda) stan

„nieporadności powoda i niezrozumienia zasad funkcjonowania sądów i jednostek

prokuratury”. Sformułował w związku z tym prognozę, że obciążanie powoda

kosztami postępowania (zażaleniowego) nie będzie miało zasadniczego wpływu na

sposób dalszego postępowania powoda, co z kolei wymaga odpowiedniej

tolerancji

jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa wobec powoda przy

podejmowaniu czynności procesowych. Prawna motywacja rozstrzygnięcia Sądu

Apelacyjnego

w postaci

nieobciążania

powoda

kosztami

postępowania

zażaleniowego mieści się zatem w ramach odpowiedniej oceny sędziowskiej,

przyjętej w treści art. 102 k.p.c.

W

tej

sytuacji

Sąd

Najwyższy

oddalił

zażalenie

nieuzasadnione (art. 394 § 3 k.p.c w zw. z art. 398 k.p.c).

pozwanego

jako