III CZ 114/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 114/98

POSTANOWIENIE

Dnia 10 września 1998 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - A. Wypiórkiewicz (spraw.)

Sędziowie:

SN

- A. Górski

SN

- B. Myszka

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 1998 r.

sprawy z powództwa Gminy W.

przeciwko Stowarzyszeniu […], Zarząd Krajowy w W. i Wojewódzki w […]

o eksmisję

na skutek zażalenia pozwanego

od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w W.

z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt II Cz […]

p o s t a n a w i a:

oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Zażalenie pozwanego Stowarzyszenia […], przedstawione Sądowi

Wojewódzkiemu do rozpoznania, poprzedziły następujące czynności procesowe.

Sąd Rejonowy oddalił powództwo Gminy W. o wydanie nieruchomości,

a następnie odrzucił apelację strony pozwanej od wyroku jako niedopuszczalną,

gdyż wniesiona została przeciwko uzasadnieniu orzeczenia. Sąd Wojewódzki

oddalił zażalenie pozwanego Stowarzyszenia, które od tego postanowienia

wniosło kasację. Sąd Wojewódzki, postanowieniem z dnia 19 lutego 1998 r.,

kasację odrzucił przyjmując, że w sprawie o wydanie nieruchomości

i przy wskazanej przez stronę pozwaną wartości przedmiotu zaskarżenia

na kwotę 900 złotych kasacja nie przysługuje ze względu na treść art. 393

pkt 1 kpc. W dniu 20 marca 1998 r. pełnomocnik pozwanego otrzymał

odpis postanowienia z uzasadnieniem o odrzuceniu kasacji i w dniu 24 kwietnia

1998 r. wywiódł kasację. Sąd Wojewódzki, postanowieniem z dnia 30 kwietnia

1998 r., odrzucił ją przyjmując, że od postanowienia w przedmiocie odrzucenia

kasacji przysługuje wyłącznie zażalenie, natomiast nie przysługuje kasacja.

Gdyby zaś potraktować kasację jako w istocie zażalenie, to byłoby ono skazane

również na odrzucenie jako wniesione po upływie ustawowego tygodniowego

terminu liczonego od doręczenia postanowienia (art. 394 § 2 kpc).

W zażaleniu pozwane Stowarzyszenie domaga się jego zmiany względnie,

uchylenia, jak też poprzednich postanowień i nadanie sprawie właściwego

biegu. Skarżący utrzymuje, że na postanowienie sądu o odrzuceniu kasacji służą

stronie zarówno zażalenie, jak też kasacja, przeto odrzucenie wniesionej kasacji

było czynnością wadliwą. Kasacja ta bowiem odpowiadała warunkom

określonym w art. 392 §1 kpc. Zresztą sam przewodniczący w postępowaniu

naprawczym, zmierzającym do usunięcia braków formalnych wniesionego

środka odwoławczego, traktował go jak kasację, mylnie informując skarżącego,

co z kolei wyklucza jego winę. Sąd mógł też potraktować kasację jako

zażalenie. W takim stanie rzeczy Stowarzyszenie dopatruje się „złamania zasad”

art. 45 ust.1 Konstytucji oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przytoczona w zażaleniu argumentacja zawiera sprzeczności. Z jednej

bowiem strony skarżący dowodzi, że na postanowienie sądu drugiej instancji o

odrzuceniu kasacji służy także kasacja, oprócz zażalenia, a z drugiej przypisuje

przewodniczącemu udzielenie stronie skarżącej błędnej informacji przez

potraktowanie wniesionego środka odwoławczego jako kasacji. Należy już tu

zaznaczyć, że z przebiegu czynności wynika, iż w związku z wpływem kasacji

pozwanego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego z dnia 19 lutego 1998 r.

nie zostały podjęte czynności uregulowane w art. 130 kpc, gdyż wniesiony

środek odwoławczy spełniał warunki formalne i został opłacony. Wobec tego

skierowany ku czynnościom przewodniczącego zarzut jest bezpodstawny

w odniesieniu do zaskarżonego orzeczenia. Natomiast prawdą jest, że

przewodniczący wezwał pełnomocnika Stowarzyszenia do usunięcia braku

oznaczenia wartości przedmiotu zażalenia pod rygorem odrzucenia kasacji

wniesionej od postanowienia Sądu Wojewódzkiego oddalającego zażalenie

za odrzucenie apelacji, ale te czynności nie dotyczą rozpoznawanego zażalenia.

Poza tym czynność przewodniczącego była prawidłowa i w pełni uzasadniona

stanem sprawy.

Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego stronie służy wyłącznie

zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające kasację.

Kwestia ta została wyraźnie uregulowana w art. 39318 kpc. Wymieniony przepis

stanowi, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na odrzucenie kasacji.

Zamieszczony w nim wyraz „tylko” oznacza tyle, że od innych postanowień

sądu drugiej instancji zażalenie nie służy. Wprowadzenie omawianego

unormowania jasno wskazuje, że ustawodawca wyłączył spod działania art. 392

§

kpc

postanowienie

sądu

drugiej

instancji

odrzucające

kasację.

Jest to postanowienie, które kończy postępowanie w sprawie, a wobec tego brak

uregulowania, jakie przyjmuje art. 39318 kpc, pozwalałoby przyjąć, że

na odrzucenie kasacji służy stronie kasacja. Skoro zaś przepis ten został

wprowadzony, to takie unormowanie wyraża wolę ustawodawcy dopuszczającą

jedynie zażalenie. Nie ma zresztą jakichkolwiek racji uzasadniających wielość

środków odwoławczych od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego

kasację i takiego zamiaru ustawodawczego nie można dopatrywać się

w przyjętym unormowaniu.

Sąd Wojewódzki prawidłowo potraktował wniesiony przez pełnomocnika

stowarzyszenia środek odwoławczy jako kasację zgodnie z oznaczeniem pisma,

gdyż skarżący zamiast wnieść zażalenie dopełnił taką czynność procesową.

Prezentowane przez skarżącego stanowisko co do dopuszczalności kasacji od

postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego kasację pozwala przyjąć, że

zachodziła tu pełna zgodność oznaczenia pisma z jego istotą procesową. Już z

tej zasadniczej racji art. 130 § 1 zd. II kpc nie miał zastosowania.

Jeżeli strona korzysta nieprawidłowo z przysługującego jej prawa do

zaskarżenia orzeczenia sądowego i w związku z tym spotyka się z zasadnym

odrzuceniem wniesionego przez nią środka, to nie może skutecznie odwoływać

się do art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak też do art 6 ust.1

Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej

w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. z późń. zm. (Dz.U. z 1993 r, Nr 61, poz. 284)

dla wykazania, że została pozbawiona możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia

jej sprawy przez wyższą instancję sądową. Przysługujące obywatelowi prawo do

sądu powinno być bowiem wykonywane w sposób liczący się z obowiązującym

w państwie ustawowym porządkiem w odniesieniu do procedur sądowych.

W końcu, w związku z dalszymi zarzutami zażalenia, należy stwierdzić,

że skutek prawny wywołany uchybieniem terminu (poz. art. 167 kpc) jest

niezależny od przyczyny opóźnienia. Liczy się bowiem sam fakt przekroczenia

terminu. Natomiast charakter przyczyny może mieć znaczenie dla powstania

ustawowej podstawy jego przywrócenia. Zgodnie z treścią art. 168 § 1 kpc sąd

może postanowić przywrócenie terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie

czynności bez swojej winy. Stąd też skarżący również bezskutecznie utrzymuje,

że do uchybienia terminu doszło bez winy strony.

Z tych zasad i na podstawie art. 39319 kpc w związku z art. 391 kpc, art.

397 §2 kpc i art. 39312 kpc. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, gdyż nie ma ono

usprawiedliwionych podstaw.

Teza

Jeżeli strona korzysta nieprawidłowo z przysługującego jej prawa do

zaskarżenia orzeczenia sądowego i w związku z tym spotyka się z zasadnym

odrzuceniem wniesionego przez nią środka, to nie może skutecznie odwoływać

się do art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak też do art. 6 ust.1

Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej

w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r, (Dz.U. z 1993 r, Nr 61, poz. 284) dla

wykazania, że została pozbawiona możliwości sprawiedliwego rozpatrzenia jej

sprawy przez wyższą instancję sądową.

aw