III CZ 11/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 11/12

POSTANOWIENIE

Dnia 8 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa N. sp. z o.o. w K.

przeciwko E. J. R. i T. S. sp.j. w J.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 marca 2012 r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 20 października 2011 r.,

1)

2)

zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że

uzupełnia wyrok Sądu Okręgowego z dnia 28 września

2011 r., w ten sposób, że zasądza od pozwanej na rzecz

powódki kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu

kosztów postępowania apelacyjnego;

zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 347 (trzysta

czterdzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 października 2011 r. Sąd Okręgowy– na skutek

wniosku strony powodowej - uzupełnił wyrok tego Sądu z dnia 28 września 2011 r.,

w ten

sposób, że

oddalił wniosek o zasądzenie

kosztów postępowania

apelacyjnego. Wniosek o uzupełnienie wyroku podlegał uwzględnieniu, bowiem

Sąd Okręgowy w wymienionym wyroku nie zawarł rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania apelacyjnego. Jednakże wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa

procesowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona powodowa wniosła

odpowiedź na apelację osobiście. Pismo to zostało bowiem podpisane przez

prezesa zarządu, który także stawił się na rozprawie apelacyjnej. Skoro więc

pełnomocnik procesowy powódki nie prowadził sprawy, to nie było podstaw do

przyznania wynagrodzenia. Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze

zm., dalej: „rozporządzenie”) wynagrodzenie przysługuje za prowadzenie sprawy w

postępowaniu apelacyjnym.

Postanowienie Sądu Okręgowego zostało zaskarżone w całości zażaleniem

przez powódkę, która wniosła o jego zmianę poprzez zasądzenie na jej rzecz od

pozwanej kwoty 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem

Okręgowym. Powódka podniosła naruszenie art. 98 § 3 w zw. z art. 99 k.p.c.,

art. 225 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jedn. tekst: Dz.U.

z 2010 r. Nr 10, poz. 65) w zw. z § 12 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 1

rozporządzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powołany przez Sąd Okręgowy § 13 ust. 1 rozporządzenia określa stawkę

minimalną za prowadzenie przez radcę prawnego sprawy o odszkodowanie za

niesłuszne skazanie lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie. Z oczywistych

względów przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, której przedmiotem było

żądanie zapłaty przez pozwaną na rzecz powódki kwoty dochodzonej pozwem

tytułem należności za sprzedaż 2 elektrowni wiatrowych z wyposażeniem oraz za

sprzedaż falownika. Stawki minimalne za prowadzenie przez radcę prawnego

sprawy

w

postępowaniu

apelacyjnym

określone

są

natomiast

w

§

rozporządzenia.

Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest

zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia

praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony

reprezentowanej przez adwokata, według art. 98 § 3 k.p.c., zalicza się m.in.

wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych

i wydatki jednego adwokata. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie wobec

strony reprezentowanej przez radcę prawnego (art. 99 k.p.c.). Według § 2 ust. 2

rozporządzenia w zw. z art. 225 § 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach

prawnych, podstawę zasądzenia opłaty – za czynności radcy prawnego z tytułu

zastępstwa

prawnego

–

stanowią

stawki

określone

w

rozdziałach

3-4

rozporządzenia. Z treści tych przepisów wynika, że opłata jest ustalana odrębnie za

udział radcy prawnego w każdej instancji sądowej. Prawo do żądania przez stronę,

która wygrała sprawę, zwrotu przez jej przeciwnika procesowego kosztów procesu,

obejmujących wynagrodzenie ustanowionego w sprawie pełnomocnika – będącego

radcą prawnym - nie zostało uzależnione od podjęcia przez tego pełnomocnika

określonych czynności procesowych (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia

23 kwietnia 1965 r., I CR 27/65, OSP 1966, nr 1, poz. 11), w szczególności od

złożenia przez pełnomocnika pisemnej odpowiedzi na apelację, czy też jego udziału

w rozprawie apelacyjnej. Złożenie pisemnej odpowiedzi na apelację jest prawem

strony, z którego nie musi ona skorzystać. Również strona oraz jej pełnomocnik nie

mają obowiązku udziału w rozprawie apelacyjnej, jeżeli inaczej nie zarządzi sąd

rozpoznający apelację. Z tej przyczyny nie było zasadne stanowisko Sądu

Okręgowego, który oddalił wniosek powódki o zasądzenie od pozwanej zwrotu

kosztów

procesu

obejmujących

wynagrodzenie

radcy

prawnego,

który

reprezentował powódkę w postępowaniu apelacyjnym z tego względu, że wyżej

opisanych czynności procesowych nie przedsięwziął ustanowiony w sprawie

pełnomocnik procesowy powódki. Ustanowiony przez powódkę pełnomocnik

procesowy – radca prawny O. J. – został umocowany przez powódkę do jej

reprezentowania przed sądami wszystkich instancji (k. 10). Pełnomocnikowi temu,

po ogłoszeniu wyroku Sądu pierwszej instancji, dokonywano skutecznie wszystkich

doręczeń dla strony powodowej. W konsekwencji, Sąd Okręgowy, oddalając

wniosek powódki o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów postępowania

apelacyjnego, naruszył przepisy art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 12 ust. 1

pkt 1 (w zażaleniu błędnie powołano pkt 2) w zw. z § 6 pkt 6 i § 2 ust. 2

rozporządzenia. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 386 §

1 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie w ten

sposób, że uzupełnił wyrok Sądu Okręgowego z dnia 28 września 2011 r., w ten

sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 zł tytułem zwrotu

kosztów postępowania apelacyjnego.

O kosztach postępowania zażaleniowego postanowiono na podstawie art. 98

§ 1 i 3 w zw. z art. 99, art. 391 § 1, art. 398 21 i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz § 12 ust. 2

pkt 2 w zw. z § 6 pkt 3 i § 2 ust. 2 rozporządzenia.