III CZ 11/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 11/07

POSTANOWIENIE

Dnia 8 marca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Strus

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa G.G.

przeciwko Wodociągom Miejskim sp. z o.o. w R.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 marca 2007 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił – na podstawie art.

373 k.p.c. – apelację powoda na skutek braku polegającego na nieoznaczeniu

wartości przedmiotu zaskarżenia.

Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że z powodu tej wady apelacja – po

bezskutecznym upływie terminu do jej usunięcia – została już odrzucona

postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z dnia 28 lipca 2006 r. (art. 370 k.p.c.).

Jednakże na skutek zażalenia powoda Sąd Okręgowy w R., uznając zażalenie za

oczywiście uzasadnione (art. 395 § 2 k.p.c.), postanowieniem z dnia 11 września

2006 r. uchylił swoje orzeczenie o odrzuceniu apelacji. Sąd Apelacyjny uznał – po

przeprowadzeniu kontroli dopuszczalności apelacji ze względu na oznaczenie

wartości przedmiotu zaskarżenia – że Sąd Okręgowy nie miał podstaw do

uchylenia postanowienia z dnia 28 lipca 2006 r.

W zażaleniu pełnomocnik powoda, zarzucając naruszenie art. 373 k.p.c.,

wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Określone w art. 368 § 2 k.p.c. wymaganie, aby apelacja w sprawach

o prawa majątkowe, do których niewątpliwie należy apelacja powoda, zawierała

oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia, należy do kategorii wymagań

formalnych apelacji. Brak apelacji polegający na niedopełnieniu tego wymagania

podlega usunięci na podstawie art. 130 § 1 k.p.c., ale ze względu na szczególne

unormowanie, zawarte w art. 370 k.p.c., w terminie wyznaczonym przez

przewodniczącego i pod rygorem odrzucenia apelacji w razie bezskutecznego

upływu tego terminu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., II UZP

7/05, OSNP z 2005 r., nr 24, poz. 396).

Ocena apelacji pod kątem m.in. wymagań formalnych należy przede

wszystkim do sądu pierwszej instancji (art. 370 k.p.c.). Jednakże po przedstawieniu

apelacji sądowi drugiej instancji również ten sąd – zgodnie z art. 373 k.p.c. – bada

dopuszczalność apelacji pod tym względem. To badanie, będące w zasadzie

kontrolą postępowania przeprowadzonego przez sąd pierwszej instancji, obejmuje

nie tylko weryfikację wymagań formalnych apelacji, ale także orzeczeń wydanych

już przez sąd pierwszej instancji w toku postępowania międzyinstancyjnego (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1967 r., I CZ 105/67, OSNC

z 1968 r., nr 7, poz. 126). Kontrola postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 11

września 2006 r. nie stanowiła więc – wbrew zarzutowi skarżącego – naruszenia

art. 373 k.p.c. Również przeprowadzenie tej kontroli na rozprawie nie uzasadnia

zarzutu obrazy tego przepisu, ponieważ zgodnie z art. 148 § 2 k.p.c. sąd może

rozpoznać sprawę na rozprawie, jeżeli podlegała ona rozpoznaniu na posiedzeniu

niejawnym

Nie budzi też wątpliwości trafność stanowiska Sądu odwoławczego, że nie

zachodziła podstawa do uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji zażalenia na

postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu jego oczywistego uzasadnienia. Nie

można bowiem przyjąć, że w realiach sprawy nieoznaczenie wartości przedmiotu

zaskarżenia stanowiło oczywistą omyłkę, niepowodującą odrzucenia apelacji na

podstawie art. 370 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia

2006 r., V CZ 25/06, niepubl.). Wydany w sprawie – po połączeniu spraw (k.15 i 31)

– wyrok

łączny ma złożony charakter. W przedmiocie dochodzonych roszczeń

zapadły orzeczenia o częściowym ich uwzględnieniu i oddaleniu w pozostałym

zakresie, a także o odrzuceniu pozwu w zakresie części żądania. W tej sytuacji nie

można podzielić zapatrywania, że wartość przedmiotu zaskarżenia była oczywista,

można ją było oznaczyć bez szczegółowego badania sprawy.

Uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji na skutek

uznania zażalenia za oczywiście uzasadnione – wbrew zarzutowi skarżącego – nie

spowodowało przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia w sprawie

oznaczenia wartości przedmiotu sporu. Przywrócenie terminu wymaga bowiem

przeprowadzenia odpowiedniego postępowania (art. 168-172 k.p.c.). Uchylenie

tego orzeczenia usunęło natomiast przeszkodę do przedstawienia apelacji sądowi

drugiej

instancji

i

otworzyło

możliwość

zweryfikowania

przez

ten

sąd

dopuszczalności odrzucenia apelacji ze względu na nieoznaczenie wartości

przedmiotu zaskarżenia.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).