III CZ 103/24 · Sąd Najwyższy

III CZ 103/24 POSTANOWIENIE 19 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 lipca 2024 r. w Warszawie‎zażalenia R. M., Spółdzielni S. w I. i M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w I. ‎na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie‎z 11 grudnia 2023 r., I Ca 123/23,‎w sprawie z powództwa I. M., R. M., Spółdzielni S. w I. i M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w I. ‎przeciwko M. R., M. S., J. J., D. J., S. J., M. J., ‎mał. A. J. i mał. K. J.‎o zmianę sposobu wykonywania służebności, oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Tarnowie odrzucił skargę kasacyjną powodów R. M., M. sp. o.o. w I. oraz Spółdzielni S. w I. od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z 17 maja 2023 r., oddalającego apelację powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Brzesku z 12 września 2022 r., oddalającego powództwo o zmianę sposobu wykonywania służebności gruntowej przechodu, przejazdu i przegonu.W uzasadnieniu Sąd Okręgowy, powołując się na art. 398² § 1 k.p.c., wyjaśnił że ze względu na wskazaną przez skarżących wartość przedmiotu zaskarżania (600 zł), skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.

W zażaleniu powodowie domagają się uchylenia powyższego orzeczenia. Zarzucili naruszenie prawa procesowego polegające na błędnym zastosowaniu ‎art. 398² § 1 k.p.c. i równoczesnym niezastosowaniu art. 519¹ § 1 k.p.c., skutkujące przyjęciem, że w niniejszej sprawie nie przysługuje skarga kasacyjna z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy jest to sprawa z zakresu prawa rzeczowego, a więc na mocy art. 519¹ § 1 k.p.c. w takiej sprawie dopuszczalne jest złożenie skargi kasacyjnej bez względu na wartości przedmiotu zaskarżenia.Zarówno w pozwie (k. 3 i 157), jak i w apelacji (k. 617) oraz w skardze kasacyjnej (k. 706) powodowie podali odpowiednio wartość przedmiotu sporu ‎i wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 600 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z żądaniem zmiany treści służebności gruntowej wystąpili właściciele nieruchomości obciążonych przeciwko właścicielom nieruchomości władnących - na podstawie art. 291 k.p.c.-a zatem z uwagi na taką konfigurację podmiotową, mają zastosowanie przepisy o postępowaniu procesowym, a nie o postępowaniu nieprocesowym (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 17 lipca 2007 r., III CZP 70/07, OSNC z 2008 r., nr 9, poz. 100, a także wyrok Sądu Najwyższego z 20 marca ‎1969 r., III CRN 464/68, OSNCP z 1969 r., nr 12, poz. 230), co wyklucza ‎ocenę dopuszczalności skargi kasacyjnej w oparciu o powołany w zażaleniu ‎art. 519¹ § 1 k.p.c.,Zgodnie z art. 398² § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna ‎w sprawach - z zakresu prawa cywilnego - o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Przez prawa majątkowe rozumie się w szczególności prawa rzeczowe, ‎a także wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, zaś sprawami, ‎o których mowa w tym przepisie, są sprawy majątkowe, które mogą być dochodzone przez wytoczenie zarówno powództwa o świadczenie, jak i o ustalenie oraz o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego. We wszystkich tego rodzaju sprawach o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia.Skarżący nie przedstawili również stosownych danych faktycznych, w świetle których istniałyby uzasadnione podstawy do ustalenia z urzędu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną na poziomie co najmniej 50 000 zł.

Z powyższych względów, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie ‎art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c.[SOP] [ms] ‎