III CZ 10/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 10/09

POSTANOWIENIE

Dnia 5 marca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa U.Ż. i W.Ż.

przeciwko M.P. i T.S.

przy interwencji ubocznej po stronie pozwanych A.S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 marca 2009 r.,

zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt [...],

uchyla punkty 1 i 3 zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie

Zaskarżonym

postanowieniem

wydanym

na

rozprawie

w

dniu

23 października 2008 r. Sąd Apelacyjny 1/ odrzucił apelację powodów, 2/ oddalił

zażalenie pozwanych i interwenienta ubocznego, 3/ zasądził od powodów na rzecz

pozwanych oraz interwenienta ubocznego koszty postępowania odwoławczego.

Uzasadniając orzeczenie o odrzuceniu apelacji Sąd Apelacyjny wskazał,

że powodowie zgłosili w pozwie roszczenia pieniężne w wysokości 181 593 zł,

żądając zasądzenie łącznie takiej kwoty odszkodowania za kilka szkód, oraz

żądanie zobowiązania pozwanych do wykonania na swój koszt określonych

w pozwie prac. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo w całości i zasądził od

powodów na rzecz pozwanych i interwenienta ubocznego koszty procesu.

Powodowie w apelacji wniesionej przez radcę prawnego, wskazali,

że zaskarżają wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, określili wartość

przedmiotu zaskarżenia na kwotę 86 074,17 zł i uiścili opłatę sądową od apelacji

w wysokości 4 304 zł należną od wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia.

Wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez

zasądzenie na ich rzecz kwoty 86 074,17 zł z odsetkami i kosztami procesu

ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

Na rozprawie apelacyjnej w dniu 23 października 2008 r. pełnomocnik

pozwanych sprecyzował, że w zakresie roszczenia pieniężnego zaskarżył wyrok co

do kwoty 86 074,17 zł, niemniej żąda również uchylenia wyroku w całości, a w razie

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania powodowie będą podtrzymywać

również żądania niepieniężne, które Sąd oddalił, z czym się nie zgadzają.

W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny stwierdził, że gdyby analiza treści

apelacji powodów co do zakresu zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji,

a także tego jak daleko sięgają jej żądania, budziła jakiekolwiek wątpliwości,

to zostały one rozwiane przez pełnomocnika powodów na rozprawie apelacyjnej

w dniu 23 października 2008 r., bowiem z jego oświadczenia wynikało, że wyrok

został zaskarżony w całości, to jest co do oddalonego roszczenia pieniężnego

w kwocie 181 593 zł i oddalonych roszczeń niepieniężnych. W tym stanie rzeczy

Sąd Apelacyjny uznał, że pełnomocnik błędnie określił w apelacji wartość

przedmiotu zaskarżenia na kwotę 86 074,17 zł, gdyż wartość ta wynosi co najmniej

181 593

zł,

bez

wliczenia

wartości

dwóch

roszczeń

niepieniężnych.

Uiszczona opłata od apelacji w kwocie 4 304 zł jest zatem zaniżona, bowiem

opłata stosunkowa tylko od oddalonego roszczenia pieniężnego wynosi 9 080 zł.

Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art.130 2 § 3 k.p.c. odrzucił

apelację.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, obejmującym jego punkty 1 i 3,

powodowie zarzucili naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c., art. 373 k.p.c., art. 368 § 1 pkt

1 i § 2 k.p.c. oraz art. 158 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. Wnosili o uchylenie punktów 1 i 3

zaskarżonego postanowienia oraz obciążenie pozwanych solidarnie kosztami

postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodzić się trzeba z Sądem Apelacyjnym, że wskazany w apelacji powodów

zakres zaskarżenia nie był zgodny z podaną wartością przedmiotu zaskarżenia ani

wnioskami apelacyjnymi. Jednakże nawet pobieżna analiza uzasadnienia apelacji

pozwalała na przyjęcie, że przedmiotem zaskarżenia jest tylko orzeczenie

o oddaleniu roszczeń pieniężnych w kwocie 86 074,17 zł, a więc wyrok Sądu

pierwszej instancji został zaskarżony tylko w części obejmującej oddalenie

powództwa w zakresie tej kwoty.

Jeżeli jednak Sąd Apelacyjny uznał, że zachodzą w tym zakresie

wątpliwości, powinien zastosować obowiązującą w takich przypadkach procedurę

przewidzianą w art. 373 w zw. z art. 370 i art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. Obowiązany był

zatem wezwać pełnomocnika powodów do sprecyzowania zakresu zaskarżenia,

wyznaczając mu odpowiedni termin sądowy, pod rygorem odrzucenia apelacji.

W takiej sytuacji nie ma wprawdzie zastosowania art. 130 § 1 k.p.c. i oznaczony

w nim termin (porównaj uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2008 r.

III CZP 7/08, dotychczas nie publ.), jednak ponieważ wyznaczony w trybie art. 373

w zw. z art. 370 k.p.c. termin ma być „odpowiedni”, a ustawodawca w art. 130 § 1

k.p.c. za taki termin do usunięcia braków pisma procesowego uznał termin

tygodniowy, zwyczajowo również do usunięcia braków apelacji wyznaczany jest ten

termin. W takim samym trybie Sąd Apelacyjny powinien także ewentualnie

wyjaśnić, jeżeli miał wątpliwości, co składa się na zaskarżoną kwotę 86 074,17 zł,

czy roszczenia niepieniężne miały charakter alternatywny czy kumulatywny i jaką

wartość.

Odrzucenie

apelacji byłoby dopuszczalne

dopiero

wówczas,

gdyby

pełnomocnik powodów nie usunął w zakreślonym terminie wskazanych mu braków

jego środka odwoławczego (art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c.).

Nie było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia także z tego

powodu, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, jeżeli strona

reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika dochodzi kilku przedmiotowo

odrębnych roszczeń, a uiści opłatę apelacyjną tylko od jednego z nich, należy

nadać bieg apelacji w części dotyczącej opłaconego roszczenia, a tylko

w pozostałym zakresie apelację odrzucić (porównaj miedzy innymi postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2006 r. III CZ 94/06, OSNC-ZD 2008/1/12).

Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 16 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie, pozostawiając Sądowi

Apelacyjnemu

rozstrzygnięcie

o

kosztach

w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

postępowania

zażaleniowego