Supreme Court dismisses appeal for retrial based on constitutional violation due to procedural misapplication of retrial grounds.

Sygn. akt III CZ 10/05

POSTANOWIENIE

Dnia 20 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

ze skargi J. A. o wznowienie postępowania

w sprawie z powództwa J. A.

przeciwko Spółdzielni Rzemieślniczej "W." w P.

o zapłatę zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego

z dnia 18 listopada 1998 r.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 maja 2005 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 22 listopada 2004 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 listopada 2004 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania w sprawie 323/98 Sądu

Apelacyjnego, uznając, że skarga w sprawie gospodarczej została wniesiona po

upływie terminu przewidzianego w 47922 k.p.c. Pozwany nie wykazał, by był

pozbawiony możliwości działania lub nie był należycie reprezentowany.

W zażaleniu powód wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia,

zarzucając naruszenie art. 4011 k.p.c. oraz o przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trafnie zarzucał skarżący, że w sytuacji, gdy skarga o wznowienie

postępowania oparta jest na podstawie wznowienia określonej w art. 4011 k.p.c.,

termin do wniesienia skargi wyznacza wyłącznie art. 407 § 2 k.p.c. W stanie

prawnym obowiązującym w dacie wniesienia skargi (to jest w dniu 28 sierpnia

2004 r.) termin ten określał art. 4011 § 2 k.p.c., stanowiąc, że termin ten wynosi

jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Przepis ten ma znaczenie ogólne i stosuje się go niezależnie od rodzaju sprawy,

w której skargę wniesiono. Celem takiego postępowania jest bowiem uzyskanie

orzeczenia, które nie byłoby oparte na przepisie uznanym następnie przez Trybunał

Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Oczywista potrzeba wydawania

orzeczeń na podstawie przepisów zgodnych z Konstytucją prowadzi do wniosku, że

art. 4011 § 2 k.p.c. (obecnie art. 407 § 2 k.p.c.) ma zastosowanie także

w postępowaniu w sprawach gospodarczych i wyłącza stosowanie art. 479 22 k.p.c.

co oznacza, że wznowienia postępowania można żądać także po upływie dwóch lat

od uprawomocnienia się wyroku, jeżeli skarga o wznowienie postępowania oparta

jest na podstawie określonej w art. 4011 k.p.c.

Powyższe nie oznacza jednak, że zażalenie może być uwzględnione.

W skardze o wznowienie postępowania skarżący powoływał się na nieważność

postępowania, podnosząc naruszenie art. 48 § 1 k.p.c. z tej przyczyny, że wyrok

z dnia 18 listopada 1998 r. w sprawie 323/98 wydany został w składzie, w którym

uczestniczyła sędzia tego Sądu, która również uczestniczyła w składzie

orzekającym w dniu 16 września 1998 r. w przedmiocie zażalenia powoda na

postanowienie oddalające jego wniosek o zwolnienie od wpisu od apelacji

(postanowienie Sądu Apelacyjnego, sygn. 551/98). Zdaniem skarżącego, fakt

udziału sędziego w innym, wpadkowym postępowaniu oznacza, że sędzia ten mógł

już wcześniej wyrobić sobie opinię odnośnie do zasadności apelacji, zatem skład

Sądu w dacie wydania w sprawie wyroku był niewłaściwy. Skarżący swoje

twierdzenia opierał na treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca

2004 r., SK 19/02, zgodnie z którym art. 48 § 1 pkt 5 w związku z art. 401 pkt 1 i art.

379 pkt 4 k.p.c. w zakresie, w jakim ogranicza on wyłączenie sędziego z mocy

samej ustawy tylko do spraw, w których rozstrzygnięciu brał udział w instancji

bezpośrednio niższej, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Wbrew

przeświadczeniu skarżącego, cytowane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie

ma w sprawie zastosowania. Rozpoznanie bowiem wpadkowego zażalenia

w sądzie drugiej instancji nie nastąpiło w instancji niższej, czy też bezpośrednio

niższej od tej, w której zapadł wyrok oddalający apelację. Zarówno zażalenie jak

i apelacja zostały rozpoznane w sądzie tej samej instancji. Nie ma żadnych

przeszkód procesowych, uzasadniających konieczność wyłączenia sędziego,

uczestniczącego w rozpoznaniu zażalenia na wpadkowe postanowienie, od udziału

w składzie sądu rozpoznającego apelację. Sytuacja, której dotyczy powołany przez

skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego w ogóle nie ma odniesienia do

okoliczności rozpoznawanej sprawy. Oznacza to, że skarga o wznowienie

postępowania w istocie nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, co

uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 398 14 k.p.c.

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.