III CSK 54/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 54/15

POSTANOWIENIE

Dnia 11 czerwca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Wojciech Katner

w sprawie z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej Budowy Domów Jednorodzinnych

„W.” w K. w likwidacji

przy uczestnictwie D. A. i innych

o zniesienie współwłasności,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 czerwca 2015 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki M. Z., skargi kasacyjnej uczestników J. S. i

R. S., skargi kasacyjnej uczestników T. C. i Z. C. oraz skargi kasacyjnej uczestnika

J. K.

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 24 września 2013 r.,

1) odmawia przyjęcia do rozpoznania skarg kasacyjnych

uczestników: M. Z., J. S. i R. S., T. C. i Z. C. oraz J. K.,

2) uznaje, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty

związane ze swoim udziałem w sprawie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 2 marca 2012 r. Sąd Rejonowy w K., na wniosek

Spółdzielni Mieszkaniowej Budowy Domków Jednorodzinnych „W.” w K. w

likwidacji,

przy

udziale

wymienionych

w postanowieniu

uczestników

postępowania zniósł współwłasność, zgodnie z mapą opracowaną przez biegłego

sądowego, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,

przyznając w pkt I do VIII wskazanym uczestnikom szczegółowo opisane działki, w

dalszych punktach od IX do XXXIX zasądził na rzecz poszczególnych uczestników

od innych uczestników szczegółowo wskazane kwoty, w punktach XL do LXXIV

nakazał wskazanym współwłaścicielom wydania pozostałym spośród nich części

działek wskazanych i oznaczonych na planie identyfikacji przedmiotu sporu

sporządzonego przez biegłego, w pkt LXXV zasądził od T. C. i Z. C. solidarnie na

rzecz wnioskodawczyni kwotę 30 038,10 złotych z ustawowymi odsetkami, w pkt

LXXVI oddalił dalej idące wobec nich roszczenie o zapłatę, w punktach LXXVII do

LXXX

zasądził

na

rzecz

wnioskodawczyni

od

uczestników

szczegółowo

wymienione kwoty z odsetkami, w pkt LXXXI umorzył postępowanie w opisanej w

tym punkcie sprawie w pozostałej części, w pkt LXXXII oddalił zgłoszone przez

uczestnika J. K. roszczenia przeciwko A. W. o zapłatę i wydanie nieruchomości, w

pkt LXXXIII umorzył postępowanie w opisanych szczegółowo sprawach, a w pkt

LXXXIV stwierdził, ze wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania

związane z ich udziałem w sprawie. Rozstrzygając o zniesieniu współwłasności

Sąd oparł się na zasadzie zawartej w art. 211 k.c. i w uzasadnieniu szczegółowo

wskazał na ustalenia faktyczne i obszernie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia.

W wyniku rozpoznania apelacji wniesionych do odpowiednich części

postanowienia Sądu pierwszej instancji przez uczestników T. i Z. małżonków C.,

uczestnika J. K., uczestników J. S. i R. S., uczestników M. B. i K. B. i uczestników

E. B., S. B., B. K.-B. i R. B., D. C., J. D.-K., M. Z. oraz J. M. – Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 24 września 2013 r. zmienił częściowo zaskarżone

postanowienie Sądu Rejonowego w punktach I.64, II.20, IV.11, IX, LXXV, XL, XLIII,

XLIV, XLIX, LI, LII, uchylił punkty XLI, XLII, L, LX oraz punktom od XLI do LXXXIV

nadał odpowiednio kolejne oznaczenie; oddalił wszystkie apelacje w pozostałej

części,

a

koszty

postępowania

odwoławczego

zniósł

wzajemnie

między

uczestnikami.

Skargi kasacyjne od postanowienia Sądu Okręgowego wnieśli J. S. i R. S.,

M. Z., Z. C. oraz J. K.

W skardze kasacyjnej J. S. i R. S. zarzucone zostało Sądowi Okręgowemu

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 206 w związku z art. 197 k.c. oraz art. 21 i

64 Konstytucji przez ich niewłaściwą wykładnię; art. 206 k.c. w związku z art. 624

k.p.c. oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji przez ich nienależytą wykładnię;

art. 211 w związku z art. 212 § 2 k.c. w związku z art. 623 k.p.c. przez ich

niewłaściwe zastosowanie; art. 5 w związku z art. 212 k.c. i art. 623 k.p.c. przez ich

niezastosowanie oraz art. 212 § 3 k.c. przez jego niezastosowanie. Naruszenie

przepisów postępowania dotyczy art. 317 § 1 i art. 318 § 1 w związku z art. 391 § 1

i art. 13 § 2 k.p.c.; art. 382 i art. 391 § 1 w związku z art. 244 § 1, art. 278 i art. 13 §

2 k.p.c. oraz art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami; art. 379 pkt 5 w związku

z art. 382, art. 224, art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. Z ostrożności procesowej

zarzucone zostało również naruszenie art. 316 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

oraz art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami, a także art. 378 § 1 w związku z

art. 382, art. 385 i art. 13 § 2 k.p.c. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego

orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie

uchylenie orzeczeń Sądów pierwszej i drugiej instancji z przekazaniem sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji wraz z rozstrzygnięciem o

kosztach postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestników R. S. i J. S. uczestnicy T. i

Z. małżonkowie C. wnieśli o przyjęcie skargi do rozpoznania i jej uwzględnienie w

sposób zawarty w treści i we wnioskach skargi.

W skardze kasacyjnej M. Z. zostało zarzucone Sądowi Okręgowemu

naruszenie w zaskarżonym postanowieniu tych samych przepisów prawa

materialnego i procesowego, które zostały przedstawione według skargi J. i R. S.

Zostały także sformułowane tożsame wnioski.

W skardze kasacyjnej Z. C. i T. C. zarzucili Sądowi Okręgowemu naruszenie

przepisów postępowania, tj. art. 378 § 1 i art. 382 w związku z art. 233 § 1 i art. 227

k.p.c.; art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.; art. 328 § 2 k.p.c.; art. 233 § 1 w związku z art.

278 § 1 k.p.c.; art. 391 § 1 w związku z art. 316 § 1 k.p.c.; art. 233 § 1 w związku z

art. 278 § 1 k.p.c. oraz art. 385 w związku z art. 233 § 1 k.p.c. Naruszenie

przepisów prawa materialnego dotyczy art. 212 § 1 k.c. przez zasądzenie dopłat w

sytuacji, gdy udział posiadany w nieruchomościach przewyższa powierzchnię

rzeczywiście

zajmowaną

w

postaci

działki

siedliskowej

i udziału

w

nieruchomościach stanowiących drogi i infrastrukturę, które to naruszenie przepisu

prawa materialnego jest konsekwencją błędów w procedowaniu przez Sąd drugiej

instancji. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj.

w zakresie pkt 1 ppkt 5 („w punkcie LXXV…”) oraz w pkt 2, a także uchylenie

poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na powyższą skargę uczestniczka B. I. wniosła o przyjęcie tej

skargi kasacyjnej i jej uwzględnienie w sposób wnioskowany przez skarżących.

W skardze kasacyjnej uczestnik J. K., zaskarżając postanowienie Sądu

Okręgowego w zakresie punktu 2 zarzucił temu Sądowi naruszenie prawa

materialnego, tj. art. 207, art. 226 § 1, art. 405 oraz art. 5 k.c. poprzez ich błędna

wykładnię i niezastosowanie. Naruszenie przepisów postępowania dotyczy art. 618

§ 1 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o zmianę

zaskarżonej części postanowienia poprzez zasądzenie na rzecz uczestnika od

byłych współwłaścicieli kwoty 245 745 złotych z tytułu zwrotu poniesionych przez

niego nakładów na rzecz wspólną lub uchylenie zaskarżonej części postanowienia

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów

postępowania.

W odpowiedzi na powyższą skargę uczestniczka A. W. wniosła o odmowę

przyjęcia tej skargi kasacyjnej, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie od

uczestnika J. K. kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniesione skargi kasacyjne nie mogły zostać przyjęte do rozpoznania ze

względu na to, że żadna z nich nie spełnia przesłanek określonych w art. 3989 § 1

k.p.c.

Odnosząc się kolejno do tych skarg według daty ich wpływu stwierdzić

należy, że niemal identycznie brzmiące skargi pełnomocnika uczestników M. Z.

oraz J. S. i R. S., mimo swej obszerności nie zawierają prawidłowego uzasadnienia

wniosków o przyjęcie skarg do rozpoznania, zgodnie z wymaganiem art. 398 4 § 2

k.p.c. Zawierają natomiast same wnioski o przyjęcie skarg do rozpoznania, mając w

obu skargach tę samą treść oraz pewne ślady uzasadnienia wniosku w części

motywów dotyczących podstaw kasacyjnych. Należy zatem odnieść się do

zasadności wniosków, czyniąc to łącznie wobec obu skarg.

Skarżący wnoszą o przyjęcie skargi do rozpoznania powołując art. 398 9 § 1

pkt 1 k.p.c., ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne,

wymagające wykładni, następnie wskazują art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. z uwagi na

potrzebę, ich zdaniem wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości

i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto z powołaniem się

na art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. uważają skargę za oczywiście uzasadnioną

z przesłankami prowadzącymi do nieważności postępowania.

Przechodząc do zagadnienia prawnego, to jest ono złożone z trzech

odrębnych pytań, odnoszących się do trzech różnych kwestii. Pierwsza dotyczy

fikcji prawnej, jaką może przyjąć sąd dokonując modyfikacji wielkości udziałów we

współwłasności dzielonych

nieruchomości wspólnych w stosunku do stanu

ujawnionego w księgach wieczystych, co ingeruje w prawo własności i narusza art.

21 i art. 64 Konstytucji. Druga kwestia odnosi się do wydanych postanowień

częściowych, w których pytanie jest o to, czy związanie w dalszym postępowaniu

jest tylko sentencją, czy także treścią uzasadnienia. Trzecia kwestia dotyczy

w ogólności potrzeby wykładni art. 624 k.p.c. w związku z art. 206 k.c. w sprawie

„interpretacji obszaru podmiotowego normy art. 624 k.p.c.”, co zostało obszerniej

wyjaśnione, jako obejmowanie sytuacji, w której posiadaczem samoistnym rzeczy

jest podmiot, który wcześniej był współwłaścicielem, a w drodze orzeczenia

w przedmiocie zniesienia współwłasności nadal nim pozostaje, zmianie zaś ulega

wartość liczbowa udziału, czy też jedynie sytuacji, w których faktyczny władający

rzeczą przestał być właścicielem lub współwłaścicielem tej rzeczy. Jak tłumaczą

skarżący, odpowiedzieć należy, czy możliwe jest na gruncie analizowanego

przepisu nakazanie współwłaścicielowi wydania rzeczy innym współwłaścicielom,

a jeśli nie, to czy art. 624 k.p.c. uprawnia w ogóle do zobowiązania

współwłaściciela do dopuszczenia do posiadania innych współwłaścicieli.

Jak widać z przytoczonych pytań, skarżący oczekują od Sądu Najwyższego

w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej odpowiedzi albo na ogólne kwestie

prawne, na które odpowiedź znajduje się w opracowaniach doktrynalnych oraz

w już istniejącym orzecznictwie albo jest ona w uzasadnieniu zaskarżonego

orzeczenia. W poważnym stopniu pod pozorem wątpliwości prawnych kwestionują

ustalenia faktyczne dokonane na podstawie przeprowadzonego postępowania

dowodowego. Problemy takie nie mogą natomiast być podstawą skargi kasacyjnej

(art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). Kwestionują nawet metodę podziału, przyjętą

w prawomocnym postanowieniu wstępnym, przenosząc to na wątpliwe ich zdaniem

zagadnienie prawne, dawno rozstrzygnięte co do związania sentencją orzeczenia

a nie samym uzasadnieniem, jednak z podkreśleniem wagi uzasadnienia dla

wyjaśnienia treści sentencji, jeśli to w danej sprawie okazuje się konieczne.

Skarżący uważają się za osoby skrzywdzone wydanym prawomocnym

postanowieniem Sądu drugiej, a wcześniej – pierwszej instancji. Jednakże

uzasadnienia obu Sądów, a na obecnym etapie postępowania - w szczególności

Sądu Okręgowego jest staranne i wnikliwe, poprzez rozstrzygnięcie zmierzające

znieść współwłasność z korzyścią dla wszystkich uczestników w sposób, jaki jest

możliwy. Jeżeli jednak od początku inwestycji stan prawny nieruchomości był

nieuregulowany albo wadliwie uregulowany, a zarówno wnioskodawczyni, inne

Spółdzielnie występujące w sprawie oraz sami uczestnicy, których jest kilkuset i nie

przykładali oni wszyscy razem dostatecznej wagi do dokonania tej regulacji, to na

obecnym etapie znoszenia współwłasności nie uda się zaspokoić oczekiwań ich

wszystkich. Zawsze pozostaną osoby niezadowolone z ostatecznego podziału,

zwłaszcza jeśli przyjęty jest jako zasada podział w naturze, co w ustalonych

okolicznościach sprawy było słuszne. Nie oznacza to, aby zostały popełnione takie

błędy, których naprawienia można dokonać przez odpowiedzenie na wieloczłonowe

zagadnienie prawne, dalekie od precyzyjnego przedstawienia. Sąd Najwyższy nie

jest natomiast trzecią instancją sądową wobec prawomocnego orzeczenia Sądu

Okręgowego, a zajęcie się przedłożonym zagadnieniem prawnym musi służyć

rozstrzygnięciu konkretnej sprawy oraz przyczynić się do rozwoju prawa, dając

w ten

sposób

wyraz

publicznoprawnemu

znaczeniu

skargi

kasacyjnej

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 grudnia 2008 r., III CZP 179/08,

nie publ.; z dnia 7 października 2010 r., I CSK 189/10, nie publ.; z dnia 23 marca

2012 r., II PK 2/12, nie publ.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 180/12, nie publ.;

z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, nie publ. i z dnia 11 lutego 2015 r., V CSK

413/14, nie publ.).

Ze sposobu sformułowania zagadnienia prawnego przez skarżących wynika,

że odpowiedź na nie nie doprowadzi do rozstrzygnięcia zarzutów zgłoszonych

przez skarżących wobec zaskarżonego postanowienia. Jak przyznają skarżący,

konsekwencją wniosku i następnie rozpoznania skargi kasacyjnej miałoby być

wzruszenie całego postanowienia Sądu drugiej instancji, a więc w rezultacie

prawomocnego orzeczenia o zniesieniu współwłasności także wobec ponad trzystu

osób, które nie zaskarżyły tego orzeczenia skargą kasacyjną. Byłoby to zasadne

tylko wtedy i to potwierdza przytoczone przez skarżących orzecznictwo Sądu

Najwyższego, gdyby z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

wynikało, że przedstawione zagadnienie prawne jest takiej wagi, iż od odpowiedzi

na nie zależy utrzymanie w mocy sposobu dokonanego zniesienia współwłasności

i prawidłowości rozliczeń między współwłaścicielami. Tak jednak nie jest, wniosek

w zakresie art. 3989 § 1 k.p.c. nie ma wystarczającego uzasadnienia, a przytoczone

przez skarżących w uzasadnieniu podstaw skargi orzecznictwo Sądu Najwyższego,

zamiast ukazywać naturę poruszanego zagadnienia prawnego służy wybiórczo do

poparcia stanowiska dogodnego dla skarżących.

Jeszcze wyraźniej to widać w tej części wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania, która dotyczy potrzeby wykładni przepisów budzących

poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Po nie dość

klarownym wstępie złożonym głównie z kilku pytań skarżący ujawniają, że chodzi

o wykładnię art. 211 i art. 212 § 2 k.c. w związku z art. 623 k.p.c., następnie art. 624

k.p.c. w związku z art. 206 k.c. oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji,

wreszcie – wykładni art. 5 k.c. w związku z art. 212 k.c. i art. 623 k.p.c. W tej

ostatniej kwestii wątpliwość interpretacyjna sprowadza się do pytania o to, czy sąd

może odstąpić od zasądzenia spłat i dopłat. W uzasadnieniu podstaw skargi jest to

wytłumaczone potrzebą uwzględnienia przy znoszeniu współwłasności interesu

społeczno-gospodarczego, wymagającego w związku z ustalonym stanem

faktycznym zbadania, czy przyznanie spłat i dopłat nie godzi w zasady współżycia

społecznego i nie prowadzi do bezpodstawnego zubożenia lub wzbogacenia

uczestnika. Pytaniu temu nie towarzyszy żadna analiza ani orzecznictwa, ani

doktryny, która wskazywałaby na wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie co

do tej dosyć oczywistej kwestii. Nie jest także wyjaśnione, czego miałaby dotyczyć

wykładnia art. 5 k.c. w tym wypadku, bo to że przepis ten może mieć zastosowanie

przy znoszeniu współwłasności jest oczywiste i nie wymaga ani dodatkowego

wyjaśniania , ani ujednolicania stanu orzecznictwa w tym zakresie.

Podobnie

się

sprawa

przedstawia

z

pozostałymi

wątpliwościami

interpretacyjnymi, które poza ich wygłoszeniem nie zostały poparte żadnymi

rozbieżnymi

poglądami

z

piśmiennictwa

lub

orzecznictwa

sądowego.

W najmniejszym stopniu nie zostało wykazane spełnienie przesłanek określonych

w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Przechodząc do wniosku o przyjęcie skargi, odwołującego się do oczywistej

jej zasadności stwierdzić należy, że skarżący uzasadnili go twierdząc, że „sąd

naruszył w sposób oczywisty pozostałe powołane przepisy” i zachodzą przesłanki

nieważności postępowania, gdyż sąd nie mógł się oprzeć na ustnej opinii

uzupełniającej sporządzonej przez innego biegłego niż ten, który sporządzał

wcześniej opinie główną i nie mógł wydać orzeczenia w sytuacji, gdy dopuścił tak

ustną jak i pisemną opinię aktualizującą biegłego, gdy na dzień orzekania opinia

pisemna nie była jeszcze sporządzona, a doręczono ją do sądu już po wydaniu

orzeczenia, uniemożliwiając uczestnikom złożenie

zarzutów do tej opinii.

O oczywistości skargi świadczyć ma także nie określenie przez sąd terminu

płatności dopłat i spłat pieniężnych, przez co naruszony został art. 212 § 3 zdanie

pierwsze k.c.

W doktrynie oraz w orzecznictwie jest utrwalone stanowisko, co oznacza

oczywistość skargi oraz jak nie można prowadzić analizy prawnej, aby dojść do

ewentualnych naruszeń prawa, które zarzuca skarżący (por. z ostatniego okresu

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2011 r., II CSK 59/11, nie publ.;

z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, nie publ.; z dnia 18 lipca 2013 r., III CSK

143/13,

nie

publ.

i

z

publ.). W rozpoznawanej

dnia

sprawie

lutego

2015

r.,

V

skarżący

nie

podnieśli

CSK

413/15,

takich

nie

zarzutów.

Niewątpliwie, jest nieprawidłowe przyjęcie do akt pisemnej opinii biegłego po czasie

wydania orzeczenia, ale też chodzi o pisemną wersję opinii przedstawionej przez

biegłego ustnie podczas rozprawy, w której pełnomocnik skarżących uczestniczył.

Ponadto, chodziło o weryfikację opinii co do wartości metra kwadratowego gruntu,

która została wcześniej ustalona w sprawie, a miała być jedynie sprawdzona ze

względu

na

spadek

cen

nieruchomości.

W

uzasadnieniu

zaskarżonego

postanowienia została ta kwestia wyjaśniona i pozostawiona ta sama wartość, która

była przyjęta poprzednio. Uchybienia w tym względzie nie mogą zatem powodować

nieważności całego postępowania, dla którego te uchybienia nie mają żadnego lub

prawie żadnego znaczenia, a w każdym razie nie zostało wykazane we wniosku,

aby powodowało to nieważność postępowania. W tej kwestii nie ma żadnego

uzasadnienia wniosku, a jedynie z uzasadnienia samej skargi, tak jak i w wypadku

poprzednich sytuacji uzasadniających niewystarczająco potrzebę przyjęcia skargi,

można znaleźć częściowo motywy oczywistości skargi. To jednak nie wystarcza

w świetle powołanego orzecznictwa, aby zostały spełnione przesłanki określone dla

przyjęcia skargi w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.c.

Rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej uczestników Z. C. i T. C.

należy wskazać na oczywiste uzasadnienie skargi, jakie zostało wskazane przez

skarżących jako przesłanka. Ma to wynikać z kwestionowania przez skarżących

sposobu procedowania przez Sąd drugiej instancji, „który nie ustrzegł się błędów

poprzez nierozpoznanie większości zarzutów podniesionych przez uczestników i

ich pełnomocnika w apelacji, jak też rozpoznania zarzutów szablonowo poprzez

podzielenie ustaleń sądu pierwszej instancji bez merytorycznego uzasadnienia,

stwarzając tym samym pozory przeprowadzenia kontroli orzeczenia”. W efekcie

skarżący uważają, że ich apelacja w ogóle nie została poddana kontroli

instancyjnej,

gdyż

w

uzasadnieniu

zaskarżonego

postanowienia

brak

jakiegokolwiek odniesienia się do tej apelacji.

Ze wskazaną oceną uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie można się

zgodzić. Sąd drugiej instancji skonstruował uzasadnienie problemowo, odnosząc

się do zarzutów apelacji w kolejnych fragmentach uzasadnienia, a nie rozpoznając

każdą apelację całościowo w jednym wywodzie. Było to podyktowane zbieżnością

zarzutów wielu apelujących, a zatem jednakowym w treści odniesieniem się do

części tych zarzutów. Taki sposób uzasadnienia był racjonalny i spełniał wszelkie

wymagania przepisów postępowania cywilnego co do zawartości uzasadnienia

orzeczenia kontrolnego, jakim jest orzeczenie drugoinstancyjne. Być może

pełnomocnik uczestników nie zwrócił uwagi na to, że w kilku fragmentach

obszernego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jest odniesienie się do

apelacji Z. i T. C. i w rezultacie wbrew jego twierdzeniom w uzasadnieniu wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd drugiej instancji odniósł się wystarczająco do

wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących już w apelacji.

Ze względu na to, że uczestnicy na wstępie uzasadnienia wniosku

przytoczyli w skrócie aprobowane przez orzecznictwo i doktrynę warunki prawne,

które winny zostać spełnione do przyjęcia skargi kasacyjnej ze względu na jej

oczywistość, to łatwo dostrzegą, że warunki te w najmniejszym stopniu nie zostały

spełnione w przypadku skargi przez nich wniesionej. Nie zostały zatem wypełnione

przesłanki, o których mowa w art. 3981 § 1 pkt 4 k.p.c., a tylko ten przepis stanowił

podstawę wskazaną przez skarżących do przyjęcia skargi. Podstawy tej nie

wypełnia również dodana przez pełnomocnika uczestników w końcowej części

uzasadnienia wniosku kwestia braku zamiaru Sądu drugiej instancji do zniesienia

współwłasności w sposób zgodny z zasadami współżycia społecznego, co miałoby

prowadzić do naruszenia przepisów Konstytucji. W uzasadnieniu zarzutów

kasacyjnych, nie godząc się z rozstrzygnięciem prawomocnego postanowienia

Sądu drugiej instancji skarżący kwestionują głównie ustalenia faktyczne i ocenę

dowodów, a to z kolei nie może być podstawą skargi kasacyjnej, wiążąc Sąd

Najwyższy (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.).

Z tych względów nie można uznać wniosku uczestników o przyjęcie skargi

do rozpoznania za zasadny na podstawie art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Nie spełniła też

przesłanek odpowiedzi na skargę tych uczestników odpowiedź udzielona przez

uczestniczkę B. I., która skupiła uwagę na tych samych, co skarżący zarzutach

całkowitego pominięcia i nierozpoznania ich apelacji, gdyż Sąd w żadnej części nie

odniósł się do tej apelacji. Jest to zupełnie niezgodne z treścią uzasadnienia

zaskarżonego postanowienia, co zostało wykazane we wcześniejszych wywodach

niniejszego uzasadnienia.

Przechodząc do wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej

uczestnika J. K., to mimo powołania art. 3984 § 2 k.p.c. trudno uznać dwupunktowe,

jednozdaniowe uzasadnienie wniosku wraz z jego treścią za wypełniające

przesłanki tego przepisu. Mimo to, ze względu na inne skargi równolegle wniesione

należy odnieść się do tego wniosku, którego podstawą wskazaną przez skarżącego

jest art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Uczestnik uważa więc, że w sprawie występuje

istotne zagadnienie prawne dotyczące ustalenia, czy sąd rozpoznający sprawę o

zniesienie współwłasności jest związany wnioskiem uczestnika, zgłaszającego

roszczenie o zwrot wartości poczynionych przez siebie nakładów na rzecz wspólną,

w zakresie wskazanej we wniosku przez tego uczestnika osoby współwłaściciela,

od którego dochodzi zasądzenia roszczenia.

Postawionemu zagadnieniu nie towarzyszy żaden profesjonalny wywód

prawny, który by uzasadniał potrzebę zajęcia się przez Sąd Najwyższy wymienioną

kwestią, ani ze względu na znaczenie rozstrzygnięcia dla ochrony interesów

uczestnika, ani ze względu na interes publiczny związany z funkcjami skargi

kasacyjnej. W sprawie konkretne roszczenia zostały rozpoznane i osądzone,

a orzeczenie jest prawomocne. Sąd Najwyższy nie stanowi trzeciej instancji

sądowej, lecz przyjmując i rozpoznając skargę kasacyjną jest sądem prawa wtedy,

gdy zachodzą przesłanki określone w powołanym przez skarżącego art. 398 9 § 1

pkt 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie został

przeprowadzony żaden wywód, z wykorzystaniem dotychczasowego orzecznictwa

i piśmiennictwa

w przedmiocie

podniesionego

zagadnienia.

Z samego

zaś

uzasadnienia skargi wynika, że skarżący jest ze zrozumiałych dla niego powodów

niezadowolony z prawomocnego, niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia sprawy

ze względu na roszczenia, które zostały dokładnie w uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia wyjaśnione. W rezultacie więc skarżący kwestionuje ustalenia

faktyczne i ocenę dowodów, co zostało wyłączone z podstaw skargi kasacyjnej na

podstawie art. 3983 § 3 k.p.c. W odpowiedzi na skargę przez uczestniczkę A. W.

kwestie te zostały przekonująco przedstawione, wskazując na brak w sprawie

zagadnienia prawnego w takiej postaci, jak sformułował to skarżący.

Podobnie, nie można uznać, że skarga jest oczywiście uzasadniona tylko

dlatego, że uczestnikowi nie została przyznana na własność część działki, na którą

faktycznie czynił nakłady, przy jednoczesnym braku zasądzenia na jego rzecz spłat

z tytułu poniesienia tych nakładów. Skarżący przyznaje nawet w końcowej części

uzasadnienia skargi, że rozstrzygnięcie wobec niego jest wynikiem zrozumiałego

dla niego sposobu podziału przy zniesieniu współwłasności, jednak uważa się za

pokrzywdzonego. Stwierdzenie to nie jest jednak poparte żadnym profesjonalnym

wywodem prawniczym, z którego wynikałoby oczywiste i nie wymagające

szczególnej analizy prawnej naruszenie określonych, wskazanych przepisów

prawa. Pod tym względem jest od dawna utrwalone stanowisko orzecznictwa

i doktryny, które wcześniej już powołane w niniejszym uzasadnieniu, nie zostało

uwzględnione w treści i motywach wniosku skarżącego.

Z tych względów należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówić

przyjęcia wszystkich wniesionych skarg do rozpoznania, rozstrzygając o kosztach

postępowania kasacyjnego na podstawie art. 520 § 1 w związku z art. 391 § 1, art.

13 § 2 i art. 39821 k.p.c.