III CSK 50/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 50/08

POSTANOWIENIE

Dnia 25 czerwca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K.

przy uczestnictwie Spółdzielni Pracy "V.(...)" w likwidacji w K. i "K.(...)" sp. z o.o. w K.

o wpis w księdze wieczystej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2008 r.,

skargi kasacyjnej uczestnika "K.(...)" sp. z o.o. w K. od postanowienia Sądu

Okręgowego w K. z dnia 6 kwietnia 2007 r., sygn. akt II Ca (…),

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wpis hipoteki przymusowej dokonany przez referendarza

sądowego, według użytego określenia, zmienił jedynie poprzez wykreślenie zapisu, iż

jest ona hipoteką zwykłą i wpisanie, że jest hipoteką kaucyjną.

Sąd Rejonowy ustalił, że w bliżej określonej księdze wieczystej jako użytkownik

wieczysty nieruchomości wpisana jest Spółdzielnia Pracy „V.(...)" w K. Wnioskodawca,

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, do wniosku o wpis hipoteki załączył nieostateczną

decyzję z dnia 9 września 2004 r., z której wynika odpowiedzialność Spółdzielni za

zobowiązania z tytułu składek do kwoty 615.954,40 zł. Decyzja ta wydana została na

podstawie przepisów art. 108 § 1 i art. 112 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja

podatkowa (jedn. tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 31 ustawy

z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jedn. tekst: Dz. U.

z 2007 r., nr 11, poz. 74 ze zm., dalej: „u.s.u.s.”).

Sąd Rejonowy uznał, że wniosek o wpis hipoteki zasługiwał na uwzględnienie

stosownie do art. 626 § 2 k.p.c., przy czym nieostateczna decyzja z dnia 9 września

2004 r. stanowiła podstawę wpisu hipoteki przymusowej, o której mowa w art. 111

ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124,

poz. 1361 ze zm.; dalej - u.k.w.h.), to jest hipoteki kaucyjnej.

Zarówno ustalenia Sądu Rejonowego, jak i jego rozważania prawne zostały przez

Sąd Okręgowy w K. uznane za prawidłowe, toteż apelacja

uczestniczki została

postanowieniem tegoż Sądu z dnia 6 kwietnia 2007 r. oddalona. Sąd Okręgowy

stwierdził, że w istocie zaskarżonym orzeczeniem Sąd Rejonowy nie dokonał zmiany co

do istoty wpisu dokonanego przez referendarza, a jedynie nadał mu treść zgodną z art.

111 u.k.w.h.

Skarga kasacyjna uczestniczki zawiera zarzut naruszenia art. 626 4,6,8,9, nadto art.

65, 67, 107

u.k.w.h., i zmierza do uchylenia zaskarżonych wpisów sądów niższej

instancji i oddalenia wniosku, bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że z uwagi na

treść wniosku zachodziły przeszkody do wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej, a co za

tym idzie, z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów doszło do dokonania tego

wpisu.

Postępowanie o wpis hipoteki przymusowej, w tym kaucyjnej, odbywa się na

podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego regulujących postępowanie

wieczystoksięgowe

(art.

6261-62613),

zamieszczonych

w

księdze

dotyczącej

postępowania nieprocesowego.

Zgodnie z art. 6269 k.p.c. sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw

albo istnieją przeszkody do jego dokonania. Przepis ten rozróżnia między brakiem

podstaw do wpisu i przeszkodą do wpisu. Przykładowo, przeszkodą w rozumieniu art.

6269 k.p.c. do wpisu hipoteki kaucyjnej byłaby sprzeczność między treścią wniosku i

dołączonych do niego dokumentów z treścią księgi wieczystej. Natomiast brak podstaw

do wpisu tej hipoteki zachodziłby m.in. wówczas, gdyby do wniosku nie dołączono

dokumentu, który mógłby stanowić podstawę wpisu. Podstawą wpisów w księdze

wieczystej są odpowiednie dokumenty określone

w przepisach ustawy o księgach

wieczystych i hipotece (art. 31 i 32, 109,110,111 u.k.w.h.), a także w innych ustawach.

Hipoteka wpisana na podstawie dokumentów w postaci tytułów wykonawczych w

rozumieniu art. 110,111 u.k.w.h. ma charakter hipoteki kaucyjnej, ponieważ w chwili

wpisu nie wiadomo, czy i w jakiej wysokości wierzytelność istnieje.

Wnioskodawca do wniosku o wpis hipoteki przymusowej dołączył doręczoną

dłużnikowi nieostateczną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającą

należność z tytułu składek. Tej treści decyzja stanowiła podstawę do wpisu w księdze

wieczystej hipoteki przymusowej kaucyjnej (por. art. 26 ust. 3 u.s.u.s. oraz art. 111

u.k.w.h.). Wbrew więc stanowisku skarżącej nie zachodziła przeszkoda, w rozumieniu

art. 6269 k.p.c., do wpisu tego rodzaju hipoteki. Sąd Rejonowy władny był zatem do

nadania wpisowi dokonanemu przez referendarza sądowego treści odpowiadającej art.

111 u.k.w.h. przez dookreślenie, że wpisana hipoteka ma charakter hipoteki kaucyjnej.

Oznacza to, że Sąd Okręgowy oddalając apelacją skarżącej nie naruszył wymienionych

w skardze kasacyjnej przepisów.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.