III CSK 452/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 452/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku S. Z.‎przy uczestnictwie A. Z., M. D., E. S., J. S., R. B., K. B. i Zarządu Dróg Powiatowych w K.‎o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki M. D. od postanowienia Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek S. Z. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację uczestniczki M. D. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 października 2013 r., którym stwierdzone zostało nabycie przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2005 r. przez A. i S. małżonków Z., R. i K. małżonków B. udziałów po ½ części we własności opisanej nieruchomości na zasadach wspólności ustawowej.Uczestniczka M. D. w skardze kasacyjnej powołała podstawę przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. We wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazała przyczyny objęte art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. Podała, że postępowanie w sprawie było dotknięte nieważnością postępowania, ponieważ nie miała możliwości obrony swych praw, bo podejmowała czynności procesowe w odniesieniu do działki nr […]/2, wskazanej we wniosku, który nie dotyczył działki nr […]4, jak też nie doszło do zmiany w formie pisemnej przedmiotu postępowania.

Za oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej przemawia pomięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia koniecznych elementów, o jakich mowa w art. 328 § 2 k.p.c., co uniemożliwia dokonanie oceny rozumowania Sądu drugiej instancji, w odniesieniu do czynności będącej podstawą nabycia posiadania działki. Sąd ten nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów apelacji, naruszył art. 321 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 187 § 1 w związku z art. 13 § 2 i art. 193 § 21 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury.

Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce. Do realizacji celu wyznaczonego temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia dochodzi przez spełnienie chociaż jednej z przesłanek objętych art. 3989 § 1 k.p.c.Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie zapatrywaniem podstawy nieważności postępowania przewidziane w art. 379 k.p.c., jako przesłanki objętej art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. dotyczyć powinny postępowania przed sądem drugiej instancji.

Powoływanie się na taką podstawę w odniesieniu do postępowania przed sądem pierwszej instancji mogłoby być rozważone przez Sąd Najwyższy w ramach naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Zastrzeżenia skarżącej nie wskazują na występowanie podstaw nieważności w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji. Nie doszło do pozbawienia jej możności obrony, wskazanej w art. 379 pkt 5 k.p.c. Przedmiot postępowania obejmujący nieruchomość, której zasiedzenia domagała się wnioskodawczyni i objęci orzeczeniem uczestnicy, został dookreślony już w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r.

Ponadto z treści wniosku wynikało, że żądanie dotyczy części działki nr […]2. Wskazać również należy na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące zakresu niezwiązania sądu żądaniem w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia, do którego należy określenie nabywcy, daty nabycia własności oraz ograniczenia przedmiotowego nabycia własności (postanowienia z dnia 27 marca 2013 r., V CSK 202/12; z dnia 8 października 2014 r., II CSK 666/13; z dnia 27 listopada 2014 r., IV CSK 128/14, niepublikowane). Nie było podstaw do uznania, że orzeczenie obejmuje inny przedmiot niż odnoszący się do żądania.

Ograniczenie zakresu żądania niezasadnie potraktowane zostało przez skarżącą jako zgłoszenie innego żądania.Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989§ 1 pkt 4 k.p.c. to zasadność widoczna od razu, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy wywodów zamieszczonych w skardze, wskazująca, że zaskarżone orzeczenie nie powinno się ostać. Doszło bowiem do kwalifikowanego, czyli oczywistego naruszenia prawa, którego skutkiem było wydanie przez Sąd drugiej instancji orzeczenia oczywiście wadliwego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; z dnia 23 listopada 2010 r., III UK 10/11, niepubl.).

Na takie rozumienie powołanej przesłanki nie wskazują wnioski skarżących. Tak przedstawiona przyczyna, jak i jej uzasadnienie na tle dopuszczalnych podstaw skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego postanowienia nie daje argumentów dla oceny, iż kwestionowane orzeczenie stanowi konsekwencję jaskrawych błędów w zakresie wykładni prawa, jak też, że zachodzi potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej.Z powyższych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego zawarty w piśmie wnioskodawczyni, złożonym po upływie terminu przewidzianego na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (art. 3987 § 1 k.p.c.), nie zasługiwał na uwzględnienie. l.n