III CSK 442/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 442/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku W. M. i X. M.‎przy uczestnictwie T. […] S.A., Oddział w K.‎o ustanowienie służebności przesyłu,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2015 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od wnioskodawców na rzecz uczestnika kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 września 2013 r., którym oddalony został ich wniosek o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz uczestnika za wynagrodzeniem w wysokości 140.000 zł.Wnioskodawcy w skardze kasacyjnej powołali podstawę przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazali przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Występowanie zagadnienia prawnego połączyli z koniecznością udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalne jest w drodze interpretacji prawniczej traktowanie posiadania urządzeń przesyłowych jako służebności przesyłu w okresie, w którym instytucja taka w ogóle nie istniała w systemie prawa polskiego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz eliminację orzeczeń oczywiście wadliwych, bądź dotkniętych nieważnością postępowania, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżania orzeczeń niesatysfakcjonujących stron.

Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przesądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie, zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, a zatem okoliczności przewidziane w art. 3989 § 1 pkt. 1 do 4 k.p.c. Nie podlegają natomiast badaniu podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.

Założenie wymagania objętego art. 3984 § 2 k.p.c. zostanie spełnione, jeżeli skarżący przedstawi w skardze kasacyjnej i uzasadni przesłanki o charakterze publicznoprawnym, stanowiące podstawę wstępnej, merytorycznej oceny przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.Powołanie podstawy objętej art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga przedstawienia tego zagadnienia z podaniem konkretnych przepisów prawa, wykazania, że jest istotne, nowe, poważne i nierozwiązanie dotąd w orzecznictwie sądowym, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia sprawy skarżącego, ale także innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl; z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r. niepubl.; z dnia 26 stycznia 2012 r., I PK 124/11, niepubl.).

Ponadto zagadnienie powinno być sformułowane w sposób ogólny i abstrakcyjny, umożliwiający Sądowi Najwyższemu udzielenie odpowiedzi uniwersalnej, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., I PK 124/11, niepubl.).Zredagowane przez skarżącą zagadnienie pozbawione jest właściwości kwalifikujących je jako istotne w powołanym rozumieniu. Problematyka możliwości nabywania w drodze zasiedzenia służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu była przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2008 r., III CZP 89/08, BSN z 2008 r., nr 10, s. 7, z dnia 22 maja 2013 r., III CZP 18/13, OSNC z 2013 r.

Nr 12, poz. 139, z dnia 26 czerwca 2013 r., III CZP 31/13, OSNC z 2014 r. Nr 2, poz. 11, z dnia 6 czerwca 2014 r., III CZP 107/13, BSN z 2014 r., nr 7-8, s. 3, wyroki z dnia 8 września 2006 r., II CSK 112/06, M. Prawn. z 2006 r., nr 19, z dnia 12 grudnia 2008 r., II CSK 389/08, nie publ., postanowienia z dnia 5 czerwca 2009 r., I CSK 392/08, nie publ., z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 606/09, z dnia 14 listopada 2012, II CSK 120/12, z dnia 6 lutego 2013 r„ V CSK 129/12, z dnia 14 czerwca 2013 r., V CSK 321/12, z dnia 26 czerwca 2013 r., II CSK 626/12, z dnia 30 października 2013, V CSK 497/12, z dnia 19 lutego 2014 r., V CSK 190/13, z dnia 4 lipca 2014 r., III CSK 551/13, niepubl.).

Stanowisko w nich wyrażone uznać należy za ugruntowane. Skarżący nie przedstawili żadnych argumentów wskazujących na potrzebę jego zmiany. Niezależnie od tego w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2014 r., III CZP 97/13 (OSNC 2014, nr 7-7, poz.

68) przyjęte zostało, że wykonywanie uprawnień w zakresie wynikającym z decyzji wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jedn. tekst: Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), stanowiącej tytuł prawny do ich wykonywania, nie prowadzi do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu. W obu przypadkach przedsiębiorstwo przesyłowe dysponuje tytułem do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie wyłączającym ustanowienie służebności.

Nie ma zatem podstaw do uznania, że przedstawione przez skarżących zagadnienie obejmuje problem dotychczas nierozstrzygnięty.W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia (art. 39813 § 1 k.p.c.).Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z zasady przewidzianej w art. 520 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [l.n]