III CSK 43/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 43/13

.

POSTANOWIENIE

Dnia 21 listopada 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

Protokolant Bożena Kowalska

w sprawie z powództwa S. H. i J. H.

przeciwko Gminie M.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 21 listopada 2013 r.,

skargi kasacyjnej powodów

od postanowienia Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 października 2012 r.,

oddala skargę kasacyjną; zasądza od powodów na rzecz

strony pozwanej kwotę 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. oddalił

zażalenie powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 czerwca

2012 r., którym odrzucono pozew o zapłatę kwoty odsetek. U podłoża tego

rozstrzygnięcia legło stanowisko, że roszczenie zgłoszone w niniejszej sprawie jest

tożsame z roszczeniem o odsetki dochodzonym w sprawie …936\09, w której

prawomocnie zostało oddalone.

Skarga kasacyjna powodów od postanowienia Sądu Apelacyjnego - oparta

na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 233 k.p.c.,

art. 366 w zw. z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., art. 1047 k.p.c., art. 37 ust. 9 ustawy z dnia

27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80,

poz. 717 ze zm., dalej: „ustawy o planowaniu”)., i zmierza do uchylenia tego

postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pozew

skarżących

został

odrzucony

z

powodu

prawomocnego

rozstrzygnięcia sporu sądowego o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi

stronami (art. 199 § 1 pkt 2 i art. 366 k.p.c.).

Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do zarzutu, że z naruszeniem art. 366

k.p.c. Sąd Apelacyjny aprobował powyższe stanowisko Sądu pierwszej instancji.

W myśl art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., odrzucenie pozwu nastąpi m.in. jeżeli

sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami została już

prawomocnie osądzona. Prawomocnie osądzona sprawa, stosownie do art. 366

k.p.c., korzysta bowiem z powagi rzeczy osądzonej co do tego, co w związku

z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia sądu, a ponadto między tymi

samymi stronami.

Zgodnie z przyjętą w piśmiennictwie i utrwaloną w orzecznictwie wykładnią

tożsamość roszczenia zachodzi wówczas, kiedy jednakowy jest nie tylko przedmiot,

ale także podstawa roszczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca

1971 r., II CZ 59/71, OSNCP 1971/12/226). Inaczej mówiąc, tożsamość roszczeń

zachodzi, kiedy sąd ma w obu sprawach orzec o tym samym, dysponując tymi

samymi faktami, które mają spowodować ocenę tego samego żądania i kiedy

rozstrzygnięcie jednej ze spraw oznacza rozstrzygnięcie także drugiej. O tym zaś,

czy chodzi o tę samą lub inną podstawę faktyczną, a więc o ten sam lub odmienny

stan faktyczny sprawy, nie rozstrzygają konkretne twierdzenia strony powodowej

lub brak takich twierdzeń, lecz istnienie lub nieistnienie przed zamknięciem

rozprawy okoliczności faktycznych, tj. zdarzeń lub stanów składających się na stan

faktyczny, z którym norma prawna rozstrzygająca o słuszności żądania wiąże

dochodzone skutki prawne.

W myśl art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu w sytuacji, w której w związku

z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości

lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym

przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo

użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania

za poniesioną rzeczywistą szkodę (pkt 1) albo wykupienia nieruchomości lub jej

części (pkt 2). Z kolei w myśl art. 37 ust. 9 zd. 2 ustawy o planowaniu w przypadku

opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub w wykupie nieruchomości właścicielowi

albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przysługują odsetki ustawowe.

Na gruncie powyższego unormowania powodowie w obu sprawach domagali

się odsetek za opóźnienie w wykupie gruntu. W sprawie … 936\09 domagali się

prócz wykupu gruntu za określoną kwotę także odsetek od kwoty za którą wykup

miał nastąpić za okres od dnia 20 marca 2008 r. do daty uprawomocnienia

się wyroku. Tak określone żądanie o odsetkach zostało prawomocnie oddalone.

W obecnie rozpoznawanej sprawie powodowie domagali się odsetek za

okres objęty pozwem w sprawie … 936/09 powołując te same okoliczności

faktyczne, które wówczas powoływali.

Zasadnie

przeto,

wbrew

odmiennemu

poglądowi

skarżących,

Sąd

Apelacyjny aprobował stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skuteczność zarzutu

rei iudicatae uzasadnia ta sama podstawa faktyczna i ten sam - przytoczoną

podstawą określony - przedmiot rozstrzygnięcia.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w sentencji.