III CSK 42/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 42/06

POSTANOWIENIE

Dnia 12 kwietnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

Protokolant Bożena Nowicka

w sprawie z wniosku M.Z.

przy uczestnictwie Z.P.

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w L.

z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt [...],

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2005 r. rozgraniczył

działkę oznaczoną numerem 204, której właścicielem jest M.Z., zapisaną w księdze

wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. z działką oznaczoną

nr 203, stanowiącą własność Z.P., zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...],

prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L., według linii prostej, oznaczonej cyframi 6 –

10 na mapie projektu rozgraniczenia sporządzonej przez geodetę J.J., wpisanej

dnia 21 września 2001 r. do ewidencji Starosty L. pod nr [...]. Dokonując tego

rozgraniczenia Sąd stwierdził, że nastąpiło ono zgodnie ze stanem prawnym w

rozumieniu art. 153 k.c., gdyż tak przebiegała granica między działkami nr 204 i

203 co najmniej od końca 1964 r. do chwili obecnej, a tym samym, iż taki też był

stan samoistnego posiadania poprzedników prawnych wnioskodawczyni oraz

uczestnika postępowania w dniu 4 listopada 1971r.

Zarówno ustalenia Sądu I instancji, jak i jego rozważania prawne zostały

przez Sąd Okręgowy w L. uznane za prawidłowe, toteż apelacja wnioskodawczyni

została postanowieniem tegoż Sądu z dnia 4 sierpnia 2000 r. oddalona.

Skarga kasacyjna wnioskodawczyni – oparta na drugiej podstawie z art. 3981

§ k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 365 § 1, 316 §1, 278 §1 k.p.c. i zmierza

do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota zarzutu naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. sprowadza się do błędnego

twierdzenia, że sąd dokonując rozgraniczenia bezpośrednio sąsiadujących działek,

nabytych przez uczestników postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 1

ustawy z dnia 26 października 1971 r., nie może samodzielnie stwierdzić „granic

posiadania” - dokąd sięgał stan posiadania /samoistnego/ każdego z nich w dniu

4 listopada 1971 r., i zgodnie z tym stwierdzeniem wytyczyć granicę ich działek,

o ile

do

stwierdzenie

nabycia

w postępowaniu sądowym.

własności

przez

jednego

z

nich

doszło

Wyrażając przytoczony pogląd skarżąca pomija, że nabycie z mocy ustawy

własności nieruchomości nie przesądza jeszcze o tym, iż granice tej nieruchomości

nie okażą się sporne, podobnie jak to może mieć miejsce przy nabyciu

nieruchomości w drodze czynności prawnej, czy też dziedziczenia. Sąd bowiem na

podstawie ustawy z dnia 26 listopada 1971 r. ustalał jedynie nabycie własności

określonej nieruchomości, nie dokonywał natomiast kontroli jej granicy, gdyż nie

dokonywał rozgraniczenia w toku postępowania uwłaszczeniowego. Inaczej

mówiąc, sąd w postanowieniu nie zamieszczał rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu

nieruchomości. Dotyczy to również wypadków stwierdzenia przez sąd nabycia

nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością, której

właściciel legitymował się tytułem własności nabytym w inny sposób, np. w drodze

czynności prawnej czy też dziedziczenia. Idąc tym tokiem rozumowania należy

przyjąć, że skoro dla nabycia własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia

26 listopada 1971 r. decydujący był stan posiadania /samoistnego/ w dniu wejścia

w życie tejże ustawy, tj. 4 listopada 1971 r., to w sytuacji, gdy rozgraniczenie

ostatnio wskazanych nieruchomości ma nastąpić według stanu prawnego, sąd nie

może poprzestać tylko na danych wynikających z ewidencji gruntów, ale musi

zmierzać do ustalenia stanu posiadania (samoistnego) na dzień 4 listopada 1971 r.,

i zgodnie z nim wytyczyć granicę, chyba że inne jej wytyczenie nakazują zaistniałe

nowe okoliczności.

Należy zatem podnieść, że skoro stan posiadania (samoistnego) w dniu

4 listopada 1971 r. miał istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, to

wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącej, słusznie oba Sądy uznały, że

okoliczność ta powinna być przedmiotem dowodu [art. 227 k.p.c. – por. wyrok SN

z dnia 26.I.1981 r. (III CRN 315/80) OSN CP 1981, nr 10, poz. 196].

Całkowicie niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 278 § k.p.c. Operat

rozgraniczeniowy, w tym mapa projektu rozgraniczenia, sporządzona przez

geodetę J.J., z przyczyn oczywistych ma charakter dowodowy. Rację miały oba

Sądy,

że

w

sprawie

nie

zachodziły

okoliczności

przeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.

usprawiedliwiające