III CSK 410/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 410/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa M. C.‎przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji [...] S.A. w W.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […].‎z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa [...], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Powód M. C. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 19 czerwca 2015 r., oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 stycznia 2015 r., którym oddalono powództwo przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji [...] S.A. z siedzibą w W. o zapłatę kwoty 335.848,28 zł z ustawowymi odsetkami tytułem odszkodowania za uszkodzenie ładunku w trakcie przewozu.Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury.

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich.

Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie.W art. 3984 § 2 k.p.c. wprowadzono wymaganie przytoczenia podstawy i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący oparł wniosek na przyczynach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące braku podstawy nakładania przez zakład ubezpieczeń na poszkodowanego obowiązku dostarczania dokumentów innych jak niezbędne ubezpieczycielowi do poprawnego i samodzielnego ustalenia wysokości odszkodowania, wykorzystywania przez pozwanego własnych zaniedbań ustawowych obowiązków na przedsądowym etapie likwidacji szkód.

Tym samym zdaniem skarżącego zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów. Przepisy wymagające interpretacji nie zostały wskazane wprost, a konkluzja wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania została sformułowana następująco: „Występujący w sprawie problem sprowadza się więc do oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania likwidacyjnego i możliwości ich wykorzystania w postępowaniu sądowym w przypadku powołania się przez stronę na te dowody. Zdaniem skarżącego pominięcie przez Sąd Apelacyjny dowodów zgromadzonych w toku postępowania likwidacyjnego uzasadnia wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania”.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, że Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39815 § 2 k.p.c.), a podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Oznacza to konsekwentnie, że przyczyną uzasadniającą przyjęcie skargi nie może być kwestionowanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oparte na twierdzeniu, że część dowodów została pominięta. Podkreślenia wymaga, że Sąd wskazał w motywach rozstrzygnięcia na zaniedbania powoda i jego pełnomocnika w zakresie wykazania przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej w postaci zdarzenia wyrządzającego szkodę, stanowiącego podstawę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, oraz powstania szkody i jej wysokości.

Wyraźnie wskazał przy tym, że nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu. Podkreślenia wymaga również, że wniosek i jego uzasadnienie nie odpowiadają wymaganiom kwalifikowanej czynności procesowej, jaką jest skarga kasacyjna z uwagi na braki w zakresie właściwego wyodrębnienia, precyzyjnego sformułowania i właściwej motywacji.Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które wiąże się z określonym przepisem prawnym i ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej ale i innych podobnych spraw, wymaga precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11).

W zasadzie powinno to być zagadnienie nowe, o charakterze rzeczywistym, a nie teoretycznym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi zawierać odrębne, pogłębione wywody wskazujące na zaistnienie powołanych okoliczności, uzasadniających przyjęcie skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 3/08, nie publ.; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06, nie publ; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.).

Powołanie się na przyczynę istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa - mimo wystąpienia takiej potrzeby - nie doczekał się wykładni albo że niejednolita jego interpretacja wywołuje w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych rozbieżności w judykaturze (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.; z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, nie publ.).

Skarżącego obciąża zatem obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności, zawierającej szczegółowe omówienie, na czym polegają wątpliwości interpretacyjne, a w przypadku istnienia rozbieżności w judykaturze, przytoczenia odpowiednich orzeczeń (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, nie publ.; z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009, nr 3-4, poz. 43; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06; z dnia 30 maja 2005 r., I PK 23/05, nie publ.).Przedstawione uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełnia powyższych wymagań, ponieważ nie zostało należycie sformułowane żadne zagadnienie o charakterze jurydycznym, które wymagałoby rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.

Skarżący ograniczył się bowiem do opisu fragmentu stanu faktycznego, przedstawienia własnego poglądu oraz przytoczenia tez kilku orzeczeń sądowych.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. a contrario odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Podstawą oddalenia wniosku pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego było jego nieprawidłowe sformułowanie, tj. brak powiązania z wnioskiem o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania.jw l.n