III CSK 326/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 326/13

POSTANOWIENIE

Dnia 20 grudnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z powództwa G. K i I. K.

przeciwko C. P. Towarzystwu Ubezpieczeń Wzajemnych

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 grudnia 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powódek

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 5 czerwca 2013 r.,

1) odrzuca skargę kasacyjną;

2) oddala

wniosek

pozwanej

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

o

zasądzenie

kosztów

Powódki

domagały

się

zasądzenia

od

pozwanej

kwoty

52982

zł

z ustawowymi odsetkami od 24 lutego 2008 r. tytułem odszkodowania związanego

z łączącą strony umową ubezpieczenia mienia, z uszkodzeniem budynku

gospodarczego przez osuwisko oraz kwoty 9000 zł tytułem wyrównania szkody

wyrządzonej huraganem.

Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. zasądził od pozwanej

na rzecz powódek kwotę 23677,39 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 31

października 2008 r., a w pozostałym zakresie powództwo oddalił.

Powódki zaskarżyły wyrok w części oddalającej powództwo ponad

zasądzoną kwotę, wniosły o uwzględnienie go w części oddalającej (dotyczącej

szkody osuwiskowej) oraz o zasądzenie kwoty 38311,39 zł.

Po rozpoznaniu apelacji obu stron Sąd Okręgowy zaskarżonym wyrokiem

zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że „w miejsce kwoty 23677,39 zł

wpisuje kwotę 2418,22 zł" i „w miejsce daty 31 października 2008 r. wpisuje datę 3

kwietnia 2008 r.", skorygował orzeczenie o kosztach procesu, oddalił apelację

powódek oraz apelację pozwanej w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach

postępowania apelacyjnego.

W skardze kasacyjnej powódki określiły zakres zaskarżenia podając,

że dotyczy on części w jakiej powództwo zostało oddalone ponad kwotę 2418,22 zł,

tj. co do kwoty 50563,88 zł. Oznacza to, że wartość przedmiotu zaskarżenia

odniesiona została do kwoty pierwotnie zgłoszonej w pozwie z pomniejszeniem

o kwotę zasądzoną wyrokiem Sądu Okręgowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uregulowanie art. 3981 § 1 k.p.c. określa substrat zaskarżenia, stanowiący

pierwszą

przedmiotową

przesłankę

dopuszczalności

skargi

kasacyjnej.

W postępowaniu procesowym przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną może

być prawomocny wyrok lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo

umorzenia postępowania wydane przez sąd drugiej instancji. Utrwalone zostało

w orzecznictwie

Sądu

Najwyższego

stanowisko,

że

środek

odwoławczy

od orzeczenia nieistniejącego albo zaskarżający orzeczenie niższej instancji

w zakresie, w którym sąd ten nie rozstrzygał, jest niedopuszczalny (por. orz. Sądu

Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1952 r., C 1040/52, NP. 1953, nr 8-9, s.153;

postanowienia z dnia 2 czerwca 1964 r, I PR 10/63, OSNC 1965, nr 5, poz. 80;

z dnia 25 lutego 1997 r., II CKN 15/97, OSNC 1997 r., nr 6-7, poz.89; z dnia

7 października 1998 r., II UKN 247/98, OSNAPiUS 1999 r., nr 20, poz. 665; z dnia

26 listopada 1999 r., III CKN 484/98, niepubl.). Konsekwencją tego zapatrywania

w postępowaniu kasacyjnym jest przyjęcie, że prawomocny wyrok sądu drugiej

instancji może być przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną jedynie w takiej

części, w jakiej istnieje, czy to w postaci pozytywnej, czy też negatywnej (por. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2013 r., III CSK 247/12, niepubl.).

Przedmiotem uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

(art. 39815 § 1 k.p.c.) albo uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy (art. 39816

k.p.c.) przez Sąd Najwyższy może być jedynie konkretne orzeczenie sądu drugiej

instancji, a zatem takie, które zostało wyrzeczone w jego sentencji.

Analiza zaskarżonego wyroku wskazuje, że w uwzględnieniu apelacji

pozwanej Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji przez opisane

obniżenie zasądzonych kwot, ale nie orzekł o żądaniu powódki dotyczącym różnicy

pomiędzy tymi kwotami dotyczącymi roszczenia głównego. W tej sytuacji powódka

skierowała

skargę

kasacyjną

do

orzeczenia,

które

nie

zostało

wydane

w odniesieniu do kwoty 21259,17 zł, o jaką Sąd Okręgowy obniżył kwotę

zasądzoną przez Sąd Rejonowy, a zatem niedopuszczalne było objęcie skargą

kasacyjną żądania co do tej kwoty. Możliwe było skierowanie skargi jedynie

odnośnie do roszczenia, w stosunku do którego Sąd Okręgowy oddalił ich apelację,

jeśli jego wartość nie byłaby niższa niż 50000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.).

Określenie w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 50564

zł, obejmującą oddalenie powództwa ponad kwotę 2 418,22 zł oznacza,

że zaskarżenie obejmuje również kwotę 21 259,17 zł, co do której wniesienie skargi

kasacyjnej było niedopuszczalne. Wobec tego wartością przedmiotu zaskarżenia

była kwota 29 305 zł, a zatem niższa od 50000 zł. Sąd Najwyższy nie jest

związany wskazaną przez stronę wartością przedmiotu zaskarżenia, może zatem

kontrolować

prawidłowość

jej

określenia,

zwłaszcza

gdy

decyduje

ona

o dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na

podstawie art. 3986 § 3 w związku z § 3 k.p.c.

Wniosek pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został

oddalony, z uwagi na niepowołanie w odpowiedzi na skargę kasacyjną kwestii

związanych z jej niedopuszczalnością i tym samym braku podstaw do

zastosowania art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

jw