III CSK 320/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 320/07

POSTANOWIENIE

Dnia 7 grudnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

w sprawie z powództwa M.S.

przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w N.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2007 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt [...],

1)

odrzuca skargę kasacyjną, zasądza od powoda na rzecz

pozwanego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem

kosztów postępowania kasacyjnego,

2)

oddala wniosek pełnomocnika powoda o zasądzenie

kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna wniesiona przez powoda M.S., od wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r., podlega odrzuceniu z następujących

przyczyn.

Skarga ta nie zawiera wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę

zaskarżonego wyroku, z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany, nie

spełnia zatem wymogu określonego w art. 3984 § 1 pkt 4 k.p.c. Zawiera jedynie

wniosek o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania, co omawianemu wymogowi nie odpowiada zważywszy,

że skarga kasacyjna przysługuje od wyroków sądu drugiej instancji.

Ponadto, jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika

z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego

uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się, jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie

Sądu Najwyższego, z przesłankami rozważanymi przez ten Sąd podczas tzw.

„przedsądu”, a więc na posiedzeniu, którego przedmiotem jest przyjęcie lub

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki te określone są

w art. 3989 § 1 k.p.c. i tylko one podlegają badaniu w tej fazie postępowania. W tym

zakresie zachowuje aktualność bogate dotychczasowe orzecznictwo Sądu

Najwyższego publikowane w zbiorze urzędowym i powoływane w komentarzach do

k.p.c. na tle art. 3933 § 1 pkt 3 w zw. z art. 393 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.c.

w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r.

(Dz.U. z 2005 r. nr 13, poz. 98), zgodnie z którym samo przedstawienie podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia nie wyczerpuje wymogu wskazania i umotywowania

przyczyn mających przekonywać do przyjęcia skargi do rozpoznania.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje wtedy, gdy zachodzi

choćby jedna z przesłanek określonych w powołanym przepisie. Sąd Najwyższy,

badając w tej fazie postępowania skargę kasacyjną, nie jest uprawniony do

określania, która z przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania może być brana pod

uwagę. Przesłankę tę musi określić sama strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie tego wniosku polega na wyjaśnieniu, a więc na wykazaniu,

dlaczego, w ocenie strony skarżącej, zachodzi któraś z przesłanek określonych

w art. 3989 § 1 k.p.c. Treść tego uzasadnienia nie może być jednak dowolna

i należy ją oprzeć na argumentacji jurydycznej. Jest tak z tej przyczyny, że Sąd

Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, działa w interesie

publicznym,

wyjaśniając

istotne

zagadnienia

prawne,

dokonując

wykładni

przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane

w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe. Taka rola Sądu

Najwyższego istniała już w systemie kasacyjnym, a tym bardziej obecnie, gdy

kontrolą objęte są orzeczenia prawomocne.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna nie zawiera wniosku o przyjęcie jej

do rozpoznania, co także kwalifikuje ją do odrzucenia. Zawiera natomiast

stwierdzenie, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, sprowadzające

się do twierdzenia, że „Sąd pierwszej instancji bezzasadnie oddalił wniosek

dowodowy z opinii biegłego sądowego, co prowadzi do pytania, czy sąd może

odmówić oceny dowodu, mimo iż przeprowadzenie go jest wnioskowane na

okoliczność odmienną od wniosków płynących z dotychczas zebranego materiału

dowodowego i który zmierza do wykazania okoliczności stanowiących oparcie

przyjętego przez stronę stanowiska w sprawie”. Nawet gdyby uznać, że takie

stwierdzenie zawiera w sobie wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, to

w żadnym razie nie można uznać, że zawiera również uzasadnienie takiego

wniosku, a to, co określono w skardze jako zagadnienie prawne, w istocie nim nie

jest.

Jak wyżej wskazano, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinno zawierać wykazanie, przy pomocy jurydycznej argumentacji,

że w sprawie rzeczywiście występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi do

rozpoznania. Żadnej, nawet skrótowo zarysowanej, argumentacji prawnej skarga

nie zawiera (zresztą nawet w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych nie można się jej

doszukać). Taka konstrukcja skargi kasacyjnej nie odpowiada

wymogowi

określonemu w art. 398 § 1 pkt 3 k.p.c., co oznacza, że wniesiony środek prawny

nie jest w istocie skargą kasacyjną.

Trzeba wyraźnie podkreślić, że rzeczą Sądu Najwyższego przy ocenie, czy

skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, nie jest doszukiwanie się

w uzasadnieniu podstaw skargi jurydycznej argumentacji mającej wykazać istnienie

istotnego

zagadnienia

prawnego.

Przedstawienie

takiej

argumentacji

w uzasadnieniu podstaw skargi służy bowiem jedynie wykazaniu zarzucanego

naruszenia prawa materialnego lub procesowego, a nie uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargo kasacyjnej do rozpoznania. Sformułowanie zagadnienia

prawnego, bez przedstawienia jurydycznej argumentacji służącej wykazaniu, że to

zagadnienie rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy,

nie zastępuje uzasadnienia takiego wniosku.

Jeżeli zaś chodzi o samo sformułowanie zagadnienia prawnego podnieść

należy, że w dotychczasowej judykaturze Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, iż

nakłada to na skarżącego obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego

w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki przyjęty jest przy

przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art.

390 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.).

Sformułowane zagadnienia winny zatem odwoływać się w sposób generalny

i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni,

a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji

i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu

sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie

indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego porządku

prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa

pozytywnego (postanowienie SN z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000

nr 7-8, poz. 147). Nie każde orzeczenie, nawet błędnie wydane, zasługuje na

kontrolę w postępowaniu kasacyjnym.

Wyraźnie zatem widać, że również i zagadnienia prawnego skarżący

w istocie w skardze kasacyjnej nie przedstawił.

Skarga zawiera ponadto twierdzenie o jej oczywistej zasadności. Skarżący

nie przedstawił jednak wywodu prawnego wskazującego, w czym wyraża się ta

„oczywistość”, ani też argumentów wykazujących, że ta „oczywista zasadność”

rzeczywiście istnieje, a również te elementy powinny znaleźć się w uzasadnieniu

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (por. post. SN z dnia 26 kwietnia 2006 r.,

II CZ 28/06, niepubl.).

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 398 6 § 3

k.p.c.