III CSK 311/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 311/13

POSTANOWIENIE

Dnia 18 grudnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski

w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Powiatowego Inspektoratu Weterynarii

w S.

przeciwko C. K.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 grudnia 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej pozwanego

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 8 kwietnia 2013 r.,

odmawia

przyjęcia

skargi

kasacyjnej

do

rozpoznania

i zasądza od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii

Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset zł)

tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia

8 kwietnia 2013 r., oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w . z

dnia 24 października 2012 r., zasądzającego od niego na rzecz strony powodowej –

Skarbu Państwa, Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w S. – kwotę 58 117,56 zł.

Wskazał, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz że skarga jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze

Sądu

Najwyższego

przyjęto,

że

wnoszący

skargę

powinien

w

formie

wyodrębnionego wywodu prawnego przedstawić szczegółową argumentację celem

wykazania, że na gruncie danej sprawy występuje konkretna przyczyna kasacyjna,

uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania (np. postanowienia z dnia

20 października 2005 r., II CZ 89/05, OSNC 2006 nr 7-8, poz. 135 lub z dnia

14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75). Należy także przyjąć –

kierując powszechnymi zasadami argumentowania – że wywód skargi kasacyjnej,

a zwłaszcza uzasadnienie zawartych w niej wniosków, powinien być zwięzły,

rzeczowy, jasny i emocjonalnie neutralny. Dotyczy to w szczególności wykazania

tezy, że skarga kasacyjna jest „oczywiście” uzasadniona, pozostaje bowiem poza

dyskusją, iż jeżeli coś jest oczywiste, widoczne na pierwszy rzut oka, to nie

wymaga obszernego, przekraczającego rzeczową potrzebę uzasadnienia. Duża

liczba zarzutów i argumentów, sztuczne dodawanie im mocy oraz ich powielanie

osłabia skuteczność wywodu oraz zamazuje istotę problemu, a przez to odbiera

skardze siłę przekonywania.

Poczyniona

uwaga

dotyczy

także

uzasadniania

innych

przyczyn

kasacyjnych. W praktyce Sądu Najwyższego notuje się coraz częściej bardzo liczne

przypadki skarg zajmujących wiele stron druku, często nieznormalizowanego,

zawierających liczne zarzuty oraz rozwlekłe wywody i argumenty, niejednokrotnie

opatrywane przypisami i cytatami, powtarzane i akcentowane w wielu miejscach

uzasadnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2010 r.,

III CSK 260/09, „Izba Cywilna” 2010, nr 4, s. 42). Całość robi wówczas wrażenie

kompozycji mającej na celu ukrycie słabości argumentów przez mnożenie ich albo

jałowe powtarzanie, przez dodawanie im racji, której nie mają, a także przez nienaturalną sublimację poprawności (trafności) jurydycznej, co – paradoksalnie –

odsłania bezzasadność skargi oraz zawartych w niej wniosków (nihil probat qui

nimium probat). Uwagi te dotyczą – niejednokrotnie w jeszcze większym stopniu –

uzasadnienia podstaw kasacyjnych, a także w ogólności skargi kasacyjnej jako

nadzwyczajnego środka zaskarżenia wymagającego spełnienia szczególnych form.

Należy pamiętać, że w odniesieniu do skargi kasacyjnej obowiązuje

bezwzględny przymus adwokacko-radcowski, nakładający na pełnomocników

procesowych obowiązek spełniania najwyższych standardów zawodowych, wśród

których jest także zachowanie podstawowych standardów argumentacji prawniczej

oraz wymagań języka prawnego. Język prawny (sądowy), będący odmianą języka

urzędowego stosowanego w wypowiedziach związanych z formalnymi kontaktami

społecznymi, a więc także w kontaktach z sądami (scil. z Sądem Najwyższym),

służy regulowaniu i egzekwowaniu zachowań społecznych według ich wzorców

ustanowionych przez prawo, należy zatem przyjąć, że musi on także spełniać

podstawowe wymagania warsztatowe. Należy do nich zwięzłość stylu, rzeczowość

i adekwatność argumentacji, trafny i selektywny dobór zarzutów oraz emocjonalna

indyferentność

języka.

Spełnianie

tych

wymagań

przez

profesjonalnych

pełnomocników, legitymujących się najwyższymi walorami zawodowymi, jest jednak

nie tylko powinnością ich warsztatu, ale stanowi także czynnik tworzący dobre

obyczaje,

w

tym

obyczaje

sądowe.

Obowiązek

ich

przestrzegania

przy

dokonywaniu czynności procesowych wynika z art. 3 k.p.c.

Wniosek pozwanego o przyjęcie skargi kasacyjnej uzasadniony został

w sposób zawiły, nieprzejrzysty, nieeksponujący wyraźnie przyczyn kasacyjnych

przewidzianych w art. 3989 k.p.c. Na plan pierwszy wysunięto tezę o „oczywistej

zasadności skargi”, jednak wywody, do których skarżący odesłał, liczą ponad

20 stron druku małą czcionką, bez zachowania stosownej interlinii. Jest jasne, że

gdyby skarga kasacyjna była – co podniósł skarżący – uzasadniona „prima vista”

i że „każdy prawnik bez wnikliwej analizy doszedłby do wniosku, że zarzuty

skarżącego są niewątpliwe”, to zbędne byłoby prowadzenie wywodu kasacyjnego

liczącego aż tyle stron. Przeciwko argumentom pozwanego przemawia także

przesadne zabarwienie niektórych sformułowań, np. że zaskarżone orzeczenie „jest

jaskrawo nieprawidłowe”, „nie wzbudza zaufania”, „jest niezgodne z zasadami

współżycia społecznego”, a naruszenia prawa są „dostrzegalne (…) dla jednostki

bez wykształcenia prawniczego”. Nie można także pominąć spostrzeżenia, że

argumenty użyte na uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania

zostały powtórzone w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych, co doprowadziło do

zatarcia różnic między tymi dwoma odrębnymi, samodzielnymi, konstrukcyjnymi

elementami skargi kasacyjnej.

We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pozwany podniósł również, że

zachodzi potrzeba wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie,

jednak ograniczył się do ogólników, nie wskazując, o jakie poważne rozbieżności

i wątpliwości prawne chodzi; nie przedstawił możliwych interpretacji ani rozbieżnych

ocen, lecz odwołał się głównie do „dużego ciężaru jurydycznego” sprawy oraz do

poniesionej „krzywdy” i „osłabienia zaufania do wymiaru sprawiedliwości”. Należy

przy tym podkreślić, że zarzuty sformułowane w skardze w istocie wymierzone są

w ustalenia faktyczne i ocenę dowodów dokonaną przez Sądy obu instancji, co

w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne (art. 3983 § 3 k.p.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398 9 § 2 k.p.c.),

rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1

w związku z art. 39821 i 391 § 1 k.p.c.

db