III CSK 297/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 297/08

POSTANOWIENIE

Dnia 5 marca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

Protokolant Iwona Budzik

w sprawie z wniosku "B." sp. z o.o.

przy uczestnictwie M.O.

o orzeczenie zakazu w trybie art. 373 prawa upadłościowego i naprawczego,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 5 marca 2009 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego […]

z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 11 grudnia 2007 r. pozbawił

uczestnika postępowania M.O. na okres siedmiu lat prawa prowadzenia

działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady

nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie

państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu. Ustalił, że uczestnik

prowadził działalność gospodarczą od 1999 r. W połowie 2006 r. popadł w stan

niewypłacalności, a wniosek o upadłość złożył dopiero w kwietniu 2007 r. Uznał, że

okoliczności te uzasadniały orzeczenie wobec uczestnika zakazu przewidzianego w

art. 373 prawa upadłościowego i naprawczego. W wyniku niedbalstwa nie złożył on

bowiem w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Sąd Okręgowy w wyniku apelacji uczestnika zmienił to postanowienie

i wniosek oddalił. Stwierdził, że wnioskodawca uchybił terminowi rocznemu

przewidzianemu w art. 377 pr. u. n., wyrażając pogląd, iż termin ten biegł od dnia

w którym uczestnik obowiązany był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości.

Wnioskodawca w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie postanowienia Sądu

Okręgowego i oddalenie apelacji, bądź przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 377 pr. u. n. przez uznanie, że roczny termin

orzekania przewidziany w tym przepisie został przekroczony przez wnioskodawcę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do kwestii prekluzji z art. 377 p.u.n.

Przewidziany tam termin roczny do złożenia wniosku o zakaz liczony jest od

zakończenia

postępowania

upadłościowego,

a

gdy

nie

złożono

wniosku

o ogłoszenie upadłości – od dnia, w którym dłużnik obowiązany był taki wniosek

złożyć.

W judykaturze podkreśla się, że roczny termin do wystąpienia z żądaniem

orzeczenia zakazu działalności gospodarczej biegnie od dnia, w którym dłużnik był

obowiązany złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, tylko wtedy, gdy nie został on

złożony. Po jego złożeniu roczny termin z art. 377 p.u.n. biegnie od daty

zakończenia - w różny sposób - postępowania upadłościowego (zob. orzeczenia

Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2006 r., III CZP 13/06, OSNC 2007, nr 1,

poz. 8, z dnia 10 listopada 2006 r. I CSK 218/06, niepubl. oraz z dnia 17 stycznia

2007 r., II CSK 330/06OSN 2008, nr 12 s. 45). W rozpoznawanej sprawie ustalono,

że toczyło się postępowanie upadłościowe zainicjowane przez uczestnika, dlatego

też Sąd Okręgowy z naruszeniem art. 377 p.u.n. uznał, iż termin roczny biegł od

dnia w którym uczestnik obowiązany był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości.

Na

koniec

trzeba

zauważyć,

że

zawinione

podejmowanie

działań

wymienionych w art. 373 ust. 1 pkt 1-4 p.u.n. nie przesądza jeszcze o pozbawieniu

prawa, ponieważ powinny być jednocześnie ocenione skutki działań i ich skala.

Przy czym orzeczenie zakazu wywołuje skutek jednostkowy, ale jednocześnie ma

znaczenie dyscyplinujące, prewencyjne, służące ochronie ładu gospodarczego.

Z tych względów orzeczono, jak w postanowieniu.