III CSK 25/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 25/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

w sprawie z powództwa S. Centrum Diagnostyczno Leczniczego

sp. z o.o.

przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia-M. Oddział Wojewódzki

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 listopada 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 sierpnia 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oddalił powództwo strony pozwanej – „S.” – Centrum

Diagnostyczno-Lecznicze

Spółki

z

o.o.

obejmujące

kwotę

137.633,50

zł,

skierowane przeciwko pozwanemu NFZ – M. Oddziałowi Wojewódzkiemu.

Dochodzona przez powoda kwota obejmowała pozostałą część wynagrodzenia za

marzec i kwiecień 2006 r. w związku z wykonaniem świadczeń przez powoda na

podstawie łączącej strony umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Powód

wykonał świadczenia uwidocznione w wystawionych fakturach, natomiast stron

pozwana dokonała potrącenia dochodzonej należności z przysługującą jej

wierzytelnością o zwrot nienależnego świadczenia (nadpłata za rok 2005). Nadpłata

taka powstała w związku z podaniem przez stronę powodową błędnych danych

sprawozdawczych w zakresie świadczeń hospitalizacyjnych.

Sąd Okręgowy ustalił, że strony łączyła umowa z dnia 30 stycznia 2004 r.,

w brzmieniu ustalonym aneksem z 30 listopada 2004 r. Stosunek umowny stron był

regulowany także w zał. nr 1 do umowy; ponadto powód był zobowiązany

do wykonywania umowy zgodnie z zasadami określonymi we wzorcu umownym,

tj. „Szczegółowymi materiałami informacyjnymi (...)”. W tych postanowieniach

umownych określono m.in. sposób obliczania kosztów świadczeń zdrowotnych

objętych sporem. W ocenie Sądu pierwszej instancji, roszczenie o zwrot nadpłaty

w ogóle nie powstało, a strona powodowa prawidłowo obliczyła koszty świadczeń

medycznych objęte powództwem.

Sąd Apelacyjny oddalił apelację strony pozwanej. W ocenie tego Sądu,

zaskarżony wyrok odpowiada prawu, ale przy przyjęciu innej argumentacji prawnej.

Sąd Okręgowy starał się ustalić, czy w ogóle istniała należność strony pozwanej

przedstawiona do potrącenia (tzw. nadpłata za świadczenia medyczne wykonane

w 2005 r.). Nie wziął jednak pod uwagę treści umowy ugody stron z dnia 14 lutego

2006 r., zawartej jeszcze przed zgłoszeniem przez stronę pozwaną wierzytelności,

wynikającej z nadpłaty za świadczenia wykonane w 2005 r. i przed złożeniem

oświadczenia o potrąceniu. Ugoda odnosiła się także do wierzytelności strony

pozwanej objętej następnie potrąceniem (art. 498 k.c., art. 499 k.c.). Na podstawie

ugody „strony rozliczyły się w sposób ostateczny, z realizacji umowy za 2005 r.,

w zakresie wszystkich świadczeń (art. 97 k.c.)”. W tej sytuacji doszło do

wygaśnięcia umowy i tym samym wygasły wszelkie wzajemne roszczenia między

stronami wynikające z umowy z 2005 r., w tym - roszczenia dotyczące

nieprawidłowego rozliczenia między stronami. Nie mogło zatem dojść do

skutecznego potrącenia wierzytelności NFZ.

W skardze kasacyjnej strony pozwanej podniesiono zarzuty naruszenia

prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c., art. 245 k.p.c. i art. 227 k.p.c. w zw. z art.

391 § 1 k.p.c., oraz zarzutów prawa materialnego, tj. art. 65 § 2 k.c., art. 354 § 1

i § 2 k.c. W ramach tej grupy zarzutów podnoszono także naruszenie § 27 ogólnych

warunków umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej”, stanowiących

załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6 października 2005 r. w zw. z art.

498 k.c. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie ma zarzut naruszenia art.

65 § 2 k.c. dotyczący interpretacji przez Sąd Apelacyjny odpowiednich postanowień

ugody, zawartej przez strony w dniu 14 lutego 2006 r. w związku z łączącą strony

umowy z dnia 30 stycznia 2004 r., uzupełnionej odpowiednimi aneksami.

Oceniając nieskuteczność zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu potrącenia

(art. 498 k.c.), Sąd drugiej instancji przyjął, że w ugodzie „strony rozliczyły się

w sposób ostateczny” z realizacji umowy na rok 2005 w zakresie wszystkich

świadczeń” i „wobec wzajemnego wykonania obowiązków umownych oraz złożenia

oświadczeń przez obie strony o całkowitym rozliczeniu „umowy za 2005 r., doszło

do jej wygaśnięcia”. W konsekwencji - zdaniem tego Sądu - wygasły też wszelkie

wzajemne roszczenia między stronami, wynikające z tej umowy w tym też –

roszczenia uzasadnione nieprawidłowym rozliczeniem.

W świetle postanowień umowy ugody taką interpretację należy uznać za

zdecydowanie przedwczesną. W skardze kasacyjnej strony pozwanej trafnie

wskazano na to, że w § 3 ugody wspomina się o „roszczeniach świadczeniodawcy

wobec Oddziału Funduszu „a w § 4 nadto stwierdzono, iż „świadczeniodawca

zrzeka się prawa do dochodzenia w przyszłości jakichkolwiek dalszych roszczeń”.

Zestawienie treści tych paragrafów z paragrafami 1 i 2 ugody mogłoby prowadzić

do wniosku, że nie doszło jednak do zrzeczenia się w niej wszystkich, możliwych

roszczeń strony pozwanej wobec strony powodowej (szpitala), wynikających

z łączącej strony trzyletniej umowy, zawartej w dniu 30 stycznia 2004 r. Co więcej,

tzw. okresem (cyklem) rozliczeniowym w ugodzie uczyniono rok 2005, toteż nie

wiadomo dlaczego Sąd Apelacyjny kategorycznie stwierdził o „wygaśnięciu

umowy”, nie wyjaśniając bliżej jurydycznego sensu tej konstatacji.

W

tej sytuacji nie sposób przyjąć,

że Sąd Apelacyjny właściwie

zinterpretował odpowiednie postanowienie ugody z 14 lutego 2006 r. (art. 65 § 2

k.c.).Oznaczało to konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania

sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania (art. 398 15 k.p.c.).