III CSK 237/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 237/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 kwietnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa J. P. ‎przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie M.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 kwietnia 2021 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik z urzędu powoda J. P. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 września 2019 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52 i z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156).

Tych wymagań skarżący nie spełnił, nie przedstawił bowiem żadnego uzasadnienia wniosku o przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności skargi. W skardze brak wywodu prawnego, z którego wynikałoby kwalifikowane naruszenie przez sąd drugiej instancji przepisów prawa skutkujące wadliwością orzeczenia. Takiego charakteru nie można przypisać sformułowanym w podstawach skargi kasacyjnej zarzutom naruszenia prawa materialnego, tj. art. 417 oraz 4171 k.c. Nie wykazano zatem, że zaskarżony wyrok jest sprzeczny z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa oraz z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, a także - co zarzuca skarżący we wniesionej skardze - z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący powinien dostrzec, że o treści rozstrzygnięcia przesądził brak wymaganego przepisem art. 4171 § 2 k.c. prejudykatu w postaci stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem decyzji, którą skarżący uważa z źródło doznanej szkody. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Ze względu na sytuację majątkową i zdrowotną powoda Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw