III CSK 229/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 229/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa A. B.

przeciwko W. B.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 listopada 2011 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powódki

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 27 stycznia 2011 r.,

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację

powódki A. B. od oddalającego jej powództwo wyroku Sądu Rejonowego w W. z

dnia 14 maja 2010 r.

Powódka domagała się zobowiązania pozwanej W. B. do złożenia

oświadczenia woli o przeniesieniu na rzecz powódki własności nieruchomości

zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w Ś., oznaczonej jako działka nr

635/1, objętej księgą wieczystą Nr /…/. Jako podstawę roszczenia powódka

wskazała rażącą niewdzięczność obdarowanej, która spowodowała odwołanie

darowizny, a z ostrożności procesowej powołała się na swój błąd, wywołany przez

pozwaną, przy sporządzaniu umowy darowizny.

Wyrokiem z dnia 14 maja 2010 r. Sąd Rejonowy w W. oddalił powództwo.

Ustalił, że sporządzoną w formie aktu notarialnego umową darowizny z dnia 22

kwietnia 2005 r. powódka przeniosła na swoją synową W. B. własność spornej

nieruchomości. Jednocześnie obdarowana złożyła oświadczenie o ustanowieniu na

rzecz powódki i jej syna T. B. bezpłatnej służebności osobistej mieszkania w

budynku mieszkalnym znajdującym się na nieruchomości. W tym czasie strony były

w bliskich, przyjaznych kontaktach. Po zawarciu umowy darowizny stosunki

pomiędzy pozwaną a powódką również były początkowo dobre. Uległy pogorszeniu

na skutek awantur wywoływanych przez znajdujących się pod wpływem alkoholu

synów powódki (z których jeden był mężem pozwanej) i negatywnej reakcji na nie

ze strony syna pozwanej. W 2008 r. konflikt rodzinny zaostrzył się tak dalece, że A.

B. przestała przyjmować pomoc oferowaną przez pozwaną. Sąd pierwszej instancji

stanął na stanowisku, iż pozwana nie dopuściła się rażącej niewdzięczności wobec

powódki, to nie ona była inspiratorką sporu, nie odnosiła się powódki nagannie i nie

odmawiała jej pomocy. Sąd Rejonowy nie znalazł również podstaw do przyjęcia, że

sporządzając umowę darowizny powódka działała pod wpływem błędu w

rozumieniu art. 84 k.c. A. B. miała możliwość swobodnego i nieograniczonego

zapoznania się z treścią przygotowywanego aktu notarialnego i wyjaśnienia

wszelkich wątpliwości poprzez zadanie stosowanych pytań, była też świadoma

skutków

znaczenia

dokonywanej

czynności

prawnej,

czemu

dała

wyraz

potwierdzając ją notariuszowi, a następnie podpisując akt notarialny.

Sąd Okręgowy uznał apelację powódki od powyższego wyroku za

bezzasadną.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła powódka. Zarzuciła

naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 87 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy

z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 1991 r. Nr 22, poz. 91 ze

zm.). Jako przepisy postępowania, uchybienie którym miało istotny wpływ na wynik

sprawy, wskazała naruszenie art. 247 k.p.c. W konkluzji skarżąca wniosła

o uchylenie

zaskarżonego

wyroku

i

przekazanie

sprawy

do

ponownego

środkiem

zaskarżenia,

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga

kasacyjna,

będąca

nadzwyczajnym

a zarazem kwalifikowanym pismem procesowym, powinna zawierać szereg

obowiązkowych elementów, w tym przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienie (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.). Skarżąca powinna więc wskazać, że

opiera skargę na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego lub

naruszenia przepisów postępowania (art. 3983 § 1 k.p.c.) i w ramach tak

określonych podstaw sformułować odpowiednie zarzuty wraz z ich uzasadnieniem.

Skarga, która nie czyni zadość powyższym wymaganiom dotknięta jest brakiem

nieusuwalnym i podlega odrzuceniu a limine (art. 3986 § 2 i 3 k.p.c.).

W

skardze

wniesionej

przez

powódkę

zaniechano

przedstawienia

uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Skarżąca ograniczyła się do uzasadnienia

„istotnych zagadnień” mających przekonać o potrzebie przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania w ramach tzw. przedsądu, przewidzianego w art. 398 9 k.p.c.

Wprawdzie przedstawione przez skarżącą „istotne zagadnienia” odnoszą się do

materii objętej podstawami skargi, jednakże nie oznacza to, że skarga może

zawierać połączone w jedność uzasadnienie obydwu odmiennych i istotnych na

różnych etapach postępowania kasacyjnego elementów składających się na

strukturę tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Uzasadnienie podstaw

kasacyjnych stanowi jeden z zasadniczych elementów konstrukcyjnych skargi,

wyjaśniających motywy skłaniające skarżącego do podważania zaskarżonego

rozstrzygnięcia. Natomiast uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania skupia się na innym aspekcie sprawy – ma na celu wykazanie

obiektywnie rozumianej potrzeby rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy,

motywowanej interesem publicznym i wyrażającej się w występowaniu przesłanek

z art. 3989 § 1 k.p.c. Uzasadnienie każdego z tych elementów skargi powinno być

wydzielone i wypełnione odpowiednią dla niego treścią.

Analiza argumentacji zawartej przez skarżącą w części motywacyjnej skargi

wskazuje na to, że uzasadnienie zawiera argumentację odnoszącą się do wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzupełnioną poglądem powódki na

sposób rozwiązania wskazanych wątpliwości. Nie zawiera natomiast uzasadnienia

podstaw kasacyjnych. Jego pominięcie powoduje, że skarga kasacyjna dotknięta

jest brakiem nieusuwalnym, co pociąga za sobą konieczność odrzucenia jej bez

wezwania do naprawienia wskazanej wady (por. np. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998, nr 4,

poz. 59, uzasadnienie postanowienia z dnia 21 marca 2000 r., II CKN 711/00,

OSNC 2000, nr 7-8, poz. 151, czy też postanowienie z dnia 18 stycznia 2006 r.,

II CSK 161/05, nie publ.).

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.

md