III CSK 178/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 178/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 sierpnia 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa J. J.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w C.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 sierpnia 2014 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACz […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego, 3) przyznaje adwokatowi A. H. od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 1350,- (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych powiększoną o podatek VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił zażalenie powoda J. J. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 kwietnia 2013 r., którym odrzucony został pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi rejonowemu w C. o zapłatę. Odrzucenie pozwu, a następnie wskazanego zażalenia nastąpiło w oparciu o art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. i wynikało z tożsamości przedmiotowej i podmiotowej roszczenia powoda ze sprawą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. pod sygn. akt I C […].W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 316 § 1 w związku z art. 361 k.p.c. poprzez rozpoznanie sprawy nie na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili orzekania; art. 233 § 1 w związku z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 oraz art. 397 § 2 k.p.c. przez nierozpoznanie zarzutów apelacyjnych; art. 328 § 1 w związku z art. 361 k.p.c. polegając na wewnętrznie sprzecznym uzasadnieniu orzeczenia sądu drugiej instancji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący podniósł z powołaniem się na art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c., że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz skarga jest oczywiście uzasadniona.Na wstępie należy zwrócić uwagę, że jeżeli skarga jest oczywiście uzasadniona, to nie powinna wymagać najpierw rozpatrzenia zagadnienia prawnego wiążącego się z rozpoznaniem tej sprawy, bo takie podstawy skargi z założenia się wykluczają.

Wyjaśnia to prawidłowo pozwany w odpowiedzi na skargę, podając szereg argumentów znanych z utrwalonego w tym względzie orzecznictwa i poglądów doktryny. Istotne jest niewskazanie przez powoda żadnych rażących naruszeń przepisów postępowania, na które powód się powołuje w uzasadnieniu skargi, a które by świadczyły o oczywistości skargi. Nie jest nią różnica 4000 złotych wskazywana jako istota różnych spraw, wniesionych przez skarżącego do sądów. Uzasadnienie wniosku w kwestii oczywistej zasadności skargi musi się wyszukiwać w uzasadnieniu podstaw skargi, mimo że profesjonalny pełnomocnik skarżącego powinien to uczynić w odrębnym wywodzie prawniczym (art. 3984 § 2 k.p.c.).Zagadnienie prawne dotyczy, zdaniem skarżącego potrzeby wyjaśnienia, czy sąd może czynić ustalenia na podstawie jedynie kserokopii uzasadnienia, nie potwierdzonego za zgodność z oryginałem innego sądu, do której to kserokopii nie zostało dołączone orzeczenie i tylko na tej podstawie, bez zapoznania się z sentencją orzeczenia lub całością akt sprawy ustalać, że zaszły przesłanki z art. 199 § 1 k.p.c. Jest oczywiste, że tak postawione zagadnienie jest pytaniem odnoszącym się do konkretnej sprawy i odpowiedź na nie jest zależna od ustalonych okoliczności, należąc do argumentów faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia w toku instancji.

Nie jest to abstrakcyjnie sformułowane, nowe zagadnienie, które w wyniku rzetelnej analizy prawnej, z wykorzystaniem dotychczasowego orzecznictwa i doktryny wymagałoby wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy. Pełnomocnik skarżącego pomija, że skarga kasacyjna jest wyjątkowym środkiem zaskarżenia i nie może prowadzić do rozpatrywania sprawy jakby w trzeciej instancji sądowej, którą nie jest, a dotyczy prawomocnego orzeczenia sądowego. Nie może też opierać się na kwestionowaniu stanu faktycznego i dokonanej oceny dowodów, gdyż nie może to być podstawą skargi (art. 3983 § 3 k.p.c.), a ustalenia faktyczne poczynione przez Sądy obu instancji wiążą Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 k.p.c.).

Do podważania ustaleń faktycznych sprowadza się w gruncie rzeczy wniesiona skarga i uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania.Ze względu na brak wskazanych we wniosku przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. należało na podstawie art. 3989 § 2 orzec jak w postanowieniu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania dla pełnomocnika z urzędu udzielającego powodowi pomocy prawnej z urzędu zapadło po uwzględnieniu nakładu pracy i wypełnieniu przesłanek uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi według art. 3984 § 2 k.p.c., na podstawie §§ 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst Dz.

U. z 2013 r., poz. 461). Ze względu na stan majątkowy powoda i korzystanie przez niego z pełnomocnika z urzędu, koszty należne drugiej stronie zostały przyznane od powoda z uwzględnieniem art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [aw]