III CSK 168/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 168/09

POSTANOWIENIE

Dnia 19 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Wojciech Jan Katner

w sprawie z powództwa A. J.

przeciwko M. G.

o zapłatę i nakazanie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 listopada 2009 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 25 listopada 2008 r.,

odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od powoda na rzecz

pozwanej kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych z tytułu

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

W skardze kasacyjnej z dnia 5 marca 2009 r. powód zaskarżył w całości

wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 listopada 2008 r., oddalającego apelację

powoda A. J. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 lipca 2008 r. w sprawie

przeciwko M. G. o zapłatę i nakazanie złożenia oświadczenia woli. Zarzucił

zaskarżanemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 398 3 § 1

pkt 1 k.p.c.) przez błędną wykładnię art. 405, 408 i 410 k.c. w zw. z art. 6 k.c., a

także naruszenie przepisów postępowania cywilnego, co mogło mieć istotny wpływ

na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), w odniesieniu do art. 233 § 1 in fine

k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.;

wskazał na czym, jego zdaniem te naruszenia polegały w rozpoznanej sprawie.

Wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazując, że na

podstawie art. 3899 § 1 pkt 4 (przy czym chodziło zapewne o art. 398 9 § 1 pkt 4

k.p.c.), skarga jest oczywiście uzasadniona.

Wniósł też o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania, względnie o orzeczenie co do istoty żądania wedle

żądania pozwu, jak też zasądzenia kosztów. W odpowiedzi na skargę pozwana

wniosła o je nieprzyjęci do rozpoznania, względnie o oddalenie z zasądzeniem

kosztów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej winno zostać

uzasadnione

szczególną

doniosłością

zarzutów

podniesionych

wobec

zaskarżanego, prawomocnego orzeczenia. Zarzuty te muszą wykraczać poza tylko

indywidualny interes skarżącego, a ich rozpoznanie powinno wiązać się również

z interesem powszechnym (por. między innymi wyrok SN z dnia 23 lutego 2006 r.,

II CSK 126/05, LEX nr 179973). Postępowanie na skutek wniesienia skargi

kasacyjnej nie stanowi trzeciej instancji i nawet, jeśli zaskarżane orzeczenie wydaje

się skarżącemu wadliwe, to nie jest to wystarczający powód do przyjęcia skargi do

rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym w dacie

wnoszenia niniejszej skargi kasacyjnej powinna ona zawierać: oznaczenie

orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone

w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie,

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie oraz

wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu

żądanego uchylenia i zmiany. Według nowego brzmienia tego przepisu wniosek

o przyjęcie skargi wraz z uzasadnieniem został wyodrębniony w § 2 art. 3984 k.p.c.

Jest jednak ogólnie znane, utrwalone stanowisko, przyjęte jeszcze pod

rządem wcześniejszego art. 3933 § 1 k.p.c. co do tego, że wymagania formalne

skargi kasacyjnej (dawniej: kasacji) mają charakter konstrukcyjny samej skargi i ich

niespełnienie powoduje, że skarga kasacyjna nie może być za taką potraktowana.

Wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2008 r. SK 40/07

(Dz. U. nr 120, poz. 779) niewyodrębnienie wniosku z uzasadnieniem o przyjęcie

skargi do rozpoznania nie stanowi już wady nienaprawialnej w trybie usuwania

braków formalnych. Toteż na gruncie nowego art. 398 6 § 1 k.p.c. przewodniczący

w sądzie drugiej instancji wzywa skarżącego do usunięcia takiego braku w terminie

tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi.

Wskazane zmiany w k.p.c. nie zmieniają istoty postępowania w Sądzie

Najwyższym co do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Aktualność

zachowuje zwłaszcza w tym względzie postanowienie SN z dnia 9 listopada 2000 r.

II CKN 1385/00 (OSNC 2001, nr 3, poz. 51), a wskazujące na dwuetapowość

postępowania kasacyjnego i występowanie tzw. przedsądu, spełniającego na

podstawie art. 3989 w zw. z art. 3984 k.p.c. doniosłą funkcję pozwalającą Sądowi

Najwyższemu

na

zapoznanie

się

z

argumentami

prawnymi

skarżącego,

uzasadniającymi samo wniesienie skargi. Dlatego decyzja o przyjęciu skargi musi

wynikać ze spełnienia koniecznych przesłanek ustawowych (por. też postanowienia

SN z dnia 17 czerwca 2002 r. V CK 232/02, niepubl., z dnia 21 lipca 2005 r. V CSK

15/05, niepubl.).

Niestety, przedłożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna spełnia tylko

niektóre przesłanki wskazane w art. 3984 k.p.c. W szczególności nie spełnia

warunków prawnych wskazanych w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., obowiązującym

w dacie wnoszenia skargi, a dzisiaj w brzmiącym co do istoty tak samo art. 398 § 2

k.p.c.

Pełnomocnik skarżącego sformułował wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania i powołał się w jednym zdaniu na oczywistą zasadność skargi.

Może się więc wydawać, że nie występuje brak formalny, o którym obecnie stanowi

art. 3986 § 1 k.p.c.; wyodrębnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania

nastąpiło w pkt III pisma. Jednakże nie może ono polegać tylko na samym

„wyodrębnieniu” tego wniosku, jako że jego koniecznym elementem jest

uzasadnienie.

Skarżący winien umieścić w samym wniosku wywód prawny wskazujący na

to, w czym wyraża się "oczywistość" wnoszonej skargi i przedstawić stosowne,

wystarczające

oraz

przekonujące

argumenty.

Ograniczenie

się

tylko

do

stwierdzenia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona nie spełnia

w żadnym stopniu wymagania uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ

28/06, Lex nr 198531; z dnia 18 stycznia 2006 r., II CSK 166/05, niepubl. oraz

z dnia 3 kwietnia 2006 r., III CSK 85/06, niepubl.). O tym, że skarga jest oczywiście

uzasadniona nie może decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej

podstaw, tylko argumenty wyraźnie i przekonująco świadczące o okolicznościach

uzasadniających rozpoznanie tej skargi (postanowienie SN z dnia 21 kwietnia

2006 r. II CSK 76/06, OSG 2007, nr 1-2, poz. 13; postanowienie SN z dnia

2 kwietnia 2008 r., III CZ 10/08, niepubl.). Oczywistość skargi rozumie się jako

wykazanie rażącego naruszenia prawa lub podstawowych zasad praworządnego

państwa, widocznych bez przeprowadzania szczegółowej analizy przepisów

(postanowienia SN z dnia 26 kwietnia 2006 r. II CZ 28/06, Lex nr 198531; z dnia

27 kwietnia 2006 r. I CZ 15/06, niepubl.; z dnia 29 listopada 2007 r. II CSK 460/07,

niepubl.; z dnia 18 czerwca 2008 r. III CSK 110/08, niepubl.).

Dodatkowo

należy

wskazać,

że

wprawdzie

skarżący

zaznacza

w uzasadnieniu, iż ze względów proceduralnych nie podnosi zarzutów dotyczących

oceny dowodów i ustalenia faktów (art. 3983 § 3 k.p.c.), ale przez cały tok swoich

wywodów to czyni. Zresztą, już na początku uzasadnienia stwierdza, że „istotą

skargi kasacyjnej jest zarzut, że pozwana nie posiadała majątku wystarczającego

na dokonanie wpłat”, których wysokość następnie precyzuje po to, żeby wykazać

spełnienie przesłanek dochodzonego roszczenia o zapłatę, dowodów na co nie

przedstawił

wystarczająco

w toku instancji albo dowody te

nie zostały

uwzględnione. Z przepisów postępowania cywilnego wiadomo, że nie dowodzenie

faktów lub ich kwestionowanie jest „istotą skargi kasacyjnej” (postanowienie SN

z dnia 28 listopada 2008 r. IV CSK 394/08, niepubl.).

Oczywistość skargi kasacyjnej, na którą się powołuje skarżący nie może

wynikać tylko z subiektywnego przekonania skarżącego, że ma rację, ponieważ

czuje się pokrzywdzony wyrokiem Sądu II instancji, wskutek rozstrzygnięcia nie po

jego myśli, mimo że tak samo rozstrzygnął Sąd I instancji. Tak rozumiana

oczywistość skargi nie może powodować jej przyjęcia przez Sąd Najwyższy,

dokonujący wstępnej oceny skargi ze względu na przesłanki określone w art. 398 9

k.p.c.

W związku z powyższym, na skutek braku należycie uzasadnionego wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, należało skargę odrzucić na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie

art. 98 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.

md