III CSK 136/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 136/05

POSTANOWIENIE

Dnia 18 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski

w sprawie z wniosku K. Ł.

przy uczestnictwie I. L. i K. S.

o zniesienie współwłasności,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2006 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki I. L. oraz skargi kasacyjnej uczestniczki K.

S. od postanowienia Sądu Okręgowego w S.

z dnia 21 czerwca 2005 r.,

odrzuca obie skargi kasacyjne.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2005 r. Sąd Okręgowy w S. zmienił

postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 18 stycznia 2005 r. znoszące

współwłasność nieruchomości w ten sposób, że kwotę zasądzoną w nim tytułem

pożytków należnych wnioskodawcy K. Ł. od uczestniczki postępowania I. L. obniżył

do kwoty 3 567 zł, a w pozostałej części apelację uczestniczki oddalił oraz oddalił

apelację uczestniczki postępowania K. S.

Postanowienie Sądu Okręgowego uczestniczki postępowania zaskarżyły

skargami kasacyjnymi.

Uczestniczka K. S. określiła wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę

153 165 zł., a I. L. na kwotę 194 700 zł. Obie uczestniczki zarzuciły naruszenie art.

212 § 3 k.c. polegające na zasądzeniu od nich na rzecz wnioskodawcy dopłat oraz

zwrotu pożytków bez uwzględnienia ich możliwości zarobkowych oraz naruszenie

przepisów postępowania w postaci art. 386 § 6 k.p.c., 382 k.p.c. Skarżące wniosły

o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., od postanowienia sądu drugiej instancji

wydanego w sprawie o zniesienie współwłasności skarga kasacyjna nie

przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt

tysięcy złotych.

Sprawy o zniesienie współwłasności dotyczą zazwyczaj zróżnicowanych,

często sprzecznych, interesów majątkowych uczestników. Z natury tych spraw

wynika, że interesy majątkowe poszczególnych uczestników ograniczają się do

wysokości udziałów w majątku poddawanym podziałowi. W wypadku zaskarżenia

postanowienia, na mocy którego sąd dokonał podziału, wartością przedmiotu

zaskarżenia jest nie wartość całego dzielonego majątku, ale wartość konkretnego

interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego środek

zaskarżenia dotyczy. W wyjątkowych sytuacjach, np. gdy uczestnik podważa samą

zasadę

(dopuszczalność)

rozstrzygnięcie

zniesienia

współwłasności

albo

gdy

zaskarża

dotyczące roszczeń dochodzonych z tytułu posiadania rzeczy

wspólnej lub tytułem zwrotu pożytków albo rozliczenia nakładów w wysokości

przekraczającej wartość udziału, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa

niż wartość udziału (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia

2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60 lub z dnia 23 czerwca 2004 r.

V CK 157/04, niepubl.)

Sąd Rejonowy ustalił wartość przedmiotu współwłasności na kwotę 194 700

zł. Wartość nieruchomości przypadającej uczestniczkom w częściach równych, po

½,

ustalił na kwotę 130 900 zł. Udział każdej uczestniczki odpowiada zatem

wartości 65 450 zł. Ustalenia Sądu Rejonowego, dokonane w powyższym zakresie

Sąd Okręgowy uznał za prawidłowe i przyjął za własne.

W skargach kasacyjnych uczestniczki nie podważały dopuszczalności

zniesienia współwłasności, lecz zaskarżyły postanowienie Sądu Okręgowego

w części zasądzającej od nich na rzecz wnioskodawcy dopłaty i zwrot pożytków.

Udział każdej uczestniczki może być zatem zwiększony o kwotę zasądzonych od

niej dopłat i pożytków.

W tej sytuacji należy uznać, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą

kasacyjną I. L. może wynosić najwyżej kwotę 85 792 zł, a wartość przedmiotu

zaskarżenia skargą K. S. – kwotę 87 715 zł, tyle bowiem – wraz z pożytkami i

dopłatami – wynoszą wartości ich udziałów w znoszonej współwłasności

nieruchomości.

Zważywszy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego,

dotyczącym wprawdzie kasacji, ale zachowującym aktualność po nowelizacji

kodeksu postępowania cywilnego wprowadzającej w miejsce kasacji skargę

kasacyjną, dopuszczalna jest kontrola wartości przedmiotu zaskarżenia wskazana

przez stronę (uczestnika) w skardze kasacyjnej, należało stwierdzić, iż wartości

przedmiotu zaskarżenia w skargach kasacyjnych uczestniczek I. L. i K. S. są

niższe od wskazanej w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., zatem obie skargi są

niedopuszczalne.

Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił je, jak w sentencji (art. 3986 § 3

k.p.c.).

db