III CSK 121/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 121/12

POSTANOWIENIE

Dnia 26 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski

w sprawie z wniosku U. K.

przy uczestnictwie D. P., Ł. P. i A. F.

o stwierdzenie nabycia spadku,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 czerwca 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 17 listopada 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wnioskodawczyni U. K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego z dnia 17 listopada 2011 r., podnosząc jako okoliczności

uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania potrzebę wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości, a związanych z występowaniem w sprawie

zagadnienia prawnego dotyczącego kwestii „zachowania przez uczestnika

postępowania możliwości powołania okoliczności faktycznych, czy środków

dowodowych we wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzenie

nabycia spadku, mimo iż nie zostały one wykryte dopiero po prawomocnym

zakończeniu sprawy spadkowej (art. 679 § 1 k.p.c.), a nadto to, wg jakich

kryteriów, czy okoliczności należy ocenić możliwość ich powołania przez uczestnika

w postępowaniu spadkowym”.

Skarżąca powołała się także na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania w postaci jej oczywistej zasadności wynikającej z naruszenia

przepisów postępowania wskazanych w podstawach skargi poprzez uznanie przez

sąd drugiej instancji apelacji za nieuzasadnioną, mimo nierozpoznania wszystkich

zarzutów apelacyjnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jeżeli skarżący

wskazuje

jako

okoliczność

uzasadniającą

przyjęcie

skargi

kasacyjnej

do

rozpoznania występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien

sformułować to zagadnienie, przytoczyć argumenty prowadzące do niejednolitych

wniosków oraz uzasadnić jego istotny charakter. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że

zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub

znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw. Pojęcie istotności

oznacza bowiem jego doniosłość, która wyraża się rangą zawierającego się w nim

problemu prawnego oraz jego znaczeniem wykraczającym poza potrzeby

rozstrzygnięcia jednostkowej sprawy (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

10 grudnia 2003 r., V CZ 123/03, niepubl., z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04,

niepubl., z dnia 23 października 2002 r., II CK 12/02, niepubl.).

Zagadnienie sformułowane w skardze kasacyjnej nie jest istotne, nie ma

bowiem doniosłego znaczenia dla rozwoju nauki prawa i praktyki orzeczniczej.

W postanowieniu z dnia 4 lutego 2000 r., II CKN 740/98 (nie publ.) Sąd Najwyższy

stwierdził, że przez uczestnictwo w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku

należy rozumieć formalny udział w postępowaniu, a nie stopień aktywności,

bierności, czy nawet całkowitą bezczynność zainteresowanego występującego

w sprawie.

W sprawie nie zachodzi także potrzeba wykładni art. 679 § 1 k.p.c. Sąd

Najwyższy w uchwale z dnia 27 kwietnia 1982 r., III CZP 15/82 (OSNC 1982, nr 89, poz. 118) dostatecznie wyjaśnił, że ten kto był uczestnikiem postępowania o

stwierdzenie nabycia spadku może złożyć wniosek na podstawie powołanego

przepisu w terminie jednego roku od dnia, w którym uzyskał możliwość wskazania

podstawy uzasadniającej dokonanie zmiany postanowienia, jeżeli nie mógł jej

powołać w trakcie postępowania spadkowego.

Należy także zauważyć, że w skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zachodzi

sprzeczność argumentacyjna, gdyż powołała się ona także na oczywistą zasadność

skargi jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie jej do rozpoznania, jednak

występowanie tej przesłanki przedsądu jest w zasadzie wyłączone, gdy skarżący

powołuje się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Istotne

zagadnienie prawne występuje w sytuacji, w której na tle rozpoznawanej sprawy

wyłania się abstrakcyjny problem prawny istotny dla rozwoju judykatury i

jurysprudencji i z tego względu wymagający wypowiedzi Sądu Najwyższego.

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi natomiast wtedy, gdy w

konkretnej sprawie doszło do oczywistego, rażącego i widocznego „na pierwszy

rzut oka” naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, tj. gdy

zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej są zasadne i nie ma potrzeby

rozstrzygać jakichkolwiek, a zawłaszcza istotnych zagadnień prawnych.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).