III CSK 11/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 11/13

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K.

przy uczestnictwie M. S., A. M., S. M. i W. P.-P.

o stwierdzenie zasiedzenia,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 lutego 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 25 stycznia 2012 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki W. P. –

P. kwotę 2 700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli:

1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

3. zachodzi nieważność postępowania lub

4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Przytoczony

przepis

pozwala

Sądowi

Najwyższemu

na

wstępną,

merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej

rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest

środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym,

który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na

sprawach najpoważniejszych i precedensowych.

W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 25

stycznia 2012 r., oddalającego apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu

Rejonowego w K. z dnia 17 czerwca 2011 r., którym Sąd oddalił wniosek o

stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości położonej w K.,

objętej księgą wieczystą nr […], wnioskodawca - powołując się na obydwie

podstawy określone w art. 3983 § 1 k.p.c. - wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i zmianę postanowienia Sądu pierwszej instancji przez orzeczenie

zgodnie z żądaniem wniosku ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania. Wskazał na naruszenie przepisów art. 172 § 1 i 2 w związku z art.

336 k.c., art. 50 § 2 w związku z art. 296 dekretu z dnia 11 października 1946 r. –

Prawo rzeczowe (Dz. U. Nr 57, poz. 319 ze zm.) i art. XLI § 2 przep. wprow. k.c.

przez przyjęcie, że władztwo nad sporną nieruchomością wykonywane przez

Skarb Państwa nie miało charakteru posiadania samoistnego, art. 339 w związku

z art. 6 k.c. i art. 298 dekretu z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe

przez przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie Skarbu

Państwa oraz art. 234 k.p.c. przez nieuwzględnienie domniemania samoistnego

posiadania.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący powołał się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Twierdził, że wniesiona skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd

Okręgowy – pomimo braku decyzji o przejęciu spornej nieruchomości w zarząd

państwowy w trybie i na zasadach rozporządzenia Ministra Gospodarki

Komunalnej z dnia 9 czerwca 1959 r. w sprawie przejmowania budynków

w zarząd państwowy (Dz. U. Nr 38, poz. 237 ze zm.) - uznał, iż Skarb Państwa był

jedynie zarządcą tej nieruchomości, a nie jej posiadaczem samoistnym, dokonał

oceny przesłanek zasiedzenia na podstawie zdarzeń, które nastąpiły w latach

2004 - 2009, a więc już po upływie terminu zasiedzenia, a ponadto bezpodstawnie

ustalił,

że

wpisu

hipoteki

obciążającej

nieruchomość

dokonano

w celu

zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu poczynionych nakładów.

Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do

wniosku, że skarżący nie przytoczył przekonujących argumentów, świadczących o

występowaniu w niniejszej sprawie przesłanki wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w powołanym

przepisie, zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika już z samej treści

skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób

jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie.

Tak rozumianej oczywistej zasadności skarżący nie wykazał, Sąd Okręgowy

bowiem szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko zarówno w kwestii charakteru

posiadania, jak i znaczenia domniemania przewidzianego w art. 339 k.c.

Trzeba podkreślić,

że

ocena

charakteru

posiadania

wiąże

się

ściśle

z okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy, z których wynika czy posiadacz

wykonywał czynności faktyczne wskazujące na samodzielny, rzeczywisty,

niezależny od woli innej osoby stan władztwa i czy jego dyspozycje swą treścią

odpowiadałyby dyspozycjom właściciela (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 108/91, OSNC 1992, nr 4,

poz. 48, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1996 r., III CKU

8/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 38 i z dnia 14 października 1999 r., I CKN 154/98,

nie publ., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2000 r., IV CKN 103/00,

nie publ., postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2001 r., II CKN

901/00, nie publ., z dnia 8 lutego 2002 r., II CKN 1186/99, nie publ., z dnia

18 września 2003 r., I CK 74/02, nie publ., z dnia 13 stycznia 2004 r., V CK

131/03, nie publ., z dnia 29 września 2004 r., II CK 550/03, nie publ., z dnia

5 września 2008 r., I CSK 54/08, nie publ., z dnia 8 października 2008 r., V CSK

146/08, nie publ. oraz uchwałę Pełnego Składu Izby Cywilnej z dnia

26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008, nr 5, poz. 43).

W niniejszej sprawie skarżący kwestionował przede wszystkim poczynione

ustalenia faktyczne i – pomimo zakazu wynikającego z art. 3983 § 3 k.p.c. – czyni

to również w skardze kasacyjnej, czego przykładem są zarzuty dotyczące wpisu

hipoteki, dokonanego na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia

1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie

budynków mieszkalnych (jedn. tekst: Dz. U. z 1968 r. Nr 36, poz. 249 ze zm.).

Poza tym w swoich wywodach, mających świadczyć o oczywistej zasadności

wniesionej skargi kasacyjnej, wybiórczo eksponuje tylko niektóre elementy stanu

faktycznego, pomijając pozostałą argumentację przytoczoną w uzasadnieniu

zaskarżonego postanowienia.

Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzi wskazana przez

skarżącego przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu

nieważność postępowania.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania

kasacyjnego zgodnie z art. 520 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

w związku z § 6 pkt 7, § 8 pkt 1 i § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).