III CSK 103/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CSK 103/13

POSTANOWIENIE

Dnia 14 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Owczarek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Agnieszka Piotrowska

w sprawie z wniosku M. R. i K. D.

przy uczestnictwie Gminy Miejskiej K.

o zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 marca 2014 r.,

skargi kasacyjnej uczestnika

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.

z dnia 3 października 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do

ponownego

pozostawiając

rozpoznania

temu

Sądowi

sądowi

postępowania kasacyjnego.

Okręgowemu

rozstrzygnięcie

o

w

K.,

kosztach

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 3 października 2012 r.,

uwzględniając apelację wnioskodawców M. R. i K. D., zmienił postanowienie Sądu

Rejonowego w K. z dnia 1 lipca 2011 r. i stwierdził nabycie przez wnioskodawców

w udziałach po 1/2 części przez zasiedzenie z dniem 4 czerwca 2009 r. własności

nieruchomości stanowiących działki nr 191/8 o powierzchni 0,0667 ha, objętą

Księgą wieczystą nr …180666/6, nr 192/2 o powierzchni 0,0037 ha, objętą Księgą

wieczystą …180663/5, nr 533/7 o powierzchni 0,0007 ha, objętą Księgą wieczystą

…342124/9, nr 176/1 o powierzchni 0,0026 ha, objętą Księgą wieczystą

…180664/2, oraz nr 193/7 o powierzchni 0,0004 ha, objętą Księgą wieczystą

…180720/3, w miejsce ujawnionej dotychczas jako właścicielki uczestniczki Gminy

Miejskiej K.

Orzeczenie powyższe oparte zostało na następującej podstawie faktycznej

i prawnej:

C. R., wnosiła o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności

nieruchomości stanowiącej działkę nr 191/5 o powierzchni 1147 m, położonej w K.

w dzielnicy K., obręb 20 przy ulicy J. objętej Księgą wieczystą nr …158066. M. R. i

K. D. – i następcy prawni z tytułu dziedziczenia wnieśli o stwierdzenia nabycia

przez zasiedzenie własności nieruchomości oznaczonych wyżej, odpowiadających

poprzedniej działce nr 191/5. Sąd Rejonowy oddalając wniosek wskazał, że działka

ta, użytkowana jako ogród,

była w posiadaniu C. R. od końca lat 60-tych. Na

początku lat 70-tych działka została częściowo ogrodzona od strony ulicy

i wzniesiono na niej altankę. C. R. użytkowała sporny grunt, płaciła od niego podatki

do chwili, gdy został przejęty przez Urząd Miasta na drogę. W ocenie Sądu

Rejonowego posiadanie gruntu przez C. R. po 1979 r., tj. po przejęciu go na

własność przez Skarb Państwa, nie miało cech samoistnego posiadania ze

względu fakt przejęcia gruntu przez Gminę i zgodę urzędu na jego użytkowanie,

ponadto posiadanie C. R. nie objawiło się na zewnątrz w sposób zauważalny dla

otoczenia.

Sąd Okręgowy częściowo podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego,

uzupełniająco wskazując, że działka nr 533/7, oznaczona w ewidencji gruntów jako

droga, znajduje się w granicach ogrodzenia nieruchomości będącej we władaniu

wnioskodawców, poprzednio C. R., a droga w tym miejscu nigdy nie została

utworzona. Nieruchomość stanowiąca działkę nr 191, obręb 20 – B., stała się

własnością Skarbu Państwa na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r.

o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale

nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. z 10.07.1972 r. Nr 27, poz. 192) oraz

zarządzenia nr 5 Naczelnika Dzielnicy K. z dnia 12 lutego 1979 r. (Dz. Urz. Rady

Narodowej Miasta K. z dnia 2 lutego 1979 r.). W chwili wejścia w życie tego

zarządzenia, tj. w dniu 2 kwietnia 1979 r., nieruchomość znajdowała się w

samoistnym posiadaniu C. R. Po upływie dwóch miesięcy nieruchomość przeszła

na własność Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy podzielił zarzut naruszenia art. 233 §

1 k.p.c. poprzez niewłaściwą interpretację zeznań wnioskodawców dotyczącą

zgody Urzędu Miasta na posiadanie gruntu. W ocenie Sądu z zebranego w sprawie

materiału dowodowego nie wynikała świadomość wnioskodawców, że ich

posiadanie ma charakter zależny. W szczególności nie można uznać, że takie

przekonanie powstało u wnioskodawców oraz u ich poprzedniczki prawnej ze

względu na ustną zgodę na użytkowanie wydaną przez organ administracji

publicznej. Wnioskodawcy mieli świadomość istnienia planów urządzenia drogi

publicznej i dopuszczali możliwość, iż posiadanie działki zostanie im odebrane w

razie budowy. Zdaniem Sądu Okręgowego nie pozbawiało to ich przymiotu

posiadaczy samoistnych nieruchomości. Wiedza o zamiarze budowy drogi w bliżej

nieokreślonym terminie nie zmienia bowiem automatycznie przeżyć psychicznych

posiadacza. C. R. miała świadomość posiadania samoistnego działki w złej wierze i

nadal zachowywała się jak posiadacz samoistny. Okoliczność, że do budowy drogi

nie

doszło

otworzyła

drogę

do

dochodzenia

stwierdzenia

zasiedzenia

przedmiotowej nieruchomości. Posiadaczka wiedziała, że nie jest właścicielem

począwszy od dnia 3 czerwca 1979 r. Pozostawienie przez Skarb Państwa

nieruchomości w jej dalszym posiadaniu miało oparcie w treści § 14 ust. 1

rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia

28 sierpnia 1972 r. w sprawie trybu ustalania, rozgraniczania i podziału terenów

budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego na obszarze miast i osiedli (Dz. U.

Nr 35, poz. 242), zgodnie z którym działki budowlane, które przeszły na własność

Państwa, oddaje się w użytkowanie wieczyste osobom ubiegającym się o nie

najpóźniej w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały. W myśl § 14

ust. 2 tego rozporządzenia do czasu oddania działek w użytkowanie wieczyste,

pozostawia się je w bezpłatnym posiadaniu poprzedniego właściciela, a jeżeli część

nieruchomości, która przeszła na własność Państwa przeznaczona jest pod

budowę urządzeń komunalnych, pozostawia się ją w bezpłatnym posiadaniu

poprzedniego właściciela do czasu rozpoczęcia robót. Z regulacji tej - zdaniem

Sądu Okręgowego - wynika, że okres posiadania zależnego C. R., opartego na

wskazanym przepisie, był ograniczony czasowo i obejmował trzy miesiące od daty

wejścia w życie zarządzenia nr 5 Naczelnika Dzielnicy K. z dnia 12 lutego 1979 r.,

tj. od dnia 2 kwietnia 1979 r. To czy zgoda Skarbu Państwa została wyrażona

w sposób ustny, czy w sposób dorozumiany, nie miało znaczenia, skoro podstawa

posiadania zależnego miała swoje źródło w przytoczonej regulacji. Z upływem

wskazanego

trzymiesięcznego

okresu

posiadanie

C. R. utraciło

przymiot

posiadania zależnego. C. R. miała świadomość, że w dalszym ciągu to nie ona jest

właścicielką nieruchomości, ale zachowywała się jak właściciel. Skoro następnie w

sposób ciągły przez okres trzydziestu lat ona, a następnie następcy prawni

wykonywali faktyczne władztwo nad nieruchomością bez żadnych przeszkód ze

strony Skarbu Państwa, niezależne od jego wyraźnej lub dorozumianej zgody, ich

posiadanie należało zakwalifikować jako posiadanie samoistne w złej wierze. W

ocenie Sądu Okręgowego przeszkody do stwierdzenia nabycia własności

nieruchomości przez zasiedzenie nie stanowił art. 2a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21

marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.),

gdyż droga publiczna planowana na nieruchomości w 1979 r. nigdy nie powstała, a

jedynie została uwzględniona w ewidencji gruntów.

Uczestniczka Gmina Miejska K. zaskarżyła skargą kasacyjną powyższe

postanowienie w całości. Wnosząc o uchylenie orzeczenia i oddalenie apelacji

wnioskodawców powołała w ramach podstawy kasacyjnej naruszenia prawa

materialnego zarzuty naruszenia § 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki

Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 28 sierpnia 1972 r. w sprawie trybu

ustalania, rozgraniczania i podziału terenów budownictwa jednorodzinnego

i zagrodowego na obszarze miast i osiedli poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie polegające na przyjęciu, że do nieruchomości objętej wnioskiem miał

zastosowanie § 14 ust. 1, a nie § 14 ust. 2 zd. 2, gdyż nieruchomość była

przeznaczona w planie podziału pod budowę drogi; art. 336 k.c. poprzez błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że posiadanie

nieruchomości przez wnioskodawców i ich poprzedniczkę prawną nie było

posiadaniem zależnym a samoistnym; art. 172 k.c. poprzez niewłaściwe

zastosowanie i stwierdzenie zasiedzenia mimo nie spełnienia przesłanek w postaci

posiadania samoistnego oraz upływu terminu.

Sąd Najwyższy zważył:

W nauce prawa cywilnego utrwalony jest pogląd, że nieruchomości

przeznaczone pod drogi publiczne są rzeczami wyłączonymi z obrotu (res extra

comercium),

ale

przeznaczonymi

do

powszechnego

użytku

(res

publico

usuidestinatae). W judykaturze ukształtowały się natomiast dwa rozbieżne nurty.

Pierwszy z nich opowiada się za przyjęciem, że wyłączenie ma charakter

bezwzględny, w związku z czym nie jest możliwe posiadanie samoistne takiej

nieruchomości (jej części), a tym samym nabycie własności przez zasiedzenie.

Dopuszczalne jest natomiast posiadanie rzeczy w zakresie innego prawa

(np. takiego, którego treścią jest uprawnienie do przejeżdżania drogą). Stanowisko

takie prezentowane jest w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1963 r.,

I CR 151/63, OSNC 1964 nr 9, poz. 177, z dnia 3 września 1980 r., IV CR 202/80,

nie publ. Odmienny, dominujący pogląd opowiada się za przyjęciem, że możliwe

jest posiadanie samoistne, prowadzące do zasiedzenia. Wyraźnie wskazuje jednak,

że władanie takie ma miejsce wówczas, gdy na danej nieruchomości, mimo jej

wyodrębnienia jako drogi i wpisania w ewidencji, faktycznie ani prawnie

w rozumieniu ustawy o drogach publicznych droga nigdy nie została utworzona

(por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2002 r., III CRN

11/01, OSNAPUS 2002 nr 21, poz. 513, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

15 lutego 2012 r., I CSK 293/1, OSNC 2012 nr 9, poz. 104, z dnia 10 kwietnia

2013 r., IV CSK 514/12, OSNC 2012 nr 12, poz. 143). Pośredni pogląd dopuszcza

posiadanie samoistne nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną, ale

wyłącza możliwość jej nabycia poprzez zasiedzenie, w szczególności w zakresie

pasa drogowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1963 r., I CR

151/63, OSNC 1964 nr 9, poz. 177, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

24 czerwca 2010 r., IV CSK 40/10, OSP 2011, nr 5, poz.58).

Co do skutków podziału nieruchomości dokonanego w trybie i w oparciu

o przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego

i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27,

poz. 192) wypowiadał się Sąd Najwyższy m.in. w uchwale z dnia 23 października

1974 r., III CZP 66/74,

OSNC 1975 nr 12, poz. 65,

postanowieniu z dnia

13 czerwca 2003 r., III CKN 1155/00, nie publ., ale nie odnosił się do kwestii

będących przedmiotem sporu w obecnym postępowaniu.

Podkreślić należy, że o posiadaniu i jego kwalifikacji, co do zasady, decyduje

wyłącznie sposób władztwa nad rzeczą. Władanie w imieniu własnymi i na własną

rzecz, bez uwzględniania praw przysługujących osobie trzeciej, jest posiadaniem

samoistnym. Władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby,

oparte na użytkowaniu, zastawie, najmie, dzierżawie lub innym prawie, z którym

łączy się określone władztwo nad rzeczą jest posiadaniem zależnym (art. 336 in

fine k.c.). Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu

rzecz w posiadanie zależne (art. 337 k.c.). Zasada ta ma odpowiednie

zastosowanie w sytuacji, gdy istnieje podstawa prawna regulująca stosunki prawne

pomiędzy byłym właścicielem czy posiadaczem samoistnym a

jego następcą

prawnym. Taką konstrukcję, umożliwiającą kontynuowanie posiadania przez byłego

właściciela

(posiadacza) nieruchomości wywłaszczonej, przy zmianie

jego

charakteru na posiadanie zależne, przewidziano w ustawie z dnia 6 lipca 1972 r.

Celem ustawy było zapewnienie terenów budowlanych w miastach i osiedlach oraz

ułatwienie budownictwa jednorodzinnego

zagrodowego, z czym nierozerwalnie

wiązała się konieczność zapewnienia wykonania, w ramach terenowych planów

gospodarczych

i

z

zachowaniem

obowiązujących

przepisów,

urządzeń

komunalnych obejmujących co najmniej urządzenia komunalne w postaci ulic, sieci

elektrycznej oraz urządzeń wodociągów lub odpowiedniej liczby studni użytku

publicznego (art. 6). Przejście nieruchomości na własność Państwa następowało

z mocy prawa po upływie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały

prezydiów powiatowych rad narodowych o ustaleniu terenu budowlanego oraz jego

podziale na działki budowlane (art. 5 ust. 2). Rozporządzenie Ministra Gospodarki

Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 28 sierpnia 1972 r. w sprawie trybu

ustalania, rozgraniczania i podziału terenów budownictwa jednorodzinnego

i zagrodowego na obszarze miast i osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 242) wyznaczało,

obok warunków rozgraniczania i podziału terenów na działki budowlane

z uwzględnieniem ulic, terminy wykonania

wskazanych urządzeń komunalnych

(art. 7). Zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia utworzone działki budowlane, do

czasu ich oddania w użytkowanie wieczyste, pozostawiano w bezpłatnym

posiadaniu poprzedniego właściciela, a części nieruchomości, które przeszły na

własność Państwa ale były przeznaczone pod budowę urządzeń komunalnych,

pozostawały w bezpłatnym posiadaniu poprzedniego właściciela do czasu

rozpoczęcia robót.

Tym samym tytuł prawny do nieruchomości, uzyskany na

podstawie ustawy przez Państwo w ramach wypełniania zadań

powiązany

był

z

prawną

regulacją

posiadania

publicznych,

wyznaczającego

dla

dotychczasowego, wywłaszczonego właściciela pozycję prawną posiadacza

zależnego w terminowym stosunku prawnym zbliżonym do użyczenia (art. 710

i nast. k.c.). Czas trwania tego stosunku wyznaczony był przez wskazanie

przyszłego zdarzenia, którego nastąpienie miało go zakończyć.

W tej sytuacji rodzi się wątpliwość po pierwsze, czy wywłaszczenie terenu

budowlanego ustalonego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r.

i przeznaczenie jego części na urządzenie drogi publicznej samo w sobie nie

wyłącza dopuszczalności jego zasiedzenia. Stanowisko takie nie znajduje

dostatecznego uzasadnienia w przepisach wskazanej ustawy. Wywłaszczenie,

podobnie jak stworzenie sytuacji przymusowej zagrożenia wywłaszczeniem,

w której dochodziło do zawarcia umów sprzedaży, stanowią najbardziej skrajne

przypadki ingerencji Państwa w wykonywanie prawa własności. Jakkolwiek

następstwem wywłaszczeń nieruchomości jest niedopuszczalność zmiany ich

przeznaczenia to brak podstaw do przyjęcia że, jeżeli powstałych działek nie

zagospodarowano zgodnie z celem wywłaszczenia poprzez wykonanie urządzeń

komunalnych (tu: drogi), nie jest możliwe zaistnienie co do nich zdarzeń prawnych

prowadzących do zmian stosunków własnościowych. Za takim stanowiskiem

przemawia

zasada

pewności

obrotu,

przemawiająca

przeciwko

utrwalaniu

swoistego stanu zawieszenia, rozbieżności między przeznaczeniem nieruchomości

a jej rzeczywistym wykorzystywaniem oraz za stabilizacją stosunków prawnych.

Z tych samych przyczyn w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce

nieruchomościami (oraz poprzedzających ją aktach prawnych), w wypadku gdy nie

zrealizowano celu wywłaszczenia dokonanego w oparciu o różne podstawy

prawne, przewidziano uprawnienie do dochodzenia zwrotu nieruchomości, nawet

jeżeli zostały zbyte na podstawie umowy zawartej w toku postępowania

wywłaszczeniowego. Ustawodawca dopuszcza więc wzruszanie następstw decyzji

i umów zawartych w związku z postępowaniem wywłaszczeniowym niezależnie od

ewentualnych

postępowań

zmierzających

do

zmiany

statusu

prawnego

nieruchomości (wyłączenia z zasobów gruntów nie przeznaczonych do obrotu,

zmiany

przeznaczenia)

lub

nadzorczych,

mających

na

celu

weryfikację

prawidłowości wywłaszczenia. Odwołać się zatem można do reguły wnioskowania

prawniczego argumentum a maiori ad minus, nie będącej w ścisłym znaczeniu

dyrektywą wykładni, która odpowiednio stosowana pozwala przyjąć, że również

niewykonanie

planowanych

urządzeń

komunalnych

na

nieruchomości,

wywłaszczonej na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa

jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach

i osiedlach, nie wyklucza jej objęcia w posiadanie samoistne prowadzące do

pierwotnego nabycia własności wskutek zasiedzenia. Zastrzec jednak należy, że

każdorazowo badać należy indywidualne okoliczności sprawy, gdyż możliwe jest że

droga, choć nie wybudowana zgodnie z właściwym reżimem prawnym, faktycznie

powstała, istnieje i jest wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem, służąc jako

dojazd do utworzonych działek budowlanych, zatem cel wywłaszczenia został

zrealizowany. Sytuację taką należy traktować jako równoznaczną z wykonaniem

urządzeń komunalnych oraz utrzymaniem w zasobie rzeczy wyłączonych z obrotu

prawnego.

Po drugie odpowiedzieć należy na pytanie czy, zważywszy na stosunki

prawne między byłym właścicielem (posiadaczem samoistnym) a Skarbem

Państwa (jego następcą prawnym z tytułu komunalizacji), ukształtowane w sposób

przedstawiony wyżej ustawą z dnia 6 lipca 1972 r. i rozporządzeniem z dnia

28 sierpnia 1972 r., możliwa jest zmiana posiadania zależnego na posiadanie

samoistne. Brak podstaw do takiego wyłączenia zarówno w przepisach prawa jak

i aksjologii leżącej u podstaw dopuszczalnych zmian stosunków własnościowych

oraz do przyjęcia, że tylko wskazana

kategoria posiadaczy nie mogłaby

zmodyfikować charakteru władztwa nad nieruchomością. W szczególności nie

wyklucza tego umocowanie prawne Skarbu Państwa do pozostawienia gruntu

w bezpłatnym posiadaniu poprzedniego posiadacza do czasu rozpoczęcia robót,

nie wyznaczające jednocześnie terminu realizacji inwestycji. Nabycie własności

nieruchomości przez samoistnego posiadacza następuje z chwilą spełnienia

przesłanek ustawowych ex lege w granicach, w jakich wykonywał posiadanie.

Z całą pewnością termin zasiedzenia nie rozpoczyna jednak biegu w dacie

wskazanej w ust. 1 § 14

rozporządzenia, do którego odwołał się sąd drugiej

instancji. Wyznacza on bowiem inny termin, tj. dokonania przez Skarb Państwa

czynności polegających na oddaniu utworzonych działek budowlanych ubiegającym

się o to osobom w użytkowanie wieczyste. O przekształceniu posiadania zależnego

w samoistne świadczy jedynie dostatecznie uzewnętrzniona wola wykonywania

władztwa wyłącznie dla siebie (animus rem sibi hebendi), która przejawia się

w podejmowaniu czynności wskazujących, że posiadacz wobec właściciela

i otoczenia prawnego demonstruje zachowania świadczące o zawładnięciu

nieruchomością oraz swobodnym dysponowaniu nią w imieniu własnym i na własną

rzecz.

Konieczne

jest

przy

tym

zamanifestowanie

zmiany

na

zewnątrz

i w jednoznaczny sposób, a sama intencja posiadacza nie jest wystarczająca (por.

m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1959 r., I CR 167/59,

OSNCK 1961 nr 1, poz. 8, z dnia 12 marca 1971 r., III CRN 516/70, OSP 1971,

nr 11, poz. 207, z dnia 5 grudnia 2007 r., I CSK 300/07, OSNC – ZD 2008, nr 3,

poz. 91).

Z tych przyczyn uzasadnione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące

wadliwego zastosowania art. 172 k.c. i § 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki

Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 28 sierpnia 1972 r. w sprawie

trybu ustalania, rozgraniczania i podziału terenów budownictwa jednorodzinnego

i zagrodowego na obszarze miast i osiedli w następstwie przyjęcia, że upływ

terminu trzech miesięcy dla podjęcia przez Skarb Państwa czynności odnośnie do

działek budowlanych oznaczał zmianę charakteru władztwa nad działkami

przeznaczonymi pod budowę urządzeń komunalnych i tym samym skutkował

rozpoczęciem biegu terminu zasiedzenia. Trafność podstawy kasacyjnej w tym

zakresie oznacza, że przedwczesna byłaby ocena zasadności zarzutu naruszenia

art.

k.c.,

dotyczącego

kwalifikacji

posiadania

wnioskodawców

i

ich

poprzedniczki prawnej jako posiadania samoistnego już w tej dacie. Niemniej, jak

wywiedziono

wyżej,

przekształcenie

właściciela

(posiadacza

samoistnego),

posiadania

któremu

zależnego

na

poprzedniego

podstawie

użyczenia

pozostawiono do czasu rozpoczęcia robót grunt przeznaczony do wykonania

urządzeń komunalnych, jest prawnie dopuszczalne.

Uzasadnione podstawy kasacyjne obu skarg skutkują koniecznością

uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 39815 § 1 k.p.c.), z pozostawieniem

Sądowi

Okręgowemu

ponownie

rozpoznającemu

sprawę

rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 108 § 2 w zw. z art. 39821 k.p.c.).