III CO 982/25 · Sąd Najwyższy

III CO 982/25 POSTANOWIENIE 28 sierpnia 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 28 sierpnia 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa M.D.‎przeciwko M.D.1‎o rozwód,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Częstochowie‎postanowieniem z 25 lipca 2025 r., I 1RC 447/25,‎o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Częstochowie. (M.M.) UZASADNIENIEPostanowieniem z 25 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie, w sprawie z powództwa M.D. przeciwko M.D.1 o rozwód, wystąpił do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

W uzasadnieniu swojego postanowienia Sąd wnioskujący wskazał, że strony postępowania zamieszkują na terenie N. a ostatnim miejscem ich zamieszkania w Polsce były K., w związku z czym nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Okoliczności wynikające z akt postępowania uzasadniały zwrócenie akt Sądowi Okręgowemu w Częstochowie.Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.

Przepis ten znajduje zastosowanie w szczególności w sprawach rozwodowych, w sytuacji, w której oboje małżonkowie w dacie wnoszenia pozwu mają miejsce zamieszkania za granicą. W niniejszej sprawie wskazano co prawda w pozwie zagraniczne adresy w odniesieniu zarówno do powódki, jak i pozwanego, jednak w uzasadnieniu pozwu powołano się na art. 41 k.p.c. jako przepis mający uzasadniać właściwość miejscową Sądu Okręgowego w Częstochowie. Ponadto, wykonując zobowiązanie Sądu do wskazania terminów pobytu pozwanego w Polsce, pełnomocnik pozwanego w piśmie z 16 lipca 2025 r. wskazał miejsce pobytu pozwanego w Polsce.

W świetle powyższego wystąpienie przez Sąd Okręgowy Częstochowie z wnioskiem o oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do rozpoznania sprawy było co najmniej przedwczesne. Sąd wnioskujący powinien bowiem w pierwszej kolejności ustalić, biorąc pod uwagę treść przywołanego wyżej pisma strony pozwanej, gdzie faktycznie znajduje się miejsce zamieszkania pozwanego.Z uwagi na powyższe na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. SSN Kamil Zaradkiewicz [M.O.][r.g.]‎