III CO 9/03 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 21 sierpnia 2003 r., III CO 9/03

1. Skarga o wznowienie postępowania od postanowienia Sądu

Najwyższego o odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania (art. 3937 § 1 w

związku z art. 393 § 1 k.p.c.) jest niedopuszczalna.

2. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego tzw. interpretacyjne nie mieści

się w hipotezie art. 4011 § 1 k.p.c.

Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Maria Grzelka

Sędzia SN Marek Sychowicz

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa "Ż." S.A. w W. – Fabryki Żelatyny w P.

przeciwko Przedsiębiorstwu Przewozu Towarów PKS Nr 2 w L. o zapłatę, na

posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 sierpnia 2003 r., na skutek

skargi strony pozwanej o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem

Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2002 r.

odrzucił skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2002 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do

rozpoznania kasacji powódki „Ż.” S.A. w W., Fabryki Żelatyny w P., od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 listopada 1998 r.

W dniu 14 lipca 2003 r. strona powodowa zaskarżyła to postanowienie skargą o

wznowienie

postępowania,

w

której

powołała

się

na

wyrok

Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 12/03, oraz przepis art. 4011 § 1 i 2

k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 399 i 524 § 1 k.p.c., przy uwzględnieniu art. 353 1 k.p.c.,

wznowienia

postępowania

można

żądać

w

wypadku

jego

zakończenia

prawomocnym wyrokiem, postanowieniem co do istoty sprawy wydanym w

postępowaniu nieprocesowym albo nakazem zapłaty (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 4 stycznia 1973 r., I CZ 152/72, OSNCP 1973, nr 7-8, poz. 143,

z dnia 28 kwietnia 1978 r., I CZ 46/78, nie publ. , z dnia 24 lipca 1980 r., I CZ 82/80,

nie publ., z dnia 22 listopada 1999 r., I CKN 1085/99, „Biuletyn Sądu Najwyższego”

2000, nr 1, s. 12 oraz z dnia 6 listopada 2002 r., III CO 6/02, „Izba Cywilna” 2003, nr

6, s. 48). Zasadę tę potwierdza także art. 4011 § 1 k.p.c., z którego wynika, że

przedmiotem skargi o wznowienie może być tylko wyrok, wydany na podstawie aktu

normatywnego,

uznanego

przez

Trybunał

Konstytucyjny

za

niezgodny

z

Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą. Należy zatem stwierdzić, że

dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania od prawomocnych orzeczeń co

do istoty sprawy jest zasadą konstrukcyjną tego nadzwyczajnego środka

zaskarżenia, dopełnianą przez unormowania zawarte w art. 1148 § 2 i art. 1151 § 2

k.p.c., przyjmuje się bowiem powszechnie, że postanowienia w przedmiocie

uznania i stwierdzenia wykonalności orzeczenia zagranicznego są orzeczeniami

merytorycznymi, korzystającymi z prawomocności materialnej. Trzeba dodać, że

dopuszczalność skargi tylko od wyroków stanowi istotę modelu wznowienia

postępowania w postępowaniu cywilnym od chwili obowiązywania kodeksu

postępowania cywilnego z 1930 r. (art. 422 d.k.p.c.; por. także orzeczenia Sądu

Najwyższego z dnia 8 lutego 1935 r., C.I. 2821/34, Zb. Urz. 1935, poz. 389 oraz z

dnia 19 września 1938 r., C.II. 206/38, OSP 1939, poz. 85).

Takie ukształtowanie zasad wznowienia postępowania nie pozostaje w kolizji z

art. 190 ust. 4 Konstytucji, który upoważnił ustawodawcę „zwykłego” do

samodzielnego,

postępowania

suwerennego

w

przepisach

unormowania

właściwych

dla

„zasad

danego

i

trybu”

wznowienia

postępowania

(por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2003 r., I CO 7/03, OSNC 2004, nr

1, poz. 14). Jest jasne, że pod pojęciem „zasad”, o których mowa w art. 190 ust. 4,

kryją się zasady konstrukcyjne instytucji wznowienia postępowania, a wśród nich –

określenie orzeczeń podlegających zaskarżeniu. Zważywszy zatem, że zaskarżone

przez powoda orzeczenie nie jest wyrokiem ani – co nietrafnie sugeruje strona

powodowa – postanowieniem co do istoty sprawy, wniesioną skargę o wznowienie

postępowania należy uznać za niedopuszczalną. W tej sytuacji marginesowe

znaczenie ma okoliczność, że skarżąca powołała się w skardze na orzeczenie

Trybunału Konstytucyjnego tzw. interpretacyjne, które nie orzeka o niezgodności

aktu normatywnego z Konstytucją, w związku z czym, przedstawiając jedynie

określoną propozycję wykładni, nie eliminuje z porządku prawnego jakiegokolwiek

przepisu prawnego, a zatem nie mieści się w hipotezie art. 4011 § 1 k.p.c.

Z tych przyczyn skarga podlega odrzuceniu (art. 410 § 1 k.p.c.).