III CO 838/24 · Sąd Najwyższy

III CO 838/24 POSTANOWIENIE 8 sierpnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska na posiedzeniu niejawnym 8 sierpnia 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku kuratora spadku M. T.‎z udziałem R. K., Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie i […] Konserwatora Zabytków‎o ustanowienie zarządcy,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie‎zarządzeniem z 7 czerwca 2024 r., VI Ns 453/19/S,‎o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odrzuca wniosek.

UZASADNIENIE

Zarządzeniem z 7 czerwca 2024 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44 1 k.p.c. ‎o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zarządzenie nie zawiera uzasadnienia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. przekazanie przez Sąd Najwyższy sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe wówczas, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.Przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu celem wyznaczenia innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy na podstawie art. 44 1 k.p.c. powinno nastąpić postanowieniem, do którego należy sporządzić uzasadnienie, mimo iż nie jest zaskarżalne.

Wymóg sporządzenia uzasadnienia wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie postanowienia służy przedstawieniu argumentów przemawiających (ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości) za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Nie jest bowiem rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie, przy ocenie zasadności zastosowania art. 441 k.p.c., argumentów przemawiających za przekazaniem sprawy, jeśli nie przedstawił ich we właściwy sposób sąd występujący o takie przekazanie (zob. postanowienie SN z 22 lutego 2023 r., III CO 62/23).Z tej przyczyny zarządzenie podlega odrzuceniu.Na marginesie Sąd Najwyższy zauważa, że impulsem do wydania zarządzenia w sprawie niniejszej było pismo uczestniczki postępowania z dnia ‎16 stycznia 2021 roku, jednakże jego złożenie nie zwalniało Sądu Rejonowego ‎od prawidłowego przekazania sprawy wraz wnioskiem Sądowi Najwyższemu, czyli w postaci postanowienia z uzasadnieniem.W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się (patrz postanowienie ‎z dnia 10 stycznia 2024 r., III CO 1088/23), że skoro w przepisie art. 441 k.p.c. mowa o wystąpieniu sądu, to jego rola nie może sprowadzać się jedynie do przekazania wniosku pochodzącego od strony, gdyż byłoby to w praktyce równoznaczne z przyznaniem samej stronie kompetencji do występowania ‎z wnioskiem o zastosowanie instytucji unormowanej w powołanym przepisie, co nie znajduje uzasadnienia w jego treści.

Nie pozbawia to oczywiście stron postępowania możliwości zwrócenia sądowi właściwemu uwagi na okoliczności mogące przemawiać za zastosowaniem omawianej instytucji. Nawet jeżeli wystąpienie takie zostało zainicjowane przez stronę postępowania, postanowienie sądu winno zawierać uzasadnienie, odnoszące się do podstaw stosowania art. 441 k.p.c. Zarządzenie Sądu Rejonowy dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie, poza powołaniem się na pismo uczestniczki i przytoczeniem treści przepisu, nie zawiera żadnej argumentacji. Mając na uwadze przedstawione argumenty orzeczono jak w sentencji.[SOP][ms] ‎