III CO 833/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CO 833/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska w sprawie z powództwa D. Ś.‎przeciwko W. K.‎o ochronę dóbr osobistych,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2022 r.,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Szczecinie o przekazanie do rozpoznania sprawy I C 1575/21 innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 3 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy o ochronę dóbr osobistych z powództwa D. Ś. przeciwko W. K.. W ocenie Sądu Okręgowego okoliczności związane z charakterem sprawy, profesją stron postępowania oraz świadków, którzy mają związek z lokalnym środowiskiem prawniczym, przemawiają za tym, aby ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

Przepis ten wprowadza wyjątek od konstytucyjnej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (postanowienia SN: z 5 marca 2020 r., IV CO 44/20; z 15 maja 2020 r., II CO 106/20; z 10 września 2020 r., II CO 203/20; z 21 grudnia 2021 r., III CO 88/21; z 11 stycznia 2022 r., II PUO 27/21; z 10 marca 2022 r., III CO 64/22). Do przekazania sprawy do innego sądu może dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (postanowienia SN: z 25 czerwca 2008 r., IV KO 62/08; z 10 września 2020 r., II CO 203/20; z 10 marca 2022 r., III CO 64/22). O konieczności przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, o którym mowa w art. 441 § 1 k.p.c., nie może świadczyć ewentualne zaistnienie przesłanek wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w stosunku do części, nawet istotnej, sędziów sądu występującego (postanowienia SN: z 15 września 2020 r., IV CO 191/20; z 26 czerwca 2020 r., IV CO 108/20; z 7 maja 2021 r., I CO 53/21; z 28 września 2021 r., II CO 72/21; z 10 marca 2022 r., III CO 64/22).Okoliczności wskazane przez Sądu Okręgowy w Szczecinie nie uzasadniają zastosowania art. 441 § 1 k.p.c. Fakt, że strony postępowania pełnią określoną profesję oraz że postępowanie dowodowe może toczyć się z udziałem osób mających związek z lokalnym środowiskiem prawniczym, może powodować co najwyżej wątpliwość co do bezstronności dotyczącej konkretnego sędziego lub sędziów.

W takim wypadku mogą zachodzić podstawy do zastosowania art. 49 k.p.c. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga wówczas inny sędzia tego samego sądu, a gdyby nie było to możliwe z powodu braku dostatecznej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony (art. 52 § 1 k.p.c.) Z tych względów orzeczono jak w sentencji. l.nał