III CO 7/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CO 7/05

POSTANOWIENIE

Dnia 19 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jacek Gudowski

w sprawie z wniosku B. B.

przy uczestnictwie L. S.

o podział majątku wspólnego na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19

maja 2005 r., na skutek skargi wnioskodawczyni o wznowienie postępowania

zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2002 r., sygn. akt

III CKN (…)

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2002 r., III CKN (…), Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia do rozpoznania kasacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego

w K. z dnia 1 października 1999 r., II Ca (…).

W dniu 5 maja 2005 r. wnioskodawczyni złożyła skargę o wznowienie postępowania, w której podniosła, że – w wyniku doręczonego jej w dniu 25 kwietnia 2005 r.,

jako wnioskodawczyni, postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia

2005 r., SK 40/02, uznającego m.in. za zbędne wydanie orzeczenia w przedmiocie

zgodności art. 5 ust.2 ustawy z 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 48, poz. 554 ze zm.) w związku z art. 393 § 1

ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296

ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2000 r. z Konstytucją R.P., wobec

uprzedniego wydania wyroku Trybunału z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 12/03 (Dz. U. Nr

109, poz. 1036) – doszło do spełnienia podstawy wznowienia, określonej w art. 4011

k.p.c.

Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że nie jest przeszkodą do wznowienia

postępowania upływ czasu dłuższy niż rok od daty wydania postanowienia Sądu

Najwyższego z 30 stycznia 2002 r. lub od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw wyroku

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 2003 r., gdyż „strona nie może ponosić

winy w uchybieniu tego terminu w sytuacji, gdy jej własna sprawa była w toku

w Trybunale Konstytucyjnym od dnia złożenia skargi konstytucyjnej z 20 lipca 2002 r. do

dnia 20 kwietnia 2005 r., to jest do dnia wydania wspomnianego wyżej postanowienia

Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2005 r. Fakt, iż w międzyczasie został wydany

i ogłoszony wyrok Trybunału z dnia 9 czerwca 2003 r. nie może pozbawić strony

możliwości wznowienia postępowania.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4011 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania również w

wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z

Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego

zostało wydane orzeczenie. Pod rządem § 2 wymienionego artykułu, obowiązującego do

dnia 5 lutego 2005 r., skargę o wznowienie postępowania należało wnieść w terminie

jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału, natomiast obecnie – po

wejściu w życie ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z

2005 r. Nr 13, poz. 98) – termin ten, zgodnie z art. 407 § 2 k.p.c., wynosi trzy miesiące.

W każdym wypadku początek biegu tego terminu, który ma charakter procesowy, jest

wyznaczany datą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający, że art. 5 ust. 2 ustawy z dnia

24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie

rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554), na który

powołuje się skarżąca, jest – w określonym zakresie – niezgodny z Konstytucją, zapadł

w dniu 9 czerwca 2003 r. i został opublikowany w Dz. U. Nr 109, poz. 1036 z dnia 27

czerwca 2003 r. Zważywszy, że Trybunał nie określił w wyroku jego wejścia w życie,

znajduje zasada określona w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu

aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718 ze

zm.), a zatem wyrok wszedł w życie w dniu 11 lipca 2003 r.

W tej sytuacji, zgodnie z art. 4011 § 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed

dniem 5 lutego 2005 r., termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania na

podstawie w tym przepisie określonej upłynął w dniu 11 sierpnia 2003 r.

Należy zaznaczyć, że dla biegu tego terminu nie ma żadnego znaczenia

wniesienie przez skarżącą „własnej” skargi konstytucyjnej i oczekiwanie na jej

załatwienie; decydujące znaczenie ma – jak podniesiono – wyłącznie chwila wejścia

w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nawiasem mówiąc, wyrokiem Trybunału

z dnia 20 kwietnia 2005 r., SK 40/02, wydanym w sprawie wszczętej przez skarżącą,

umorzono postępowanie w zakresie badania zgodności z Konstytucją art. 5 ust. 2

ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego...,

a w uzasadnieniu wskazano na wyrok z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 12/03, znany

skarżącej z wszystkimi „konsekwencjami prawnymi”.

W tym stanie rzeczy, skoro skargę o wznowienie postępowania wniesiono w dniu

5 maja 2005 r., a więc z uchybieniem ustawowemu terminowi, Sąd Najwyższy – nie

podejmując rozważań dotyczących dopuszczalności skargi – orzekł, jak w sentencji (art.

410 § 1 k.p.c.).